Hà Nội (TTXVN 3/1/2026) Đồng chí Bùi Thiện Ngộ sinh ngày 24/10/1929 tại Tân Ðịnh, Sài Gòn (nay là TP Hồ Chí Minh), từ trần ngày 1/7/2006. Trong hơn 50 năm hoạt động cách mạng, đồng chí đã đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng của Đảng, Nhà nước và lực lượng Công an nhân dân: Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VI, VII; Ủy viên Bộ Chính trị khóa VII; Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an), từ tháng 8/1991 đến tháng 11/1996; đại biểu Quốc hội khóa IX và Ủy viên Hội đồng Quốc phòng và an ninh của Quốc hội khóa IX.
Đồng chí Bùi Thiện Ngộ (1929 - 2006)

Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Thượng tướng Bùi Thiện Ngộ là tấm gương cao đẹp của người cộng sản chân chính, nhà lãnh đạo kiên trung, mẫu mực của Đảng và Nhà nước ta; người lãnh đạo, chỉ huy xuất sắc của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, một nhân cách lớn tận trung với nước, tận hiếu với dân, cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, vì tự do, hạnh phúc của nhân dân và lý tưởng xã hội chủ nghĩa.

1. Quá trình hoạt động và cống hiến

Tháng 8/1945, khi mới 16 tuổi, đồng chí Bùi Thiện Ngộ tham gia Đoàn Thanh niên Tiền Phong tại Sài Gòn. Tháng 1/1948, đồng chí trở thành cán bộ Phòng Trinh sát, Ty Công an Biên Hòa, đồng thời là Chi ủy viên Chi bộ. Đến tháng 9/1948, đồng chí được giao làm Trưởng Ban Điều tra Ty Công an Biên Hòa, Thường vụ Chi ủy Chi bộ Ty Công an Biên Hòa.

Tháng 1/1950, đồng chí phụ trách Ban Điệp báo và trinh sát Công an thị xã Biên Hòa, giữ chức Phó Bí thư liên chi chính quyền thị xã Biên Hòa. Tháng 5/1951, đồng chí là Phó Ban Điệp báo Ty Công an tỉnh Thủ Biên; Thường vụ Chi ủy Chi bộ Ty Công an tỉnh Thủ Biên; Trợ lý Ban chỉ huy Ty Công an Thủ Biên và Liên chi ủy viên Liên chi chính quyền tỉnh Thủ Biên. 

Tháng 12/1952, đồng chí được phân công làm Phó Công an huyện Châu Thành, tỉnh Thủ Biên. Tháng 7/1954, đồng chí tập kết ra miền Bắc. 

Từ tháng 10/1954 đến tháng 10/1956, đồng chí học chính trị và tham gia cải cách ruộng đất. Tháng 11/1956, đồng chí học tại Trường Nguyễn Ái Quốc I và tham gia chỉnh huấn cán bộ Ban Thống nhất Trung ương. Tháng 8/1957, đồng chí trở thành cán bộ Vụ Bảo vệ chính trị, Bộ Công an.

Từ tháng 8/1959 đến tháng 6/1962, đồng chí học tại Trường An ninh Liên Xô. Sau khi trở về nước, tháng 8/1962, đồng chí làm giảng viên Trường Công an Trung ương, tham gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cho lực lượng Công an nhân dân.

Tháng 11/1965, đồng chí được điều động vào công tác tại Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam, làm Phó Văn phòng, sau đó là Phó Tiểu ban Bảo vệ chính trị và Đảng ủy viên cơ quan Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam..

Tháng 11/1976, đồng chí giữ chức Phó Cục trưởng Cục Bảo vệ chính trị, Ban Đại diện Bộ Nội vụ. Từ tháng 11/1976 đến tháng 7/1979, đồng chí là Phó Cục trưởng Cục Chống gián điệp, Bộ Nội vụ. Từ tháng 7/1979 đến tháng 12/1983, đồng chí là Ủy viên Thường vụ Đặc khu ủy, Giám đốc Công an Đặc khu Vũng Tàu–Côn Đảo, sau đó giữ chức Phó Chủ tịch UBND Đặc khu. 

Tháng 1/1984, đồng chí chuyển công tác về Bộ Nội vụ. Tháng 11/1985, đồng chí được giao làm Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục An ninh nhân dân, Bộ Nội vụ. Tháng 12/1986, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, đồng chí được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, sau đó giữ chức Thứ trưởng rồi Thứ trưởng Thường trực Bộ Nội vụ, nay là Bộ Công an.

Tháng 1/1989, đồng chí được phong quân hàm Trung tướng và giữ chức Phó Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương. Tháng 6/1991, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII, đồng chí tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng và được bầu làm Ủy viên Bộ Chính trị. Từ tháng 8/1991 đến tháng 11/1996, đồng chí giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ, nay là Bộ Công an.

Tháng 12/1992, đồng chí được thăng cấp bậc hàm Thượng tướng An ninh nhân dân; đồng thời là đại biểu Quốc hội khóa IX và Ủy viên Hội đồng Quốc phòng và an ninh của Quốc hội khóa IX. 

Ngày 1/7/2006, đồng chí từ trần.

Ngày 31/8/2025, đồng chí được truy tặng Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

2. Những đóng góp nổi bật

Trong suốt quá trình hoạt động cách mạng, đồng chí Bùi Thiện Ngộ đã có nhiều đóng góp quan trọng đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và xây dựng lực lượng Công an nhân dân. Từ một cán bộ trinh sát, điệp báo ở cơ sở, đồng chí từng bước trưởng thành qua thực tiễn chiến đấu, công tác và trở thành một trong những nhà lãnh đạo chủ chốt của lực lượng Công an nhân dân.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt khi công tác tại Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam, đồng chí đã trực tiếp tham gia xây dựng lực lượng, bảo vệ các cơ quan lãnh đạo, các tổ chức cách mạng và cơ sở quần chúng; góp phần đấu tranh làm thất bại nhiều hoạt động gián điệp, tình báo và phá hoại của đối phương. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong giai đoạn này, ngày 31/8/2025, đồng chí được truy tặng Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau ngày đất nước thống nhất, đồng chí tiếp tục có nhiều đóng góp trong công tác bảo vệ chính trị, đấu tranh chống gián điệp và giữ vững an ninh tại những địa bàn quan trọng. Trên các cương vị lãnh đạo ở Đặc khu Vũng Tàu – Côn Đảo và Bộ Nội vụ, đồng chí luôn chú trọng kết hợp nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự với xây dựng chính quyền và phát triển địa phương.

Đặc biệt, trên cương vị Bộ trưởng Bộ Nội vụ từ tháng 8/1991 đến tháng 11/1996, đồng chí đã cùng tập thể lãnh đạo Bộ chỉ đạo lực lượng Công an nhân dân giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động. Những đóng góp của đồng chí đã góp phần bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và thành quả cách mạng, tạo môi trường ổn định để đất nước tiếp tục thực hiện công cuộc đổi mới.

Do có công lao và thành tích đóng góp cho sự nghiệp cách mạng của Ðảng và của ngành Công an, đồng chí được Ðảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Kháng chiến hạng nhất, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước hạng nhất, Huân chương Quân công hạng nhất, Huy hiệu 60 năm tuổi đảng, Huy hiệu Thành đồng Tổ quốc và nhiều huân, huy chương khác./.

 Tư liệu