Nghị quyết số 26-NQ/TW: Nâng tầm giá trị du lịch Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới

Hà Nội (TTXVN 30/9/2026) Với lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, văn hóa và sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường, du lịch Việt Nam đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong nền kinh tế, đóng góp trực tiếp gần 8,8% GDP và tạo khoảng 4,41 triệu việc làm trong năm 2025. Sự phát triển của du lịch còn tạo sức lan tỏa tới nhiều ngành, lĩnh vực như vận tải, lưu trú, ăn uống, thương mại, nông nghiệp, văn hóa và giải trí, mở rộng thị trường tiêu thụ, tạo thêm việc làm, thu nhập và cơ hội kinh doanh tại các địa phương.

* Quy mô ngày càng lớn, đóng góp ngày càng rõ nét vào tăng trưởng

Việt Nam có những điều kiện thuận lợi để phát triển nhiều loại hình du lịch. Hơn 3.200 km bờ biển, hệ thống đảo và vịnh đa dạng, các vùng sinh thái từ đồng bằng, trung du đến cao nguyên, miền núi tạo nên không gian phát triển phong phú. Cùng với tài nguyên tự nhiên là hệ thống di sản văn hóa, di tích lịch sử, lễ hội, làng nghề, nghệ thuật truyền thống và ẩm thực đặc sắc của các vùng miền. Những giá trị này tạo nên sự khác biệt của điểm đến Việt Nam, đồng thời mở ra khả năng hình thành nhiều sản phẩm du lịch gắn với văn hóa, thiên nhiên, nghỉ dưỡng, cộng đồng, sinh thái, ẩm thực và trải nghiệm.

Trong nhiều năm qua, du lịch Việt Nam đã có sự tăng trưởng ấn tượng. Trước đại dịch COVID-19, năm 2019 Việt Nam đón khoảng 18 triệu lượt khách quốc tế, 85 triệu lượt khách nội địa, tổng thu từ du lịch đạt khoảng 755.000 tỷ đồng. Sau giai đoạn chịu tác động nặng nề của đại dịch, ngành du lịch phục hồi nhanh. Năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng 20,4% so với năm 2024; phục vụ khoảng 137 triệu lượt khách nội địa, tổng thu từ khách du lịch đạt trên 1 triệu tỷ đồng. Lượng khách quốc tế năm 2025 đã vượt mức cao nhất trước đại dịch là năm 2019. Trong 8 tháng năm 2026, Việt Nam đón khoảng 15,9 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,4% so với cùng kỳ năm trước và là lượng khách cao nhất trong 8 tháng của nhiều năm.

Năm 2025, du lịch đóng góp trực tiếp gần 8,8% GDP, tạo khoảng 4,41 triệu việc làm, tương đương 8,5% tổng lực lượng lao động. Cùng với đó, sự phát triển của du lịch còn tạo sức lan tỏa tới nhiều ngành, lĩnh vực như vận tải, lưu trú, ăn uống, thương mại, nông nghiệp, văn hóa, giải trí và dịch vụ. Dòng khách gia tăng mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ, tạo thêm việc làm, thu nhập và cơ hội kinh doanh, qua đó thúc đẩy hoạt động kinh tế tại các địa phương.

Để có được kết quả trên, trong nhiều năm qua, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện định hướng phát triển, cơ chế, chính sách và quy hoạch du lịch. Đặc biệt, ngày 13/6/2024, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 509/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045, xác định mục tiêu: đến năm 2030 du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, phát triển theo hướng tăng trưởng xanh. Tháng 2/2025, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Kế hoạch thực hiện Quy hoạch, xác định tiến độ, nhiệm vụ và nguồn lực để triển khai quy hoạch trên thực tế.

Chính sách thị thực cũng được điều chỉnh theo hướng tạo thuận lợi hơn cho khách quốc tế. Trong năm 2025, Chính phủ ban hành các chính sách miễn thị thực 45 ngày đối với công dân nhiều quốc gia, trong đó Nghị quyết số 44/NQ-CP ngày 7/3/2025 áp dụng với công dân 12 nước; Nghị quyết số 229/NQ-CP ngày 8/8/2025 tiếp tục miễn thị thực 45 ngày cho công dân 12 nước theo chương trình kích cầu phát triển du lịch, áp dụng từ ngày 15/8/2025 đến hết ngày 14/8/2028.

Cùng với chính sách, hạ tầng phục vụ du lịch được cải thiện rõ rệt. Mạng lưới đường cao tốc được mở rộng, kết nối giữa các trung tâm và điểm đến thuận lợi hơn; hàng không mở thêm các đường bay; dịch vụ đường sắt chất lượng cao, vận tải đường thủy và hệ thống cảng du lịch từng bước được đầu tư. Hệ thống cơ sở lưu trú, khu nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí và dịch vụ cũng phát triển nhanh, tạo thêm nhiều lựa chọn cho du khách.

Sản phẩm du lịch cũng ngày càng đa dạng. Bên cạnh các sản phẩm truyền thống về nghỉ dưỡng biển, tham quan di sản, du lịch văn hóa, nhiều địa phương phát triển du lịch cộng đồng, nông nghiệp, sinh thái, chăm sóc sức khỏe, thể thao, MICE, kinh tế đêm và các sản phẩm gắn với ẩm thực, lễ hội, làng nghề. Việc kết hợp tài nguyên địa phương với nhu cầu mới của thị trường đã góp phần kéo dài thời gian lưu trú và mở rộng không gian tiêu dùng du lịch.

Hoạt động xúc tiến, quảng bá cũng được đổi mới theo hướng tiếp cận từng thị trường. Hình ảnh nước Việt Nam tươi đẹp được giới thiệu đến nhiều thị trường quốc tế thông qua các hội chợ, chương trình quảng bá, nền tảng số và hợp tác với các doanh nghiệp, tổ chức quốc tế. Chuyển đổi số từng bước được áp dụng trong quản lý điểm đến, cung cấp thông tin, quảng bá và hỗ trợ trải nghiệm của du khách.

Nhìn tổng thể, quá trình phát triển những năm qua cho thấy du lịch Việt Nam đã đi qua giai đoạn chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên để chuyển sang giai đoạn tổ chức lại không gian, sản phẩm, thị trường và phương thức quản lý. Những kết quả đạt được tạo nền tảng quan trọng để ngành bước vào một chặng đường phát triển với yêu cầu cao hơn về chất lượng và giá trị.

* Nâng tầm giá trị trong giai đoạn phát triển mới

Những kết quả đạt được trong những năm qua tạo nền tảng để du lịch Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển với yêu cầu cao hơn. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới xác định yêu cầu chuyển mạnh phương thức phát triển từ chú trọng số lượng sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, du lịch đóng góp trực tiếp 10-12% GDP; đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa và đạt tổng thu 80-90 tỷ USD từ khách du lịch.

Để thực hiện các mục tiêu này, Chương trình hành động của Chính phủ (Nghị quyết số 263/NQ-CP ngày 7/9/2026) tập trung vào các nhóm nhiệm vụ lớn: hoàn thiện thể chế, chính sách; phát triển hạ tầng và sản phẩm du lịch có giá trị cao; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá và xây dựng thương hiệu; thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh; tăng cường liên kết vùng và nâng cao hiệu quả quản lý điểm đến. Các nhiệm vụ được đặt trong yêu cầu phát triển du lịch nhanh nhưng bền vững, nâng cao đóng góp của ngành vào nền kinh tế.

Mới đây, ngày 10/9/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Kịch bản phát triển ngành du lịch gắn với mục tiêu tăng trưởng “2 con số” nhằm xác định những nhiệm vụ và giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng du lịch trong những tháng cuối năm 2026, định hướng cho giai đoạn 2027-2030.

Theo kịch bản này, năm 2026 ngành du lịch phấn đấu đón 25-27 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 150-153 triệu lượt khách nội địa, tổng thu từ du lịch đạt khoảng 1.125-1.230 nghìn tỷ đồng, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP cả nước năm 2026 phấn đấu từ 10% trở lên. Các nhiệm vụ được chia thành ba giai đoạn: trước mắt là duy trì đà tăng trưởng và hoàn thành mục tiêu năm 2026; trung hạn là tạo nền móng cho giai đoạn 2027-2030; dài hạn là duy trì tăng trưởng “2 con số” của ngành.

Trước đó, tại cuộc làm việc Chuyên đề giải pháp tăng trưởng “2 con số” đối với kịch bản phát triển du lịch (ngày 5/6/2026), Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, để phát triển và tăng trưởng du lịch, cần biến các tài nguyên về văn hóa, về di sản, về du lịch, về dữ liệu tài nguyên số… thành các giá trị thực tế, từ đó, phát huy vai trò đóng góp của ngành, mở ra không gian phát triển, cũng như hình thành động lực tăng trưởng mới trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Với định hướng của Nghị quyết 26-NQ/TW và các nhiệm vụ được cụ thể hóa trong Chương trình hành động của Chính phủ, Kịch bản phát triển của ngành, du lịch Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục phát huy vai trò động lực, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo thêm việc làm, thu nhập và tăng sức lan tỏa, đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng của đất nước./.

Minh Duyên