Hà Nội (TTXVN 6/2/2024)
Ngày 5/2, Bộ Ngoại giao Mỹ xác nhận nước này đã không thông báo trước cho Iraq về các cuộc không kích mà Washington thực hiện mới đây nhằm vào các nhóm mục tiêu bị nghi có liên quan đến Iran tại Iraq, qua đó bác thông tin trước đó từ Nhà Trắng.
Động thái trên của Mỹ nhằm vào các mục tiêu ở Iraq là nhằm đáp trả vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào căn cứ của Mỹ ở Jordan hôm 28/1 khiến 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng. Phát biểu với báo giới, phó phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Mỹ Vedant Patel nêu rõ: "Không có thông báo trước. Chúng tôi thông báo cho phía Iraq ngay sau khi tiến hành các cuộc không kích". Ông Patel cho rằng Chính phủ Iraq, cũng như mọi quốc gia khác trong khu vực, hiểu rằng Mỹ sẽ có biện pháp đáp trả khi binh sĩ nước này thiệt mạng.
Trước đó, ngày 2/2, Mỹ đã phát động các cuộc không kích nhằm vào các nhóm vũ trang ở Iraq và Syria. Bộ Chỉ huy trung tâm Mỹ cho biết nước này đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào 85 mục tiêu ở Iraq và Syria. Đợt tấn công này có sự tham gia của máy bay ném bom chiến lược B-1 và hơn 125 quả đạn dẫn đường chính xác. Cũng vào tối 2/2, người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ John Kirby cho biết Mỹ "đã báo trước thông tin cuộc không kích cho Chính phủ Iraq", khiến Baghdad giận dữ. Tuy nhiên, trong tuyên bố mới nhất ngày 5/2, ông Kirby giải thích rằng đã phản hồi "bằng thông tin được cung cấp khi đó" song các thông tin mà ông tiếp nhận là không cụ thể, đồng thời lấy làm tiếc vì gây hiểu nhầm.
Vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm một căn cứ của Mỹ tại Đông Bắc Jordan, giáp giới với Iraq và Syria là cuộc tấn công đầu tiên nhằm vào quân nhân Mỹ tại Trung Đông kể từ khi xung đột Hamas-Israel bùng phát tháng 10/2023. Điều này làm dấy lên lo ngại căng thẳng leo thang trong khi giao tranh tại Dải Gaza chưa chấm dứt.
Cùng ngày, trong chuyến thăm chính thức tới Baghdad, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali-Akbar Ahmadian tái khẳng định cam kết của Tehran đối với an ninh và ổn định của Iraq.
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, tại cuộc gặp với Thủ tướng Iraq Mohammed Shia al-Sudani, ông Ahmadian nhấn mạnh sự quan tâm của Iran trong việc tiếp tục hợp tác với Iraq, dựa trên thỏa thuận an ninh chung nhằm bảo vệ an ninh của cả hai quốc gia láng giềng.
Về phần mình, Thủ tướng al-Sudani bày tỏ cam kết của Iraq đối với các nguyên tắc láng giềng tốt đẹp và duy trì mối quan hệ tốt nhất có thể với các nước trong khu vực và trên thế giới mà không gây tổn hại đến chủ quyền và an ninh của Iraq. Theo ông al-Sudani, Iraq đã và sẽ tiếp tục nỗ lực duy trì sự ổn định và thiết lập hòa bình vì lợi ích của tất cả người dân trong khu vực. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng Iraq sẽ không thỏa hiệp về chủ quyền và an ninh quốc gia của mình. Trước đó cùng ngày, trong cuộc gặp với Cố vấn An ninh Quốc gia Iraq Qassim al-Araji, ông Ahmadian cho biết Iran luôn tôn trọng chủ quyền của Iraq.
Theo thỏa thuận an ninh biên giới chung được hai nước ký kết, chính phủ Iraq cam kết giải giáp vũ khí của các nhóm khủng bố và ly khai có trụ sở tại khu vực Kurdistan phía Bắc đất nước và đánh bật các nhóm này khỏi khu vực biên giới với Iran./.
Thanh Hương - Nguyễn Tùng