Tháng Công nhân 2025: Phát huy vai trò giai cấp công nhân trong kỷ nguyên số và hội nhập quốc tế

Hà Nội (TTXVN 2/5/2025) Trải qua các giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc, giai cấp công nhân Việt Nam luôn giữ vai trò là lực lượng nòng cốt, kiên cường trong công cuộc đấu tranh giành độc lập và xây dựng đất nước. Từ chiến trường khói lửa đến công trường sản xuất hiện đại, những người công nhân đã không ngừng đổi mới, thích ứng và vươn lên, khẳng định vị trí trụ cột trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Bước vào kỷ nguyên số, giai cấp công nhân tiếp tục là động lực then chốt, góp phần kiến tạo một Việt Nam phát triển bền vững và thịnh vượng.

  * Những đóng góp to lớn của giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước

 Gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, giai cấp công nhân Việt Nam là một trong những lực lượng tiên phong, kiên cường, đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong cả hai thời kỳ: chiến tranh giải phóng và xây dựng đất nước sau hòa bình. Từ xưởng máy, hầm lò, công trường đến mặt trận chiến đấu, những người công nhân Việt Nam khẳng định vị trí lịch sử của mình bằng mồ hôi, trí tuệ, xương máu và lòng trung thành tuyệt đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhân dân.

Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, giai cấp công nhân không chỉ là lực lượng lao động sản xuất, mà còn là lực lượng chiến đấu trực tiếp và gián tiếp góp phần làm nên thắng lợi vĩ đại của dân tộc. Ở hậu phương, họ là “chiến sĩ trên mặt trận sản xuất” - làm việc ngày đêm trong các nhà máy quốc phòng, sản xuất vũ khí, khí tài, vận hành các tuyến hậu cần chiến lược, đảm bảo dòng chảy liên tục của vật tư cho tiền tuyến. Ở tiền tuyến, không ít công nhân khoác áo lính, trở thành những chiến sĩ giải phóng quân dũng cảm. Lớp lớp công nhân ngành đường sắt, bưu điện, cơ khí, vận tải… đã trở thành huyết mạch nối hậu phương với tiền tuyến, góp phần bảo vệ và vận hành hiệu quả tuyến đường Trường Sơn lịch sử - biểu tượng của ý chí và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản”. Tư tưởng ấy không chỉ thể hiện vai trò lịch sử của công nhân trong cách mạng Việt Nam, mà còn là kim chỉ nam cho mọi đường lối phát triển của đất nước. Trong kháng chiến, giai cấp công nhân đã biến nhà máy thành pháo đài, biến công trường thành chiến hào, gắn chặt lý tưởng độc lập dân tộc với tinh thần lao động cách mạng, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân năm 1975, kết thúc vẻ vang một thời kỳ lịch sử hào hùng.

Sau ngày đất nước thống nhất, giai cấp công nhân tiếp tục trở thành lực lượng tiên phong trong sự nghiệp khôi phục và phát triển đất nước. Họ đảm nhận những trọng trách nặng nề trên công trường xây dựng chủ nghĩa xã hội, từ khôi phục các nhà máy bị tàn phá sau chiến tranh đến việc khai thông hạ tầng công nghiệp mới. Từ những hầm lò than Quảng Ninh, nhà máy dệt Nam Định, khu gang thép Thái Nguyên đến các công trình thuỷ điện Sông Đà, Trị An, công nhân Việt Nam đã kiên trì bám máy, bám đất, đóng góp quan trọng vào sự phục hồi và phát triển nền kinh tế quốc dân.

Bước vào thời kỳ đổi mới, nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân Việt Nam phải đối mặt với với nhiều thách thức về công nghệ, kỹ thuật sản xuất hiện đại. Trong bối cảnh đó, hàng triệu công nhân đã vượt qua thử thách, tự học, tự rèn, chủ động tiếp cận khoa học-kỹ thuật, tiếp tục đảm nhiệm vị trí quan trọng trong các khu công nghiệp, khu chế xuất, các tập đoàn sản xuất quy mô lớn, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng công nghiệp của Việt Nam tăng nhanh.

Hội nghị Trung ương 6 khóa X về Tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã khẳng định giai cấp công nhân là “giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến, giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước…”.

Trong những năm gần đây, giai cấp công nhân Việt Nam đã nỗ lực đổi mới tư duy sản xuất, tiếp cận khoa học-kỹ thuật, làm chủ dây chuyền công nghệ hiện đại. Họ không chỉ hiện diện trong các khu công nghiệp, khu chế xuất - nơi tạo ra hơn 60% giá trị xuất khẩu của đất nước - mà còn là lực lượng chủ lực trong các ngành then chốt như năng lượng, công nghiệp chế tạo, công nghệ thông tin và điện tử. đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Không chỉ là lực lượng sản xuất, Công nhân Việt Nam còn tích cực tham gia đời sống chính trị, xã hội. Nhiều công nhân ưu tú đã được tín nhiệm bầu vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp, trở thành cầu nối giữa người lao động và Nhà nước, đóng góp ý kiến vào xây dựng chính sách, pháp luật. Họ cũng là lực lượng đi đầu trong các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở, thực hiện tốt chủ trương “Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”.

Từ thực tế lịch sử đến hiện tại, có thể khẳng định rằng mọi thành tựu về kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh, hội nhập quốc tế mà đất nước đạt được đều có dấu ấn sâu đậm của giai cấp công nhân. Đó là dấu ấn của sự kiên trì vượt khó, của tinh thần đổi mới sáng tạo, của sự gắn bó máu thịt với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của Nhân dân. Những đóng góp ấy không chỉ là bằng chứng cho vai trò lịch sử của công nhân, mà còn khẳng định đây là lực lượng trung thành, tin cậy, là chỗ dựa vững chắc của Đảng và hệ thống chính trị trong mọi giai đoạn phát triển của đất nước.

 * Phát huy vai trò của giai cấp công nhân, người lao động trong kỷ nguyên mới

Tính đến năm 2024, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên là 52,5 triệu người có mặt ở tất cả các thành phần kinh tế, các ngành, nghề, lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Công nhân, người lao động nước ta có xu hướng trẻ hóa, lao động dưới 30 tuổi chiếm trên 60%. Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số toàn diện diễn ra mạnh mẽ, giai cấp công nhân Việt Nam đứng trước những cơ hội lớn để nâng cao vai trò và vị thế, đồng thời cũng phải đối mặt với những thách thức chưa từng có.

Trong bài viết “Chuyển đổi số - Động lực quan trọng phát triển lực lượng sản xuất, hoàn thiện quan hệ sản xuất đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới”, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ: “Cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, sự phát triển công cụ sản xuất trong nền kinh tế số tạo ra biến đổi sâu sắc trong lực lượng sản xuất, dẫn đến những mâu thuẫn mới với quan hệ sản xuất hiện hữu; vừa tạo tiền đề, động lực hình thành phương thức sản xuất mới trong tương lai, vừa đòi hỏi thay đổi căn bản cách thức tổ chức sản xuất và quản lý xã hội. Lực lượng sản xuất mới đang hình thành và phát triển mạnh mẽ; song chất lượng nguồn nhân lực vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, trong khi đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực công nghệ cao, vẫn là thách thức lớn. Quan hệ sản xuất còn nhiều bất cập, chưa theo kịp sự phát triển của lực lượng sản xuất”.

Sứ mệnh của giai cấp công nhân hiện đại không chỉ đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ số mà còn là nhân tố chủ lực trong quá trình xác lập một phương thức sản xuất mới tiên tiến, hiện đại - “phương thức sản xuất số”.

Đảng và Nhà nước xác định xây dựng một giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh là nhiệm vụ chiến lược trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng nhấn mạnh: Giai cấp công nhân Việt Nam phải được phát triển toàn diện, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có ý thức tổ chức kỷ luật, có trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cao, làm chủ khoa học-công nghệ hiện đại và thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thế giới việc làm.

Trên tinh thần đó, nhiều giải pháp đã và đang được thúc đẩy. Trước hết là nâng cao chất lượng đào tạo nghề. Theo định hướng, hệ thống giáo dục nghề nghiệp sẽ tiếp tục được quy hoạch lại theo hướng chuẩn hóa và hiện đại hóa, gắn với nhu cầu thị trường và xu thế chuyển đổi số. Các chương trình đào tạo lại, đào tạo nâng cao kỹ năng số sẽ được mở rộng, đặc biệt tại các khu công nghiệp, nhằm giúp công nhân thích nghi với mô hình sản xuất thông minh. Cùng với đó, công tác chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân tiếp tục là ưu tiên trong các chính sách phát triển. Ngoài ra, các chuyên gia cũng đề xuất cần hoàn thiện thể chế, pháp luật về lao động trong bối cảnh mới để bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người lao động. Đồng thời, đẩy mạnh đối thoại xã hội, thương lượng tập thể và xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ tại doanh nghiệp... 

Với truyền thống lịch sử vẻ vang và vai trò trung tâm trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc, giai cấp công nhân Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên mới với tâm thế của một lực lượng lao động hiện đại, tri thức và sáng tạo. Trước những thách thức mới, việc xây dựng một giai cấp công nhân lớn mạnh, có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao, kỹ năng hiện đại và đời sống ổn định là yêu cầu cấp thiết, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển bền vững đất nước. Phát huy truyền thống anh hùng và tinh thần đổi mới sáng tạo, giai cấp công nhân sẽ tiếp tục đồng hành cùng Đảng, Nhà nước và nhân dân, góp phần đưa đất nước vững bước trên con đường hội nhập và phát triển trong kỷ nguyên số./.

Minh Duyên