Hà Nội (TTXVN 9/5/2025) Ngày 8/5/2025, khói trắng đã bốc lên trên Nhà nguyện Sistine, dấu hiệu cho thấy các Hồng y đã chọn Giáo hoàng mới vào ngày thứ hai của mật nghị Hồng y. Hồng y người Mỹ Robert Prevost đã được bầu làm tân Giáo hoàng và người đứng đầu Giáo hội Công giáo Roma với tông hiệu Leo XIV. Tân Giáo hoàng Leo XIV ra mắt tại ban công chính của Vương cung thánh đường Thánh Peter trong tiếng vỗ tay vang dội của hàng chục nghìn người ở quảng trường chính của Vatican.
Ngày 8/5/2025, Hồng y người Mỹ Robert Francis Prevost (ảnh), 69 tuổi, đã được bầu làm Giáo hoàng mới và người đứng đầu Giáo hội Công giáo Roma chọn lấy tên là Giáo hoàng Leo XIV. Ngài là Giáo hoàng đầu tiên trong lịch sử đến từ Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Giáo hoàng Leo XIV sinh ngày 14/9/1955 tại thành phố Chicago, bang Illinois, Mỹ. Vị Giáo hoàng thứ 267 trong lịch sử Giáo hội Công giáo là người Mỹ đầu tiên và cũng là tu sĩ dòng Augustino đầu tiên lên ngôi vị này. Tân Giáo hoàng còn có quốc tịch kép ở Peru, nơi Ngài đã là một nhà truyền giáo trong nhiều thập kỷ trước khi trở thành Hồng y.

Tân Giáo hoàng gia nhập Dòng Thánh Augustino năm 1977 và được thụ phong linh mục năm 1982. Ngài có bằng Cử nhân Toán học của Đại học Villanova, bằng Thạc sĩ Thần học của Liên minh Thần học Công giáo ở Chicago và bằng Tiến sĩ Giáo luật của Đại học Giáo hoàng Thánh Toma Aquino tại Rome. Trước khi được bầu, Giáo hoàng đã dành phần lớn sự nghiệp của mình phục vụ tại Peru, nơi Ngài từng đảm nhận nhiều vai trò như linh mục xứ, quan chức giáo phận và giáo sư chủng viện. Giáo hoàng Leo XIV cũng từng là Bề trên Tổng quyền của Dòng Thánh Augustino từ năm 2001-2013. Ngài đã làm việc một thập kỷ tại Trujillo (Peru), sau đó được bổ nhiệm làm giám mục của Chiclayo, một thành phố khác của Peru, nơi Ngài phục vụ từ năm 2014 đến năm 2023. Năm 2023, cố Giáo hoàng Francis đã tấn phong Ngài làm Hồng y và bổ nhiệm Ngài làm Tổng trưởng Bộ Giám mục và Chủ tịch Ủy ban Giáo hoàng về châu Mỹ Latinh. Tân Giáo hoàng được kỳ vọng sẽ xây dựng dựa trên các cải cách của cố Giáo hoàng Francis.

Tân Giáo hoàng Leo XIV (thứ 2, trái) phát biểu trước các tín đồ tại ban công chính của Vương cung thánh đường Thánh Peter, ngày 8/5/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Tại Peru, hàng trăm người dân đổ ra đường ăn mừng sự kiện lịch sử khi một công dân mang quốc tịch Peru và từng làm mục vụ tại vùng La Libertad trở thành Giáo hoàng. Ở Chiclayo, nơi Ngài từng làm giám mục, các tín hữu tập trung trước nhà thờ chính tòa trong niềm hân hoan. Tổng thống Peru Dina Boluarte đã nhấn mạnh tình yêu sâu sắc của tân Giáo hoàng dành cho quốc gia Nam Mỹ này. Hồng y Pedro Barreto của Peru tiết lộ rằng vị Giáo hoàng 69 tuổi là người “kín đáo nhưng gần gũi”, đồng thời khẳng định Ngài sẽ tiếp tục đường lối cải cách của Đức Francisco, đặc biệt trong các dự án phát triển vùng Amazon.

Các nhà lãnh đạo Mỹ Latinh đã gửi lời chúc mừng tới Tân Giáo hoàng Leo XIV. Cuba tin tưởng Giáo hoàng mới sẽ “thúc đẩy đối thoại và hòa bình”. Colombia hy vọng rằng quãng thời gian dài làm việc ở khu vực Mỹ Latinh sẽ giúp Đức Giáo hoàng trở thành “người dẫn dắt vĩ đại của cộng đồng di dân”, tiếp thêm sức mạnh cho những người di cư Mỹ Latinh. Brazil bày tỏ mong muốn Giáo hoàng Leo XIV sẽ kế thừa di sản của Đức Giáo hoàng Francisco, với những giá trị như đấu tranh vì hòa bình, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường, và tôn trọng sự đa dạng. Ecuador bày tỏ niềm tin vào sự dẫn dắt của tân Giáo hoàng trong những thời điểm đầy bất ổn. Paraguay kỳ vọng ngài sẽ mang đến “một làn gió mới cho tinh thần đối thoại và hòa hợp” trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức. Venezuela hy vọng ngài sẽ tiếp nối con đường mà Đức Giáo hoàng Francisco đã vạch ra: một Giáo hội gần gũi với người nghèo và những vấn đề nhân đạo. Bolivia mong muốn Giáo hoàng Leo XIV sẽ trở thành nguồn cảm hứng để kiến tạo con đường hòa bình và hy vọng, đồng thời khơi dậy cam kết mạnh mẽ hơn với các giá trị yêu thương, lòng trắc ẩn và tinh thần đoàn kết. Panama mong Giáo hoàng Leo XIV sẽ trở thành “ngọn hải đăng của hòa bình, đoàn kết và hy vọng cho nhân loại”. Trong khi đó, Tổ chức các Quốc gia Ibero-America (OEI) bày tỏ hy vọng việc Hồng y Robert Francis Prevost trở thành Giáo hoàng sẽ mở ra kỷ nguyên đối thoại và hợp tác, đặc biệt với Mỹ Latinh, vùng đất gắn bó sâu sắc với Giáo hội…

Khu vực Mỹ Latinh kỳ vọng tân Giáo hoàng, với xuất thân đa văn hóa và kinh nghiệm truyền giáo tại Peru, sẽ trở thành cầu nối giữa các dân tộc, mang lại thông điệp hy vọng trong bối cảnh thế giới đầy chia rẽ. Với kinh nghiệm làm việc ở châu Mỹ Latinh, Giáo hoàng Leo XIV được kỳ vọng sẽ quan tâm sâu sắc đến các vấn đề toàn cầu như bất bình đẳng kinh tế, biến đổi khí hậu và các thách thức mà các quốc gia đang phát triển phải đối mặt. Lòng trắc ẩn và sự khiêm nhường là những phẩm chất nổi bật, có thể giúp Giáo hoàng Leo XIV xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với các tín hữu và các nhà lãnh đạo trên thế giới.

Theo nhận định của các chuyên gia phân tích, triều đại của Giáo hoàng Leo XIV khả năng sẽ đối mặt với nhiều thách thức, từ việc giải quyết các cuộc xung đột trên thế giới, cải cách Giáo hội cho đến việc duy trì sự thống nhất giữa các tín hữu. Tuy vậy, đây cũng là cơ hội để vị tân Giáo hoàng tạo ra những chuyển biến tích cực và dẫn dắt Giáo hội Công giáo trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng. Với sự khôn ngoan và lòng can đảm, Giáo hoàng Leo XIV được tin tưởng rằng sẽ tiếp tục lèo lái con thuyền Giáo hội, truyền cảm hứng cho hàng triệu tín hữu và góp phần xây dựng một tương lai nhân văn, công bằng hơn cho toàn nhân loại./.

Minh Trà (tổng hợp)