Người mẹ chiến sĩ - giọt nước mắt hóa dòng máu anh hùng

Hà Nội (TTXVN 14/4/2025) Với Việt Nam, đất nước được định hình từ những cuộc chiến tranh dựng nước và giữ nước qua hàng nghìn năm, người mẹ không chỉ là "người giữ lửa" cho mái ấm gia đình mà còn là "ánh sáng soi đường" cho các thế hệ vững bước dấn thân vì non sông, âm thầm cống hiến hết mình cho Tổ quốc. Từng chiếc áo mẹ vá, từng nắm cơm mẹ gói gửi ra chiến trường đều chứa đựng tình thương và lòng yêu nước vô bờ. Mẹ gửi con ra trận với lòng tự hào, dù biết rằng ngày trở về có thể không bao giờ đến.

 

Người mẹ chiến sĩ

Nếu lịch sử Việt Nam được dựng nên từ các cuộc chiến tranh bảo vệ vững chắc bờ cõi Tổ quốc thì đó cũng là lịch sử về sự hy sinh vô bờ bến của hàng triệu bà mẹ Việt Nam đã âm thầm tiễn chồng, con ra trận. Dòng lịch sử đó được viết nên bởi nỗi đau và sự mất mát, nhưng cũng là những khúc ca bi tráng, là bản trường ca bất tử đầy kiêu hãnh của những người mẹ Việt Nam anh hùng.

Trong chiến tranh, vai trò của những người mẹ Việt Nam đã vượt xa khái niệm "hậu phương". Họ "chiến đấu" trên mặt trận không tiếng súng với con trâu cái cày, nhịn ăn, nhịn mặc, lao động ngày đêm để làm ra nhu yếu phẩm tiếp tế cho chiến trường.

Họ không chỉ đảm bảo hậu cần cho quân đội mà còn trực tiếp tham gia vào các hoạt động chiến đấu. Trong 18 chiến dịch lớn của cả nước trong kháng chiến chống thực dân Pháp, phụ nữ đóng góp khoảng 9.578.000 ngày công lao động trên mọi hoạt động, như: vận chuyển lương thực, đạn dược, làm hầm hào, sửa chữa chữa cầu đường… Trong đó, đội nữ du kích Hoàng Ngân là một điển hình với 7.365 chị em tham gia, cùng quân dân tỉnh Hưng Yên đánh hơn 1.000 trận và lập nhiều chiến công lẫy lừng. Hay trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước “Đội quân tóc dài” tay không ngoan cường làm nòng cốt trong mặt trận chính trị đấu tranh trực diện với kẻ thù. Khi có cơ hội, họ sẵn sàng cầm súng, mà hễ đánh địch thì rắn rỏi như cách nói của nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Út Tịch - “còn cái lai quần cũng đánh!”.

Giọt nước mắt hóa dòng máu anh hùng

Có người mẹ nào trên thế giới mang nhiều mất mát, nỗi đau và sự hy sinh cho Tổ quốc như những người mẹ Việt Nam. Có nỗi xót xa nào quặn lòng hơn "ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ”…

Có lẽ không ở đâu trên thế giới này, người mẹ chịu nhiều hy sinh mất mát như những người mẹ Việt Nam, nhưng đó là sự hy sinh vì tồn vong của dân tộc, sự hy sinh mang lại sức sống bất diệt cho Tổ quốc. Họ là những người mẹ, người vợ sống cuộc đời giản dị ở mọi miền Tổ quốc, nhưng khi Tổ quốc lâm nguy đã không do dự gửi đi những người chồng, người con ưu tú của mình. Không chỉ một người con, mà có khi là cả gia đình. Họ là hậu phương vững chắc với tình yêu vô bờ bến. Với tinh thần bất khuất và niềm tin không gì lay chuyển được, họ không chỉ nuôi dưỡng cả đội quân, mà còn là động lực tinh thần thắp lên ý chí chiến đấu cho đội quân ấy, trong đó có cả chồng, con của mình.

Chẳng thế mà, năm 1998, khi một đoàn khách nước ngoài đến thăm mẹ Nguyễn Thị Thứ (Quảng Nam) - mẹ có 9 người con trai, 1 con rể và 2 cháu ngoại là liệt sĩ - một nhà báo, cựu chiến binh người Hàn Quốc đã hỏi mẹ: "Thưa bà, với quan niệm người Á Đông, con cái là phúc lộc, là tài sản. Khi người con thứ tư, thứ năm tử trận, tại sao bà vẫn tiếp tục động viên những người con khác ra mặt trận?". Mẹ Thứ điềm tĩnh trả lời: "Ở nước tôi, Cụ Hồ đã dạy là "Không có gì quý hơn độc lập, tự do" nên cứ là người Việt Nam, trong đó có các con, các cháu tôi đều sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để giành lấy độc lập, tự do. Nếu còn chiến tranh, các con tôi, rồi cháu tôi vẫn sẽ tiếp tục ra trận để giành độc lập, tự do, bình yên mà hôm nay chúng tôi đang hưởng". Người cựu chiến binh Hàn Quốc sững người, rưng rưng nước mắt rồi thấp người xuống, cầm tay xin lỗi Mẹ… Thật khó để hình dung nỗi đau mà mẹ phải gánh chịu khi nhận từng lá thư báo tử của các con, cháu gửi về. Nhưng, cũng như những giọt nước mắt đã khô cạn, mẹ lặng lẽ giấu nỗi đau vào lòng để tiếp tục hoạt động, vừa bám làng sản xuất, vừa đào hầm nuôi giấu cán bộ cách mạng với một ý chí kiên định: nếu còn chiến tranh, các con tôi, rồi cháu tôi vẫn sẽ tiếp tục ra trận để giành độc lập, tự do.

Ở trên khắp đất nước Việt Nam yêu dấu này, còn rất nhiều, rất nhiều những người mẹ anh hùng thầm lặng như mẹ Thứ, đó là mẹ Phạm Thị Ngư ở Bình Thuận đã mất 8 người con; là gia đình mẹ Lê Thị Hẹ ở Quảng Trị có tới 17 liệt sĩ... Có mẹ lại không biết ngày hy sinh của các con, như mẹ Lê Thị Miến ở Thanh Hoá có 2 con trai hy sinh. Có nỗi đau nào xé lòng hơn, khi chỉ trong 3 ngày, mẹ nhận 2 giấy báo tử của 2 con. Không biết rõ ngày hy sinh của các anh, mẹ Miến lấy Ngày Thương binh, liệt sĩ làm ngày giỗ của các anh... Sự cống hiến, hy sinh của các anh hùng liệt sĩ trong kháng chiến to lớn bao nhiêu, thì những nỗi đau và sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ ở hậu phương cũng lớn lao bội phần, như nhà thơ Tố Hữu đã viết:

          “Con đi trăm núi ngàn khe,
          Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm.
          Con đi đánh giặc mười năm,
          Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi”.

Sự hy sinh của những người mẹ Việt Nam cho Tổ quốc là quá đỗi lớn lao. Sẽ không có sự đền đáp nào xứng đáng với sự hy sinh của những người Mẹ Việt Nam cho đất nước, quê hương.

Danh hiệu cao quý, thiêng liêng - Mẹ Việt Nam anh hùng

Sự hy sinh vĩ đại của Mẹ Việt Nam cho đất nước đã trở thành những huyền thoại, đã đi vào thi ca, sử sách... Các Mẹ đã được Đảng, Nhà nước, Nhân dân tri ân và suy tôn bằng danh hiệu cao quý, thiêng liêng - Mẹ Việt Nam anh hùng!

Từ năm 1994 đến năm 2024, Nhà nước đã phong tặng và truy tặng Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng cho gần 140.000 mẹ ở mọi miền Tổ quốc. Hiện nay hơn 4.800 mẹ còn sống vẫn được các cơ quan, tổ chức và gia đình chăm sóc, phụng dưỡng chu toàn.

Trong bài phát biểu tại buổi gặp mặt đại diện cựu chiến binh, cựu thanh niên xung phong, cựu dân quân tự vệ tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (ngày 9/4/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ: trong suốt những năm qua, công tác “đền ơn đáp nghĩa” luôn là một trong những nhiệm vụ chính trị hàng đầu. Hệ thống chính sách pháp luật ưu đãi người có công không ngừng được hoàn thiện, ngày càng đồng bộ, nhân văn và sát thực tiễn... tất cả đều thể hiện trách nhiệm và đạo lý sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với những người đã đóng góp, hy sinh xương máu vì Tổ quốc.

Tượng đài mẹ Thứ tại Quảng Nam là công trình điêu khắc lớn nhất Đông Nam Á, khắc họa dáng mẹ dang tay ôm lấy non sông, như cách mà những người mẹ Việt Nam đã ôm lấy dân tộc trong lòng. Đó là biểu tượng lòng biết ơn sâu sắc của cả dân tộc với sự hy sinh của những người mẹ anh hùng, đồng thời nhắc nhở thế hệ trẻ nhớ về quá khứ và không bao giờ được phép lãng quên sự hy sinh của mẹ. Những người mẹ đã sống cả đời không vì mình mà vì những giá trị cao cả, đó là những người mẹ mang hình hài đất nước.

Các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau mãi mãi ghi nhớ sự hy sinh to lớn của các mẹ - những người đã hiến dâng chồng, con, cháu vì sự trường tồn và phát triển của dân tộc./.

Phương Dung