Nhiều dư địa cho hợp tác Việt Nam - Kuwait trong tương lai

Hà Nội (TTXVN 10/1/2026) Trong lịch sử, Kuwait là nước đầu tiên trong Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, ngày 10/1/1976. Trải qua 50 năm hợp tác, quan hệ hữu nghị tốt đẹp giữa hai nước không ngừng được mở rộng, củng cố và phát triển, thể hiện rõ nhất qua việc hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược nhân chuyến thăm chính thức Kuwait của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vào tháng 11/2025 vừa qua. Dấu mốc này mở ra một giai đoạn phát triển mới cho quan hệ hai nước thời gian tới.

* 5 thập kỷ quan hệ hữu nghị tốt đẹp

Sau khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Việt Nam mở Đại sứ quán tại Kuwait vào tháng 10/2003. Kuwait mở Đại sứ quán tại Hà Nội vào tháng 8/2007 và Tổng Lãnh sự quán tại Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 9/2007.

Hai nước duy trì các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao như: Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Dy Niên (tháng 6/2005); Bộ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Hằng (tháng 9/2005); Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (tháng 3/2009); Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức  Phớc (tháng 7/2019); Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Hoàng Thái tử Sheikh Sabah Khaled Al-Hamad Al-Sabah nhân dịp tham dự Đại hội đồng Liên hợp quốc tại Hoa Kỳ (tháng 9/2024); Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng thăm Kuwait và đồng chủ trì Tham vấn chính trị Việt Nam-Kuwait lần thứ 5 (tháng 9/2025); Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm chính thức Kuwait (16-18/11/2025)…

Về phía Kuwait có các chuyến thăm Việt Nam của: Chủ tịch Hội đồng An ninh quốc gia kiêm Chủ tịch Ủy ban Olympic châu Á Ahmad Al Fahad Al Sabah (tháng 4/2009); Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Dầu mỏ M. Al Semali (tháng 10/2013); Chủ tịch Quốc hội Marzouq Al-Ghanim dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện Thế giới lần thứ 132 (IPU-132) tại Hà Nội (tháng 4/2015); Thủ tướng Jaber Mubarak Al-Hamad Al-Sabah (tháng 5/2016); Bộ trưởng Dầu mỏ kiêm Điện và nước Khaled Ali Al Fadhel (tháng 4/2019; tháng 9/2019); Bộ trưởng Dầu mỏ và Cao học Mohammad Abdullateef M. A. AlFares (10/2021)…

Một dấu mốc quan trọng trong quan hệ hai nước là sự kiện Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Kuwait từ ngày 16 đến 18/11/2025. Trong chuyến thăm này, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Thủ tướng Nhà nước Kuwait Sheikh Ahmad Al-Abdullah Al-Sabah đã nhất trí nâng cấp quan hệ hai nước lên Đối tác chiến lược và trao đổi sâu rộng về tình hình quan hệ song phương, khu vực và quốc tế, thống nhất nhiều định hướng lớn nhằm đưa quan hệ Việt Nam-Kuwait phát triển mạnh mẽ, toàn diện và bền vững hơn trong thời gian tới.

Tuyên bố chung về thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược giữa Việt Nam và Kuwait khẳng định cam kết mở rộng khuôn khổ quan hệ hợp tác song phương thông qua các chương trình tổng thể trên các lĩnh vực, trong đó có công nghệ mới nổi, truyền thông số, trí tuệ nhân tạo và an ninh lương thực, là lĩnh vực hợp tác quan trọng, thông qua các dự án chung về chuỗi cung ứng, sản xuất và lưu trữ.

Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn, và bày tỏ mong đợi tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đối tác nhằm xây dựng một kế hoạch tổng thể nhằm tiến hành tái cấu trúc tài chính và hành chính đối với dự án.

Hai bên cũng hoan nghênh việc công bố Điều khoản Tham chiếu nhằm khởi động đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do giữa Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) và Việt Nam, là bước đi quan trọng hướng tới tăng cường thương mại, đầu tư và kết nối giữa hai bên, và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc khởi động đàm phán nhằm sớm đạt được thỏa thuận.

Hai bên nhất trí phối hợp tổ chức Những ngày Việt Nam tại Kuwait và Ngày Kuwait tại Việt Nam nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Kuwait (1976-2026).

* Hiện thực hóa quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Kuwait

Ngoài các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao và các cấp, hai nước còn duy trì cơ chế họp Ủy ban liên Chính phủ (với Kỳ họp lần 1 vào tháng 12/2009 tại Hà Nội, Kỳ họp lần 2 vào tháng 7/2019 tại Kuwait); cơ chế họp Tham vấn chính trị cấp Thứ trưởng Bộ Ngoại giao (đã tổ chức được 5 cuộc Tham vấn; Phiên họp gần đây nhất được tổ chức tại Kuwait vào tháng 9/2025).

Hai nước hợp tác và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương. Hai nước luôn sẵn sàng trở thành cầu nối thúc đẩy hợp tác giữa Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) trên cả bình diện chính trị và kinh tế, mở ra một tiến trình liên kết hai khu vực đầy triển vọng trong tương lai.

Hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư là điểm sáng trong bức tranh quan hệ hai nước hiện nay. Kuwait hiện là đối tác thương mại và đối tác đầu tư lớn nhất của Việt Nam trong các nước GCC. Kim ngạch thương mại hai chiều năm 2024 đạt 7,3 tỷ USD; năm 2025 đạt 7,21 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu sang Kuwait các mặt hàng thủy sản, rau quả, hạt điều, hạt tiêu, gỗ, phụ tùng, linh kiện… và nhập khẩu từ Kuwait chủ yếu là dầu thô. Chính phủ Kuwait đã công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường vào tháng 2/2016. Đến nay, Hiệp định thương mại giữa hai nước được ký kết vào tháng 5/1995 vẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng và là cầu nối thúc đẩy quan hệ thương mại giữa hai nước.

Về đầu tư, Tổng công ty Dầu khí Kuwait (KPC) đang cùng Nhật Bản tham gia dự án Liên hợp Lọc Hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) có tổng vốn đầu tư 9 tỷ USD và cam kết cung cấp dầu thô lâu dài cho Nhà máy. Dự án đã khởi công vào tháng 10/2013 và tổ chức Khai trương Lễ vận hành thương mại vào tháng 12/2018. Hàng năm, dự án cung cấp khoảng 5-7 triệu tấn xăng dầu cho thị trường nội địa.

Hai nước cũng duy trì các lĩnh vực hợp tác khác. Quỹ Kuwait về Phát triển kinh tế Arab nhiều năm qua đã hỗ trợ các công trình cơ sở hạ tầng thiết yếu tại Việt Nam, với tổng trị giá tới nay đạt khoảng 190 triệu USD thông qua 15 dự án tại nhiều tỉnh, thành. Các dự án có thể kể đến như: cung cấp trang thiết bị cho Bệnh viện đa khoa Châu Đốc, tỉnh An Giang (năm 2016); Phát triển cơ sở hạ tầng ven biển ứng phó với biến đổi khí hậu huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên) (năm 2017); Phát triển đa mục tiêu vùng đồng bào dân tộc thiểu số các xã nghèo huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang (nay là tỉnh Tuyên Quang) (năm 2018)…

Trong lĩnh vực hợp tác địa phương, hiện giữa hai nước đã có một số thỏa thuận hợp tác kết nối như Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Ahmadi (tháng 12/2010), tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Al Farwaniyh (tháng 4/2018)…, qua đó thúc đẩy các hoạt động trao đổi đoàn, xúc tiến thương mại và giao lưu giữa người dân hai bên.

Trong lĩnh vực giáo dục-đào tạo, Chính phủ Kuwait đã tạo điều kiện cấp học bổng để nhiều sinh viên Việt Nam sang học tiếng Arab tại Đại học Kuwait hằng năm kể từ năm 2013 tới nay.

Nhìn về tương lai, Đại sứ Việt Nam tại Kuwait Nguyễn Đức Thắng nhận định còn rất nhiều dư địa để phát triển các lĩnh vực giàu tiềm năng, trước tiên là về lĩnh vực dầu khí và năng lượng nói chung. Trong bối cảnh thế giới chuyển dịch mạnh mẽ sang năng lượng tái tạo, Việt Nam và Kuwait có nhiều cơ hội hợp tác trong phát triển năng lượng xanh, năng lượng sạch, đáp ứng mục tiêu và cam kết quốc tế của từng nước. Hai nước có thể cùng nghiên cứu và đầu tư vào các dự án điện Mặt Trời, điện gió và hydro xanh - tận dụng thế mạnh tài chính của Kuwait và năng lực sản xuất, kỹ thuật của Việt Nam.

Đại sứ Nguyễn Đức Thắng còn cho biết, hai nước cũng có thể thúc đẩy hợp tác trong các dự án lớn, giúp tạo dựng các trung tâm tài chính mới trong khu vực. Với nền kinh tế năng động và môi trường đầu tư hấp dẫn, Việt Nam có thể trở thành cửa ngõ để Kuwait mở rộng đầu tư sang Đông Nam Á, trong khi Kuwait đóng vai trò là đối tác chiến lược giúp Việt Nam tiếp cận thị trường Trung Đông và lân cận...

Trên tầm cao mới là quan hệ Đối tác chiến lược, Việt Nam-Kuwait sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để cùng nhau phát triển, cùng nhau đóng góp cho hoà bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực, thế giới./.

Trọng Đức