Hà Nội (TTXVN 9/5/2026) Cô Tô - Đặc khu tiền tiêu phía Đông Bắc của Tổ Quốc, có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng-an ninh, chủ quyền biển đảo. Cách đây 65 năm, ngày 09/5/1961, nơi đây vinh dự được đón Bác Hồ ra thăm và trở thành địa phương duy nhất trong cả nước được Bác đồng ý cho dựng tượng khi Bác còn sống. Đây là dấu mốc lịch sử đặc biệt thiêng liêng, là nguồn động viên to lớn cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên đảo.
Tượng đài Bác Hồ trên đảo Cô Tô.
Cô Tô - nơi duy nhất được dựng tượng Bác khi Bác đang còn sống
Ngày 9/5/1961, lần đầu tiên Bác Hồ đã ra thăm đảo Cô Tô và căn dặn đồng bào, chiến sĩ trên đảo: "... Thủ đô Hà Nội tuy cách xa các đảo, nhưng Đảng và Chính phủ luôn quan tâm đến đồng bào các đảo và mong đồng bào đoàn kết cố gắng và tiến bộ". Với tấm lòng kính trọng vô hạn đối với Bác Hồ, quân và dân trên đảo Cô Tô đã xin được dựng tượng Người trên đảo, để lúc nào cũng được nhìn thấy hình ảnh của Người. Và nguyện vọng của bà con trên đảo Cô Tô đã được Bác Hồ đồng ý. Năm 1968, tượng đài Bác Hồ đã được nhà điêu khắc Nguyễn Văn Quế cùng các đồng nghiệp bắt tay vào thực hiện.
Bác Hồ thăm đảo Cô Tô, ngày 9/5/1961. (Ảnh tư liệu lưu giữ trong nhà tưởng niệm Bác Hồ, trên đảo Cô Tô).
Lúc đầu, tượng Bác được dựng bán thân, với chất liệu làm bằng thạch cao, tay phải giơ lên cao vẫy chào đồng bào. Tượng cao 1,8m (cả bệ là 4 m). Công trình được khánh thành ngày 22/5/1968, nhân dịp kỷ niệm ngày sinh lần thứ 78 của Bác. Năm 1976, kỷ niệm ngày sinh lần thứ 86 của Bác, tượng Bác bán thân được thay bằng tượng toàn thân, với chất liệu bê tông cốt thép. Tượng có chiều cao 4,5m, cả bệ cao 9m, nằm cách bờ biển 100m. Năm 1996, kỷ niệm ngày sinh lần thứ 106 của Bác, tượng Bác bằng bêtông được thay bằng đá granít. Cho đến ngày nay, tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Cô Tô vẫn được đánh giá là tượng đài Bác Hồ có quy mô to lớn, đẹp nhất vùng Đông Bắc của Tổ quốc.
Sức sống mới ở đặc khu Cô Tô
Đặc khu Cô Tô được thành lập trên cơ sở ba xã, thị trấn của huyện Cô Tô trước đây, với diện tích đất nổi hơn 53,6 km², gồm 74 đảo lớn nhỏ, dân số gần 7.000 người. Nơi đây có đường biên giới biển dài gần 192 km tiếp giáp Trung Quốc, sở hữu ngư trường rộng trên 300 km², giàu tiềm năng phát triển kinh tế biển, du lịch sinh thái và giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng-an ninh ở vùng biển đông bắc Tổ quốc.
Giai đoạn năm 2020-2025, kinh tế địa phương đạt tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 16%/năm, cao hơn mức trung bình của tỉnh Quảng Ninh; thu ngân sách tăng bình quân 10%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, với thương mại-dịch vụ chiếm 65%, công nghiệp xây dựng 20% và nông nghiệp 15%.
Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đặc khu Cô Tô chủ động hoạch định những chiến lược kinh tế-xã hội, trong đó tập trung phát triển du lịch, dịch vụ tổng hợp hiện đại, gắn với bảo vệ vững chắc quốc phòng-an ninh. Bước vào giai đoạn mới, đặc khu Cô Tô đặt mục tiêu triển khai mạnh mẽ các giải pháp xây dựng kinh tế biển đảo theo hướng xanh, hiện đại, bền vững. Mục tiêu đến năm 2030, Cô Tô trở thành trung tâm du lịch-dịch vụ gắn với phát triển kinh tế biển bền vững và là hình mẫu đặc khu biển đảo trong chuyển đổi số.
Đặc khu xác định tập trung vào ba trụ cột kinh tế biển gồm: Du lịch biển đảo sinh thái-văn hóa-trải nghiệm; thủy sản bền vững và nuôi biển công nghệ cao; hậu cần nghề cá-dịch vụ logistics ven bờ. Trong đó, Cô Tô ưu tiên xây dựng đồng bộ và nâng cấp hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế biển, nhất là hạ tầng cảng biển và dịch vụ cảng biển. Đồng thời, đặc khu tổ chức lại và khai thác hiệu quả không gian phát triển kinh tế biển bảo đảm hợp lý, khoa học, hài hòa lợi ích để tạo không gian và động lực mới gắn với bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và sinh kế ngư dân.
Thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong 65 năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Cô Tô đã không ngừng nỗ lực vươn lên thành điểm sáng về phát triển kinh tế biển và du lịch của tỉnh Quảng Ninh, đồng thời là “phên dậu” vững chắc nơi tiền tiêu Đông Bắc của Tổ quốc.
Lễ chào cờ tại Cô Tô. (Ảnh: Đức Hiếu/TTXVN)
Nhân kỷ niệm 65 năm ngày Bác Hồ ra thăm đảo (9/5/1961 - 9/5/2026), đặc khu đã tổ chức Tuần Văn hóa, Thể thao và Du lịch hè năm 2026 gắn với chuỗi hoạt động kỷ niệm 65 năm Ngày Bác Hồ ra thăm đảo. Đây là sự kiện chính trị, văn hóa quan trọng nhằm tôn vinh giá trị truyền thống và quảng bá tiềm năng du lịch biển đảo vùng Đông Bắc Tổ quốc./.
Thu Thủy