Ngày 16/3/1954, Bộ chỉ huy Mặt trận Điện Biên Phủ triệu tập hội nghị cán bộ chiến dịch để sơ kết thắng lợi Đợt 1 và trao nhiệm vụ Đợt 2. Trong Đợt 1 này, ta phải tiếp tục xây dựng trận địa bao vây cho thật vững chắc, tiếp tục tấn công các cứ điểm vành ngoài, phải kiềm chế pháo binh địch ráo riết hơn nữa, phải khống chế sân bay địch...
Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Bộ Tổng tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam nghiên cứu kế hoạch tác chiến Chiến dịch Điên Biên Phủ. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
* Ngày 16/3/1954, Bộ Chỉ huy Chiến dịch tổ chức Hội nghị sơ kết kinh nghiệm Đợt 1, tiếp tục giáo dục và động viên về nhiệm vụ sắp tới, họp tại Sở Chỉ huy Mường Phăng. Hội nghị diễn ra trong hai ngày 16 và 17/3/1954. Tại hội nghị, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhấn mạnh: "Hai trận chiến đấu vừa qua là hai trận đầu của một chiến dịch lịch sử, là hai trận đầu đánh vào một tập đoàn cứ điểm của địch, là hai trận công kiên lớn nhất từ trước đến nay, là hai trận đánh theo lối chính quy. Đánh thắng hai trận đó, chúng ta đã thu được thắng lợi lớn, quân địch đã bị thất bại nặng, nhưng lực lượng của chúng còn mạnh và chúng còn ra sức đối phó. Chúng ta cần phải có một nhận thức đúng đối với tương quan lực lượng giữa địch và ta, giữ vững quyết tâm trong những cuộc chiến đấu gay go sắp tới".
Mở đầu trận đánh ta đã tập trung ưu thế binh lực, tiêu diệt một số trung tâm đề kháng đột xuất để phá vỡ một cánh cửa của tập đoàn cứ điểm, lúc này đứng trước khu vực tập trung sức mạnh chủ yếu của địch, ta phải vận dụng một cách đánh khác thích hợp, nằm trong yêu cầu tổng thể: tiêu diệt toàn bộ quân địch.
Sự tiêu hao binh lực của ta trong đợt đầu không lớn, có thể được bù đắp nhanh chóng; nhìn chung các đơn vị vẫn sung sức, chưa kể là tinh thần còn được nâng lên sau những chiến thắng vừa qua. Nhưng với tương quan lực lượng hiện nay, con nhím Điện Biên Phủ còn quá mạnh. Cần phải làm cho nó suy yếu trước khi bắt đầu trận quyết định.
Bộ đội pháo binh của ta tích cực chuẩn bị cho giờ nổ súng Ảnh: TTXVN
* Ngày 16/3/1954, hai bên ra sức củng cố trận địa. Tuy nhiên, tinh thần chiến đấu của bộ đội ta đã lên rất cao và tiến hành chuẩn bị đánh chiếm cứ điểm Bản Kéo.
Sau khi nhận được Lời kêu gọi đầu hàng mà lực lượng ta gửi cho Đại úy Clarchambre, Chỉ huy cứ điểm Bản Kéo, và đồng ý để quân Pháp đến địa điểm quy định nhận thương binh, sáng ngày 16/3/1954, một viên trung úy và một số binh lính Thái có mặt đúng giờ ở địa điểm với những chiếc cáng thương. Lúc đó, các binh sĩ tiểu đoàn số 5 của địch bị thương đã được băng bó cẩn thận, đang nằm chờ. Khi chia tay, một số người lính Algérie bỗng hô to: “Hồ Chí Minh muôn năm! Cảm ơn các bạn!”.
Cơ quan địch vận của Chiến dịch Điện Biên Phủ cũng đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền vào cứ điểm Bản Kéo. Truyền đơn của ta được đưa vào rải cả trong đồn địch. Tiếng loa địch vận kiên trì kêu gọi những người con lầm đường hãy trở về với bản mường, không đi theo địch, không dùng súng bắn giết đồng bào và nêu rõ chính sách khoan hồng của Đảng và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Dưới chân đồn Bản Kéo, cơ quan địch vận của ta còn cho dựng một bức tranh lớn với hình ảnh một đoàn binh lính Thái rời bỏ vị trí kèm theo dòng chữ: “Quay trở về với Tổ quốc, với đồng bào, các anh sẽ được đón tiếp tử tế”.
Về phía quân Pháp, tinh thần chiến đấu của chúng bắt đầu rối loạn và hoang mang, nhiều binh lính người dân tộc Thái đã ra hàng.
* Phối hợp với chiến trường Điện Biên Phủ: tại đồng bằng Bắc Bộ, một đoàn tàu quân sự địch bị trúng mìn của du kích Văn Lâm, Hưng Yên.
Bộ đội ta xông lên đánh chiếm cứ điểm Him Lam, mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ, chiều 13/3/1954. Ảnh: Tư liệu/TTXVN phát
* Về phía thực dân Pháp:
Sau thất bại ở cứ điểm Him Lam và cứ điểm đồi Độc Lập, thực dân Pháp cũng nhận ra những nhược điểm khó khắc phục của “con nhím Điện Biên Phủ”. Thực dân Pháp nhanh chóng đưa ra những kế hoạch mới nhằm bù đắp những tổn thất về người và vũ khí.
Ngày 16/3/1954, Tướng Cogny (Cô-nhi) đưa tiếp 1 tiểu đoàn dù nhảy xuống tăng viện cho Mường Thanh. Đây là Tiểu đoàn dù thuộc địa số 6 (6è BPC).
Cùng với đó, Tướng Nava chỉ thị cho Tướng Gămbiê, Tổng Tham mưu trưởng quân đội viễn chinh Pháp ở Đông Dương, phải thực hiện gấp kế hoạch làm mưa nhân tạo trên các tuyến đường giao thông để ngăn cản việc tiếp tế từ hậu phương ra mặt trận Điện Biên Phủ của quân ta.
Nguồn:
- TTXVN
- Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Điện Biên Phủ, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1994.
- Đại tướng Võ Nguyên Giáp: Tổng tập Hồi ký, Nxb Quân đội Nhân dân, Hà Nội, 2010.
- Điện Biên Phủ: Trận thắng thế kỷ, Nxb Thông tin và Truyền thông, Hà Nội, 2014.
- Lịch sử Biên niên Đảng Cộng sản Việt Nam, tập III: Đảng lãnh đạo kháng chiến và kiến quốc (1945-1954), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2009.