Tháng Công nhân: Tiếp tục phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động

Hà Nội (TTXVN 4/5/2026) Trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước, lực lượng công nhân, người lao động không chỉ trực tiếp tạo ra của cải vật chất mà còn góp phần quan trọng vào nâng cao năng suất và làm chủ công nghệ. Trong kỷ nguyên phát triển mới, việc tiếp tục nâng cao năng suất lao động, phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo trong lực lượng lao động là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng tăng trưởng và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

* Công nhân và người lao động - lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước

Công nhân và người lao động luôn giữ vai trò nòng cốt trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định giai cấp công nhân là lực lượng tiên phong, đại diện cho phương thức sản xuất tiến bộ. Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải có con người xã hội chủ nghĩa, trong đó công nhân là lực lượng nòng cốt.

Tư tưởng đó đã được Đảng, Nhà nước ta kế thừa và phát triển nhất quán trong suốt quá trình đổi mới đất nước, với quan điểm xuyên suốt "Lấy con người là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, động lực và nguồn lực quan trọng cho sự phát triển". Do đó, Đảng và Nhà nước đã ban hành triển khai nhiều cơ chế, chính sách phát triển lực lượng lao động cũng như đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng, môi trường làm việc an toàn cho người lao động.

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định "Xây dựng và phát triển đất nước nhanh, bền vững, dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; lấy con người làm trung tâm, lấy năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả làm thước đo chủ yếu".

Thực tế cho thấy, trong những năm qua, công nhân và người lao động đã có đóng góp quan trọng trong phát triển đất nước. Không chỉ là lực lượng trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất trên tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ), lực lượng lao động còn là chủ thể quan trọng trong tiếp nhận và làm chủ công nghệ, từng bước nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất. Nhiều sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa quy trình sản xuất được hình thành từ thực tiễn lao động đã góp phần giảm chi phí, nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp và của nền kinh tế. Đồng thời, lực lượng công nhân với ý thức tổ chức, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm cao đã góp phần quan trọng vào việc duy trì ổn định sản xuất, bảo đảm an sinh xã hội và giữ vững nhịp độ phát triển của đất nước.

Trong những năm gần đây, lực lượng lao động nước ta đã có những bước phát triển vượt bậc cả về số lượng và chất lượng. Tính đến quý I/2026, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên đạt khoảng 53,6 triệu người, với nhiều chuyên gia, người lao động có trình độ, kỹ năng ngang tầm khu vực và quốc tế. Cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực. Chất lượng nguồn nhân lực từng bước đáp ứng yêu cầu của thị trường và doanh nghiệp; năng suất lao động ngày càng được nâng lên.

Tiền lương, thu nhập của người lao động được tăng lên, đời sống vật chất và tinh thần của người lao động không ngừng được cải thiện, góp phần củng cố niềm tin, tạo động lực và khơi dậy khát vọng cống hiến trong đội ngũ người lao động, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Theo báo cáo của Cục Thống kê, thu nhập bình quân của người lao động quý I/2026 đạt 9 triệu đồng/tháng, tăng 706 nghìn đồng (tương ứng 8,5%) so với cùng kỳ năm trước. 

Trong thực tiễn, trên tất cả các lĩnh vực, ngày càng xuất hiện nhiều mô hình hiệu quả, cách làm hay, sáng kiến cải tiến kỹ thuật, đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động. Cùng với đó, xuất hiện nhiều tấm gương công nhân, viên chức, người lao động tiêu biểu, tiên phong trong đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất, lan tỏa những giá trị tích cực trong xã hội.

* Tiếp tục phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động

Bên cạnh những kết quả đạt được, lực lượng lao động nước ta vẫn đứng trước không ít khó khăn, thách thức. Bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh gia tăng, cùng với tác động mạnh của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang làm thay đổi sâu sắc thị trường lao động, đặt ra yêu cầu ngày càng cao về kỹ năng và khả năng thích ứng của người lao động. Ở trong nước, chất lượng nguồn nhân lực còn chưa đồng đều; lao động trình độ cao, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ mới, vẫn còn thiếu. Năng suất lao động dù đã cải thiện nhưng chưa đạt như kỳ vọng.

Để lực lượng lao động phát huy tốt vai trò trong giai đoạn tới, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí đề nghị các cấp ủy, chính quyền tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách và tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh; tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực gắn với yêu cầu chuyển đổi số.

Đồng thời, cần phát triển mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo để nâng cao năng suất lao động; bảo đảm việc làm bền vững, cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động. Việc xây dựng môi trường làm việc an toàn, kiểm soát rủi ro, phòng ngừa tai nạn lao động cũng cần được chú trọng, cùng với tăng cường quản lý, thanh tra, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

Cùng với đó, cần tập trung xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh, có trình độ, kỹ năng và tác phong công nghiệp; phát huy vai trò của tổ chức công đoàn trong chăm lo đời sống, bảo vệ quyền lợi và thúc đẩy đối thoại, thương lượng tập thể.

Đối với mỗi người lao động, cần chủ động nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề và tác phong làm việc; tích cực học hỏi, trang bị kiến thức về khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và kỹ năng mềm để tăng khả năng thích ứng. Đồng thời, cần nâng cao ý thức kỷ luật, tuân thủ quy trình, quy định về an toàn, vệ sinh lao động, không ngừng đổi mới, sáng tạo trong công việc, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị lao động trong bối cảnh mới.

Trưởng Ban Nội chính Trung ương bày tỏ tin tưởng, với sự vào cuộc đồng bộ và quyết tâm cao, lực lượng công nhân sẽ tiếp tục phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

* Nhiều hoạt động sôi nổi trong Tháng Công nhân 2026

Tháng Công nhân được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ năm 2012 theo Kết luận của Ban Bí thư Trung ương Đảng.

Với chủ đề “Công nhân Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”, Tháng Công nhân năm 2026 tiếp tục được triển khai đồng bộ, sâu rộng trong các cấp công đoàn với các hoạt động trọng tâm: Tổ chức Chương trình “Đối thoại tháng 5” và Diễn đàn “Đoàn viên góp ý xây dựng Công đoàn Việt Nam trong kỷ nguyên mới”, qua đó phát huy dân chủ, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người lao động để hoàn thiện văn kiện Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam và mô hình tổ chức Công đoàn đáp ứng yêu cầu tình hình mới.

Tổ chức Ngày hội “Kỹ năng lao động - việc làm bền vững”, nhằm trang bị, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, thích ứng với thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.

Tổ chức Tháng cao điểm thúc đẩy phong trào đổi mới sáng tạo, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, ứng dụng công nghệ, góp phần trực tiếp nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Tổ chức Tháng cao điểm phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở, giới thiệu đoàn viên công đoàn ưu tú để Đảng bồi dưỡng, kết nạp.

Ở cấp Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức chuỗi hoạt động, nổi bật là Lễ kỷ niệm 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (1/5), gắn với tuyên dương các Chủ tịch Công đoàn cơ sở tiêu biểu xuất sắc trong công tác đối thoại, thương lượng tập thể năm 2026.

Cùng với đó là hội nghị sơ kết 5 năm thực hiện Kết luận số 01-KL/TW của Bộ Chính trị, biểu dương các điển hình tiên tiến trong học tập và làm theo Chủ tịch Hồ Chí Minh giai đoạn 2023-2025; khai mạc Giải bóng đá công nhân, viên chức Việt Nam năm 2026, góp phần nâng cao đời sống tinh thần, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong đoàn viên, người lao động.

Thông qua các hoạt động trên, Tháng Công nhân năm 2026 sẽ tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới, sáng tạo, khơi dậy khát vọng cống hiến trong mỗi người lao động, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng "2 con số" của đất nước./.

Minh Hiếu