Dấu ấn Việt Nam trong hành trình gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Hà Nội (TTXVN 25/9/2026) Ngày 22/9/2026, tại Hà Nội, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 8 và Đội Công binh số 5 lên đường thực hiện nhiệm vụ tại các phái bộ Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Từ hai sĩ quan đầu tiên lên đường năm 2014, đến nay Việt Nam đã cử gần 1.400 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia các phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Qua từng nhiệm kỳ, những người lính “mũ nồi xanh” Việt Nam không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn tại các địa bàn khó khăn mà còn góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước Việt Nam yêu chuộng hòa bình, trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.

12 năm, gần 1.400 lượt cán bộ, chiến sĩ, 8 thê đội Bệnh viện dã chiến cấp 2, 5 Đội Công binh

Tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là bước cụ thể hóa đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại và chủ động, tích cực hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Ngày 23/11/2012, Bộ Chính trị thông qua “Đề án tổng thể về việc Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc”. Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 10/4/2013 về hội nhập quốc tế tiếp tục xác định định hướng chủ động, tích cực tham gia các thể chế đa phương, trong đó có hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Ngày 27/5/2014, Bộ Quốc phòng công bố quyết định thành lập Trung tâm Gìn giữ hòa bình Việt Nam, tiền thân của Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam. Tháng 6/2014, hai sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam đầu tiên lên đường làm nhiệm vụ tại Phái bộ Liên hợp quốc ở Nam Sudan, đánh dấu việc Việt Nam chính thức tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Từ những sĩ quan làm nhiệm vụ theo hình thức cá nhân, Việt Nam từng bước triển khai các đơn vị độc lập. Ngày 1/10/2018, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 1 gồm 63 thành viên lên đường tới Nam Sudan. Đây là đơn vị độc lập đầu tiên của Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Một năm sau, ngày 13/11/2019, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 2 gồm 63 cán bộ, nhân viên lên đường thay thế Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 1 tại Nam Sudan. Lực lượng được huấn luyện theo quy trình chuẩn của Liên hợp quốc, trong đó một số nhân sự được tham gia các khóa đào tạo tại các trung tâm huấn luyện nước ngoài.

Năm 2021, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 3 tiếp tục lên đường thực hiện nhiệm vụ tại Nam Sudan. Đơn vị có 63 thành viên chính thức và 7 dự bị; lực lượng được triển khai thành hai đợt do yêu cầu vận chuyển trong bối cảnh dịch COVID-19. Ngày 26/3/2021, đoàn đầu tiên tới Juba và sau đó Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 3 chính thức tiếp nhận nhiệm vụ tại Bentiu từ Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 2.

Năm 2022 đánh dấu bước phát triển mới khi Việt Nam đồng thời triển khai Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 và Đội Công binh số 1. Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 gồm 63 cán bộ, nhân viên lên đường làm nhiệm vụ tại Nam Sudan; Đội Công binh số 1 gồm 184 cán bộ, chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ tại khu vực Abyei. Đây là lần đầu Việt Nam triển khai đội hình công binh tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Từ đây, hoạt động tham gia gìn giữ hòa bình của Việt Nam chuyển sang giai đoạn triển khai đồng thời nhiều loại hình lực lượng. Năm 2023, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 5 gồm 63 cán bộ, chiến sĩ và Đội Công binh số 2 gồm 184 cán bộ, chiến sĩ lên đường thay thế các lực lượng tiền nhiệm tại Nam Sudan và Abyei. Đặc biệt, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 5 có 11 nữ quân nhân; Đội Công binh số 2 có 19 nữ quân nhân.

Năm 2024, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 6 và Đội Công binh số 3 tiếp tục lên đường. Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 6 có 63 thành viên, Đội Công binh số 3 có 184 thành viên, trong đó có 18 nữ quân nhân. Hai đơn vị thực hiện nhiệm vụ tại Nam Sudan và khu vực Abyei.

Đến tháng 9/2025, Việt Nam tiếp tục triển khai Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 7 với 63 cán bộ, nhân viên và Đội Công binh số 4 với 184 cán bộ, chiến sĩ; thay thế Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 6 tại Nam Sudan và Đội Công binh số 3 thực hiện nhiệm vụ tại Abyei.

Và ngày 22/9/2026, Việt Nam tiếp tục triển khai Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 8 gồm 63 thành viên và Đội Công binh số 5 gồm 184 thành viên.

Như vậy, từ năm 2018 đến nay, Việt Nam đã triển khai 8 thê đội Bệnh viện dã chiến cấp 2 và 5 Đội Công binh luân phiên thực hiện nhiệm vụ tại các phái bộ. 

Phát biểu tại Lễ xuất quân Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 8 và Đội Công binh số 5 lên đường thực hiện nhiệm vụ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân khẳng định, là thành viên tích cực và có trách nhiệm của Liên hợp quốc, Việt Nam luôn kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; chủ động, tích cực tham gia các cơ chế hợp tác đa phương để giải quyết các thách thức toàn cầu. Việc Việt Nam tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là một biểu hiện hết sức cụ thể.

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, đến nay Việt Nam đã cử gần 1.400 lượt cán bộ, chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ tại các phái bộ gìn giữ hòa bình ở Nam Sudan, Cộng hòa Trung Phi, khu vực Abyei, trụ sở Liên hợp quốc ở New York và và Văn phòng Liên lạc của Liên hợp quốc tại Vương quốc Bỉ.

Cùng với lực lượng theo đội hình đơn vị, Việt Nam còn cử các sĩ quan thực hiện nhiệm vụ theo hình thức cá nhân. Tổng hợp đến nay đã có 137 lượt sĩ quan Quân đội nhân dân và 16 sĩ quan Công an nhân dân thực hiện nhiệm vụ theo hình thức này.

Đóng góp thực chất, nâng cao vị thế Việt Nam

Qua từng nhiệm kỳ, dấu ấn của Việt Nam tại các phái bộ ngày càng được thể hiện rõ bằng kết quả thực hiện nhiệm vụ. Tại Nam Sudan, các Bệnh viện dã chiến cấp 2 của Việt Nam đảm nhiệm công tác khám, điều trị cho nhân viên Liên hợp quốc và người dân địa phương, đồng thời xử lý nhiều tình huống cấp cứu phức tạp. Các bệnh viện đã thực hiện những ca phẫu thuật khó, trong đó có phẫu thuật vi phẫu nối bàn tay cho một đồng nghiệp Pakistan, vận chuyển cấp cứu đường không nhiều trường hợp sản phụ nguy hiểm.

Qua từng thê đội bệnh viện, hoạt động chuyên môn được duy trì và phát triển. Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 5 trong hơn một năm đã thu dung, khám và điều trị 2.374 ca bệnh, trong đó có 79 ca điều trị nội trú; vận chuyển cấp cứu đường không 15 ca và phẫu thuật thành công 27 ca. Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 6 đã khám, điều trị cho 1.353 bệnh nhân, thực hiện 11 ca phẫu thuật lớn, 60 ca tiểu phẫu, điều trị nội trú cho 63 bệnh nhân và hỗ trợ vận chuyển 8 ca bệnh nặng lên tuyến trên...

Tại Abyei, lực lượng công binh đảm nhiệm những nhiệm vụ có tính đặc thù, từ sửa chữa, nâng cấp đường sá đến xây dựng, cải tạo các công trình phục vụ hoạt động của phái bộ. Đội Công binh Việt Nam đã góp phần cải thiện điều kiện hoạt động tại địa bàn, đồng thời triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ cộng đồng như cải tạo trường học, dạy học cho trẻ em, khoan giếng nước, khám và cấp thuốc miễn phí, hướng dẫn người dân sản xuất nông nghiệp. Chỉ huy Phái bộ UNISFA, chính quyền địa phương và người dân đánh giá cao những đóng góp của Đội Công binh Việt Nam; các hoạt động xây dựng, sửa chữa công trình và hỗ trợ đời sống đã góp phần tạo thêm sự gắn kết giữa lực lượng gìn giữ hòa bình với cộng đồng sở tại.

Quá trình tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Việt Nam cũng cho thấy sự phát triển về năng lực và mức độ sẵn sàng của lực lượng. Đơn vị Cảnh sát Gìn giữ hòa bình số 1 của Việt Nam đã được phê duyệt nâng từ Cấp độ 2 lên Cấp độ 3 trong Hệ thống sẵn sàng năng lực của Liên hợp quốc (PCRS). Tháng 4/2026, Việt Nam đăng ký thành công 7 loại hình đơn vị gìn giữ hòa bình mới trên hệ thống PCRS và được công nhận cấp độ 1.

Cùng với việc mở rộng lực lượng, phát triển năng lực, Việt Nam từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động này. Luật Tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 đã tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai lực lượng, tuyển chọn, đào tạo, huấn luyện, tổ chức lực lượng và bảo đảm các điều kiện thực hiện nhiệm vụ.

Tham gia sâu rộng hơn vào hoạt động gìn giữ hòa bình

Hành trình từ hai sĩ quan đầu tiên năm 2014 đến gần 1.400 lượt cán bộ, chiến sĩ Việt Nam tham gia gìn giữ hòa bình cho thấy quá trình mở rộng từng bước cả về quy mô, loại hình lực lượng và địa bàn hoạt động của Việt Nam.

Điểm đáng chú ý là quá trình này được thực hiện song hành với yêu cầu nâng cao chất lượng. Lực lượng tham gia được chuẩn bị về ngoại ngữ, chuyên môn nghiệp vụ, kiến thức gìn giữ hòa bình, luật quốc tế, luật nhân đạo, kỹ năng sinh tồn, kiến thức về đất nước và con người sở tại, các quy định của Liên hợp quốc và yêu cầu cụ thể tại từng phái bộ.

Việt Nam cũng định hướng tiếp tục mở rộng loại hình lực lượng. Tại cuộc tiếp Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc Jean-Pierre Lacroix ngày 13/6/2026 tại Hà Nội, Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến cho biết Việt Nam sẽ mở rộng tham gia thông qua việc triển khai thêm các loại hình đơn vị như bộ binh cơ giới, thông tin liên lạc, hỗ trợ sân bay và một số đơn vị khác; đồng thời tiếp tục đăng ký lực lượng vào Hệ thống sẵn sàng năng lực gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc. Việt Nam cũng tăng cường cử nhân sự tham gia thi tuyển vào các vị trí cấp cao của Liên hợp quốc.

Phó Tổng Thư ký Jean-Pierre Lacroix đánh giá cao khả năng, tính chuyên nghiệp của lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam và khẳng định Liên hợp quốc ủng hộ những nỗ lực tăng cường, mở rộng hợp tác với Việt Nam trong lĩnh vực này.

Phát biểu tại Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81, ngày 22/9/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Việt Nam hôm nay ngày càng chủ động đóng góp vào công việc chung, đưa quan hệ Việt Nam-Liên hợp quốc phát triển sâu rộng và thực chất. Những cán bộ, chiến sĩ quân đội và công an Việt Nam hôm nay đã và đang tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình, mang khát vọng hòa bình của dân tộc đến những nơi hòa bình còn mong manh trên thế giới”. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Việt Nam sẽ kiên trì bảo vệ Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, thúc đẩy đối thoại và giải quyết hòa bình các tranh chấp, tham gia sâu rộng hơn vào hoạt động gìn giữ hòa bình”.

Có thể thấy, hoạt động gìn giữ hòa bình đã trở thành một nội dung cụ thể trong quá trình Việt Nam chủ động, tích cực hội nhập quốc tế và thực hiện trách nhiệm của một thành viên Liên hợp quốc. Và hành trình ấy sẽ được viết tiếp bằng những đóng góp cụ thể, góp phần đưa hình ảnh đất nước Việt Nam yêu chuộng hòa bình, nghĩa tình, trách nhiệm ra toàn thế giới./.

Minh Hiếu