Những ưu tiên của Hungary trong nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên EU

Hà Nội (TTXVN 27/6/2024) Hungary sẽ đảm nhận chức Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) trong vòng 6 tháng, từ ngày 1/7/2024 tới. Đảm nhận vị trí trong bối cảnh EU đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, Chính phủ Hungary đã công bố các ưu tiên trong nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên của EU là duy trì hòa bình, an ninh, thịnh vượng và trên hết là tình đoàn kết, nhằm mục tiêu “Make Europe Great Again” (Làm cho châu Âu vĩ đại trở lại).

* “Làm cho châu Âu vĩ đại trở lại”

Bộ trưởng Các vấn đề Châu Âu của Hungary Janos Boka trình bày về chương trình chính thức cho Nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên sáu tháng của Hội đồng EU, tại Budapest,  ngày 18/6/2024. Ảnh: BIRN

Theo các nhà phân tích, Hungary đảm nhiệm vai trò Chủ tịch EU trong bối cảnh EU đang đối mặt với nhiều thách thức như sự suy giảm sức cạnh tranh, dòng người di cư bất hợp pháp, tình trạng già hóa dân số nhanh chóng, biến đổi khí hậu... 

Ðại diện thường trực của Hungary tại EU Balint Odor cho biết, so với nhiệm kỳ nước này từng đảm nhận cách đây hơn 10 năm, bối cảnh địa chính trị ở châu Âu giờ đã có nhiều thay đổi và EU đang đứng trước bộn bề thách thức. Số lượng các vấn đề “nóng" mà Hungary phải giải quyết trong nhiệm kỳ sắp tới vì thế cũng tăng đáng kể so với năm 2011. Trong bối cảnh đó, Hungary đề ra mục tiêu tìm ra giải pháp tháo gỡ những khó khăn trên con đường phát triển đầy chông gai hiện nay của EU. Bộ trưởng các vấn đề châu Âu của Hungary Janos Boka cho biết nhiệm kỳ Chủ tịch EU luân phiên lần này của Hungary "phải phục vụ hòa bình và an ninh châu Âu và tìm kiếm giải pháp thực sự cho các vấn đề của châu Âu".

Trong buổi họp báo ngày 18/6/2024 trình bày về các ưu tiên trong Nhiệm kỳ Chủ tịch luân phiên của Hội đồng Liên minh châu Âu (EU), Bộ trưởng các vấn đề châu Âu của Hungary Janos Boka cho biết Hungary sẽ tập trung vào 7 ưu tiên, gồm: tăng cường khả năng cạnh tranh của EU, phát triển ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu, hợp tác mua sắm quốc phòng giữa các quốc gia thành viên EU, bảo vệ biên giới ngoài của EU, ủng hộ chính sách nông nghiệp châu Âu lấy nông dân làm trung tâm, giải quyết vấn đề mở rộng EU trong tương lai và vấn đề nhân khẩu học của châu Âu.

Khẩu hiệu của Hungary trong nhiệm kỳ này là "Make Europe Great Again" (Làm cho châu Âu vĩ đại trở lại), trong khi logo nhiệm kỳ Chủ tịch là hình khối rubik cách điệu được tạo thành từ 27 phần tử đại diện cho số quốc gia thành viên EU.

Theo dự kiến, chương trình nghị sự trong nhiệm kỳ Chủ tịch EU trong 6 tháng tới của Hungary sẽ bao gồm khoảng 1.500 cuộc họp nhóm công tác, 37 cuộc họp chính thức của Hội đồng EU tại Brussels và Luxembourg cùng 230 sự kiện tổ chức tại Hungary. Trong đó, lịch trình chính thức gồm 177 sự kiện, bao gồm 16 hội nghị cấp bộ trưởng và 2 hội nghị thượng đỉnh. Các sự kiện tổ chức tại Hungary sẽ diễn ra ở Lâu đài Bazaar, trung tâm sự kiện Balna, Bảo tàng Dân tộc học, Đấu trường Puskas hay tại trụ sở các bộ và các trường đại học.

* Nhiều thách thức đón chờ

Thủ tướng Hungary Viktor Orban phát biểu họp báo tại Budapest ngày 23/2/2024. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Ðể hiện thực hóa các mục tiêu trên, Hungary xác định việc thông qua thỏa thuận mới về cạnh tranh của EU là ưu tiên hàng đầu. Thời gian qua, tác động tiêu cực từ lạm phát cao, nợ công tăng, giá năng lượng leo thang, chuỗi cung ứng toàn cầu gián đoạn… đã làm chệch hướng quỹ đạo tăng trưởng, khiến sức cạnh tranh của nền kinh tế EU suy giảm, chưa thể bắt kịp sự cạnh tranh của Trung Quốc và Mỹ.

Có một thực tế đáng lo ngại là sức cạnh tranh của 27 thành viên EU đang giảm sút và nếu không kịp thời triển khai các giải pháp đối phó, nền kinh tế EU có nguy cơ bị tụt lại phía sau trong cuộc đua toàn cầu. Ðể đảo ngược xu thế này, Hungary mong muốn cải thiện khả năng cạnh tranh của châu Âu thông qua tăng năng suất lao động, ổn định thị trường việc làm, hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, phát triển thị trường nội địa, thúc đẩy chuyển đổi xanh.

Vấn đề ngăn chặn dòng người di cư cũng là một bài toán cần lời giải. Đây là vấn đề vẫn đang gây bất đồng giữa các nước thành viên EU. Hungary khẳng định sẽ tìm cách xử lý nguyên nhân gốc rễ của vấn đề di cư bất hợp pháp, thông qua hợp tác giữa các nước liên quan, đồng thời thắt chặt quản lý biên giới vành ngoài EU.

Ngoài ra, giới phân tích nhận định, chính sách quốc phòng, tiến trình mở rộng khối, chính sách nông nghiệp, già hóa dân số... cũng sẽ là những thách thức với Hungary trong vai trò Chủ tịch Hội đồng châu Âu cũng như tình đoàn kết của 27 quốc gia EU trong 6 tháng tới.

Tuy nhiên các nhà phân tích cho rằng, để giải quyết được những thách thức trên thì Hungary và các thành viên trong EU cần vượt qua được những trở ngại do bất đồng quan điểm về các chính sách của EU lâu nay. Chẳng hạn như liên quan đến cuộc xung đột ở Ukraine, chính phủ của Thủ tướng Hungary Viktor Orban thể hiện quan điểm không ủng hộ chính sách viện trợ vũ khí cho Kiev, thay vào đó kêu gọi giải pháp ngoại giao và duy trì quan hệ kinh tế với Nga. Điều này khiến nhiều người cho rằng, tiến trình đàm phán để gia nhập EU của Ukraine có nguy cơ bế tắc trong thời gian Hungary làm Chủ tịch Hội đồng châu Âu 6 tháng tới. Hiện tiến trình đàm phán để Ukraine gia nhập EU đã bắt đầu vào ngày 25/6

Hay việc Hungary đối mặt với sự chỉ trích ở EU trong chính sách di cư. Thời gian gần đây, Hungary là nước phản đối việc thông qua Hiệp ước mới về di cư và tị nạn của EU. Theo hiệp ước này, đáng chú ý là việc EU quy định mỗi nước thành viên đều phải đóng góp cho cơ chế đoàn kết, ưu tiên hình thức tiếp nhận người tị nạn được chuyển giao. Bên cạnh đó cũng có thêm các lựa chọn khác cho các nước từ chối tiếp nhận người di cư như đóng góp tài chính, hỗ trợ nhân lực và hậu cần cho "các nước thành viên khác chịu gánh nặng" phải tiếp nhận người di cư. Tuy nhiên, Hungary và Ba Lan lại là những nước phản đối các nghĩa vụ bắt buộc trong việc tiếp nhận hoặc tài trợ hỗ trợ người di cư của EU. Hồi giữa tháng 6/2024, Tòa án Công lý châu Âu (ICJ) từng phạt Hungary 200 triệu euro (216 triệu USD) vì hạn chế quyền tiếp cận các thủ tục bảo vệ quốc tế và trục xuất bất hợp pháp công dân nước thứ ba.

Để bảo vệ lập trường của mình về vấn đề viện trợ Ukraine và vấn đề người nhập cư, Thủ tướng Hungary Viktor Orban lập luận rằng các chính sách của ông nhằm bảo vệ lợi ích của người dân Hungary./.

Trọng Đức (tổng hợp)