Được thành lập năm 1076 dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám Thăng Long là trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam, nơi đào tạo nhiều thế hệ nhân tài phục vụ công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. Trải qua 950 năm, Quốc Tử Giám vẫn là biểu tượng tiêu biểu của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài của dân tộc.
Năm 1070, vua Lý Thánh Tông cho xây dựng Văn Miếu tại kinh thành Thăng Long. Sáu năm sau, vua Lý Nhân Tông cho thành lập Quốc Tử Giám, đặt nền móng cho sự phát triển của nền giáo dục Quốc học Việt Nam. Trải qua những biến thiên lịch sử, Văn Miếu - Quốc Tử Giám ngày nay là Di tích quốc gia đặc biệt, lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử quý báu. Nổi bật trong đó là 82 bia Tiến sĩ, ghi danh những người đỗ đại khoa qua các kỳ thi từ năm 1442 đến năm 1779, được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thế giới năm 2011.
Năm 2026, kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, Hà Nội tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, giáo dục, triển lãm, hội thảo khoa học và tôn vinh hiền tài, gắn với bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Đây là dịp nhìn lại truyền thống giáo dục lâu đời của dân tộc, đồng thời khẳng định vai trò của tri thức và nhân tài trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước, tiếp nối tinh thần đạo học Thăng Long trong thời đại mới.