Tối 6/11/2024, sau cuộc họp xử lý khủng hoảng kéo dài 2 giờ của đại diện 3 đảng trong chính phủ liên minh của Đức, gồm đảng Dân chủ Xã hội (SPD), đảng Dân chủ Tự do (FDP) và đảng Xanh, Thủ tướng Đức Olaf Scholz đã sa thải Bộ trưởng Tài chính Christian Lindner (thuộc đảng FDP), khiến chính phủ liên minh ba bên đầu tiên trong lịch sử CHLB Đức tan rã.

[Trong ảnh: Thủ tướng Đức Olaf Scholz (phải) và Bộ trưởng Tài chính Đức Christian Lindner tại cuộc họp báo ở Berlin, Đức. Ảnh: THX/TTXVN]

Đại diện 3 đảng trong liên minh cầm quyền gồm đảng SPD của Thủ tướng Olaf Scholz, đảng FDP và đảng Xanh đã tranh cãi nhiều vấn đề liên quan đến các đề xuất cải cách kinh tế do Bộ trưởng Tài chính Christian Lindner (thuộc đảng FDP) đưa ra. Ông Christian Lindner đã đề xuất bầu cử sớm, Thủ tướng Olaf Scholz đã từ chối và sa thải ông Lindner.

Cùng ngày, Thủ tướng Olaf Scholz tuyên bố Đức đã lên kế hoạch cho cuộc bỏ phiếu tín nhiệm vào tháng 1/2025. Quyết định này có thể mở đường cho một cuộc bầu cử liên bang sớm vào tháng 3 tới. Tổng thống Đức Frank-Walter Steinmeier ngày 7/11 cũng đã thông báo kế hoạch chuẩn bị giải tán Quốc hội và dọn đường cho các cuộc bầu cử sớm sau khi chính phủ liên minh trung tả của Thủ tướng Olaf Scholz sụp đổ, đồng thời cảnh báo tất cả các bên hành động có trách nhiệm.

Nhận định về tình hình Đức, giới phân tích cho rằng, nước Đức có thể rơi vào tình trạng bế tắc chính trị trong vòng 6-7 tháng.

Theo Hiến pháp Đức, quyết định tổ chức bầu cử liên bang sớm không thể do các thành viên Quốc hội liên bang (Hạ viện), hay Thủ tướng đưa ra. Việc giải tán Quốc hội sớm chỉ có thể xảy ra theo một trong hai cách. Trong trường hợp đầu tiên, nếu một ứng cử viên Thủ tướng không giành được đa số tuyệt đối trong Quốc hội - ít nhất 367 ghế trong Hạ viện gồm 733 ghế - thì Tổng thống Đức có thể giải tán Quốc hội. Điều này chưa từng xảy ra trong lịch sử CHLB Đức. Trong trường hợp thứ hai, Thủ tướng có thể kêu gọi bỏ phiếu tín nhiệm ở Quốc hội để xác nhận liệu có còn nhận được đủ sự ủng hộ của Quốc hội hay không. Nếu Thủ tướng không giành được đa số thì có thể chính thức yêu cầu Tổng thống giải tán Quốc hội trong vòng 21 ngày.

Sau khi giải tán Quốc hội, cuộc bầu cử mới phải được tổ chức trong vòng 60 ngày và quy trình tổ chức giống như các cuộc tổng tuyển cử thông thường. Cho đến nay, 3 cuộc bầu cử Quốc hội sớm đã được tổ chức tại CHLB Đức, vào các năm 1972, 1983 và 2005.