Tăng cường hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nghị viện Italy

Hà Nội (TTXVN 10/4/2026) Nhận lời mời của Chủ tịch Liên minh Nghị viện thế giới (IPU) Tulia Ackson, Tổng Thư ký IPU Martin Chungong, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Đại hội đồng lần thứ 152 của Liên minh Nghị viện thế giới (IPU-152) tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), tiến hành một số hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ và thăm chính thức Cộng hòa Italy từ ngày 11 đến 17/4/2026.

Trong đó, Italy là chặng dừng chân đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trong chuyến công tác lần này, diễn ra từ ngày 11 đến 14/4/2026. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Italy thời gian qua phát triển tốt đẹp. Chuyến thăm nhằm thúc đẩy hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nghị viện Italy, góp phần đưa quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Italy ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả.

* Quan hệ chính trị-ngoại giao không ngừng được củng cố và phát triển

53 năm trước, vào ngày 23/3/1973, Cộng hòa Italy đã chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam. Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao, sự hợp tác giữa hai nước không ngừng được củng cố và phát triển, đặc biệt là từ đầu những năm 90 của thế kỷ XX. Italy tích cực ủng hộ việc tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU), trên các diễn đàn quốc tế lớn cũng như việc bình thường hóa quan hệ giữa Việt Nam với các tổ chức tài chính, thương mại, tiền tệ quốc tế. Italy luôn quyết tâm thúc đẩy quan hệ hợp tác nhiều mặt với Việt Nam, coi Việt Nam là nước ưu tiên phát triển quan hệ ở khu vực Đông Nam Á và là điểm đến của các doanh nghiệp Italy.

Một dấu mốc quan trọng là vào tháng 1/2013, Việt Nam và Italy ký Tuyên bố chung về thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược. Sự cam kết chính trị mạnh mẽ giữa lãnh đạo cấp cao hai nước là tiền đề để đưa quan hệ Việt Nam-Italy bước vào giai đoạn mới, thực chất và hiệu quả hơn. Năm 2023, hai nước đã kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm triển khai khuôn khổ Đối tác chiến lược với nhiều hoạt động ý nghĩa.

Hai nước duy trì hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương như: Đối thoại chiến lược thường niên cấp Thứ trưởng Ngoại giao (lần 6 vào tháng 1/2025), Đối thoại chính sách quốc phòng cấp Thứ trưởng (lần 5 vào tháng 7/2025), Ủy ban hỗn hợp về hợp tác kinh tế (lần 9 vào tháng 1/2025, lần 10 dự kiến vào ngày 13-15/4/2026); Ủy ban hỗn hợp về hợp tác khoa học và công nghệ (lần 8 vào tháng 5/2024).

Hai nước thường xuyên duy trì các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao, qua đó tạo cơ sở vững chắc để tăng cường quan hệ hợp tác trên mọi lĩnh vực. Gần đây, chuyến thăm, làm việc tại Italy từ ngày 29/6 đến 1/7/2025 của Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần đẩy mạnh và làm sâu sắc quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam-Italy.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã có cuộc hội đàm với Chủ tịch Hạ viện Italy Lorenzo Fontana. Hai bên nhất trí cần đẩy mạnh trao đổi đoàn các cấp, đặc biệt là cấp cao và tích cực triển khai các cam kết, thỏa thuận, cơ chế hợp tác hiện có, nhất là Tuyên bố chung về tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược năm 2023; tiếp tục triển khai hiệu quả Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA), tăng cường xúc tiến thương mại, đầu tư giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước; hỗ trợ Việt Nam ứng phó với biến đổi khí hậu và chuyển đổi năng lượng sạch; tiếp tục phối hợp tổ chức các sự kiện giao lưu văn hóa, nghệ thuật và xúc tiến du lịch; tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực khác như khoa học-công nghệ, giáo dục-đào tạo và giao lưu nhân dân.

Tại các diễn đàn đa phương, hai nước tiếp tục phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn quốc tế như Liên hợp quốc, ASEAN-EU, góp phần vào hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

* Hợp tác hiệu quả trên nhiều lĩnh vực khác

Quan hệ thương mại, đầu tư là điểm sáng trong quan hệ hai nước nhờ được chính phủ hai bên tích cực tạo điều kiện. Italy là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam trong EU (sau Đức, Hà Lan) và Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Italy trong ASEAN. Kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 đạt khoảng 7,3 tỷ USD, tăng 6,2% so với năm 2024.

Tính đến tháng 4/2026, Italy có 155 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký gần 520 triệu USD, đứng thứ 32/151 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam, tập trung chủ yếu vào các ngành giày da, xây dựng, thiết bị vệ sinh, bình nóng lạnh, chế biến thép. Nhiều tập đoàn lớn của Italy hoạt động tích cực tại Việt Nam, trong đó có hai định chế tài chính hàng đầu của Italy là Tập đoàn Bảo hiểm và Tài chính Tín dụng Italy (SACE) và Tổ chức tín dụng hỗ trợ doanh nghiệp Italy ở nước ngoài (SIMEST) đã mở văn phòng đại diện tại Việt Nam. Điều này cho thấy sự quan tâm mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp Italy và niềm tin của họ vào thị trường Việt Nam. Italy cũng là nước đã phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam (EVIPA) vào tháng 7/2023; quan tâm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, năng lượng hạt nhân…

Ngược lại, Việt Nam hiện có 1 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Italy với tổng vốn đăng ký 682,1 nghìn USD trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, đứng thứ 68/85 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư của Việt Nam.

Về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, Italy là quốc gia phát triển về kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo và bảo tồn di sản. Hai bên có nhiều tiềm năng trong hợp tác về năng lượng tái tạo như điện gió, điện Mặt Trời, công nghệ tiết kiệm năng lượng, quản lý tài nguyên nước và phát triển đô thị bền vững.

Ngoài ra, Italy tiếp tục cung cấp viện trợ phát triển (ODA) cho Việt Nam trong lĩnh vực y tế, cấp thoát nước và xử lý nước thải, vận hành hồ chứa thủy điện.

Hợp tác trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, khoa học-công nghệ, du lịch, giao lưu nhân dân cùng nhiều lĩnh vực khác tiếp tục phát triển tích cực. Cùng với số lượng khách du lịch giữa hai nước tăng mạnh trong những năm gần đây, giao lưu nhân dân là cầu nối, góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau, đưa hai nước xích lại gần nhau hơn. Hai nước thường xuyên tổ chức các tuần lễ/tháng văn hóa tại Italy và Việt Nam; Năm Việt Nam tại Italy và Năm Italy tại Việt Nam nhân dịp năm chẵn, năm tròn kỷ niệm thiết lập quan hệ ngoại giao.

Trong chiến lược phát triển du lịch của Việt Nam, Italy được xác định là một trong những thị trường trọng điểm và rất có tiềm năng. Italy là quốc gia có nhiều kinh nghiệm trong phát triển du lịch gắn liền với di sản văn hóa. Việt Nam có thể tăng cường hợp tác tổ chức hội nghị, hội thảo chuyên đề về phát triển, quản lý du lịch văn hóa.

Hợp tác địa phương năng động với nhiều hoạt động trải rộng trong các năm gần đây tại các vùng, miền Italy. Việc mở đường bay thẳng Hà Nội-Milan vào tháng 7/2025 đã tạo điều kiện thuân lợi cho việc kết nối, tăng cường hợp tác giữa các địa phương, hai nền văn hóa, hai dân tộc trong thời gian tới.

Hiện có khoảng 5.500 người Việt Nam sinh sống, làm việc tại Italy, góp phần làm cầu nối hữu nghị thắt chặt quan hệ hai nước.

* Hợp tác nghị viện góp phần củng cố tin cậy chính trị và thúc đẩy hợp tác thực chất giữa hai nước

Theo Đại sứ Việt Nam tại Italy Nguyễn Phương Anh, trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Italy đang ở giai đoạn phát triển sôi động, chuyến thăm chính thức của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tới Italy lần này mang ý nghĩa đối ngoại đặc biệt quan trọng. Đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trong nhiệm kỳ mới và cũng là chuyến thăm chính thức đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam tới Italy sau hơn 10 năm.

Chuyến thăm nhằm cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng XIV về độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, nhấn mạnh đẩy mạnh hợp tác quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, đồng thời thể hiện sự coi trọng của Việt Nam đối với Italy, một đối tác quan trọng trong EU.

Trong bối cảnh xu hướng tăng cường hợp tác giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU), chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định quyết tâm của Lãnh đạo cấp cao hai nước trong việc làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Italy, góp phần thúc đẩy vị thế và vai trò của Việt Nam trong khu vực và trên trường quốc tế. Chuyến thăm cũng tạo động lực mới để khai thác tối đa tiềm năng của Hiệp định thương mại tự do EU-Việt Nam (EVFTA), đồng thời mở rộng hợp tác thực chất với EU thông qua cầu nối với các nước thành viên, trong đó có Italy.

Đại sứ Nguyễn Phương Anh cho biết trong khuôn khổ chuyến thăm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Đoàn đại biểu cấp cao dự kiến có các hoạt động tiếp xúc cấp cao quan trọng, bao gồm hội kiến Tổng thống nước chủ nhà Sergio Mattarella và làm việc với lãnh đạo Hạ viện, Thượng viện Italy. Đoàn cũng sẽ có các cuộc gặp gỡ, làm việc với Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam-Italy, củng cố hợp tác kênh Đảng. Đây là những cơ hội quý báu để rà soát, trao đổi và định hướng hoàn thiện các khuôn khổ pháp lý, tạo nền tảng vững chắc cho việc mở rộng hợp tác song phương và sẵn sàng cho việc nâng cấp quan hệ trong thời gian tới.

Các hoạt động cấp cao và các cuộc gặp chính thức của Chủ tịch Quốc hội Việt Nam với Lãnh đạo Nghị viện Italy, cũng như các cuộc gặp gỡ, làm việc với Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam-Italy trong chuyến thăm này sẽ giúp tăng cường hiểu biết lẫn nhau. Đây là kênh đối thoại trực tiếp và hiệu quả để xây dựng tin cậy chính trị, phục vụ phát triển quan hệ song phương trên mọi lĩnh vực.

Theo Đại sứ Nguyễn Phương Anh, với sự kế thừa vững chắc các thành quả từ giai đoạn phát triển trước đây, sự quan tâm chỉ đạo của Lãnh đạo cấp cao hai nước, cùng sự năng động, nhiệt huyết của nhân dân và doanh nghiệp, quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Italy sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ và toàn diện, gặt hái nhiều thành công rực rỡ trong thời gian tới./.

Phước An