Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh và dấu ấn ''Những việc cần làm ngay''

Hà Nội (TTXVN 10/4/2026) Cuộc đời hoạt động cách mạng của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã để lại cho Đảng và nhân dân ta những di sản to lớn, có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc. Một trong những di sản đó là những bài viết về tư tưởng đổi mới, những bài viết đầy tính chiến đấu, chống tiêu cực ở chuyên mục "Những việc cần làm ngay" với bút danh "N.V.L" đăng trên báo Nhân dân.

“Những việc cần làm ngay”

Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh là Tổng Bí thư của Đảng trong nhiệm kỳ đầu tiên của thời kỳ đổi mới (nhiệm kỳ 1986-1991). Trước thực tế muôn vàn khó khăn của đất nước, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã nhìn nhận và chỉ rõ những hạn chế, lực cản trong công cuộc đổi mới, như: bệnh giáo điều, bảo thủ; tệ quan liêu, nhũng nhiễu, cửa quyền, những tiêu cực, suy thoái ở một số cán bộ lãnh đạo, quản lý… Những hạn chế này nếu không được chỉ ra, không được công khai trước toàn Đảng, toàn dân sẽ dẫn đến những hệ quả khôn lường.

Theo đó, cùng với việc lãnh đạo thực hiện những đột phá trên lĩnh vực kinh tế-tài chính, với tinh thần “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật”, với bút danh N.V.L., Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh đã viết 31 bài báo ngắn gọn đăng trong chuyên mục “Những việc cần làm ngay” trên Báo Nhân Dân từ ngày 25/5/1987 đến ngày 28/9/1990, tạo ra một luồng sinh khí mới trong xã hội những năm đầu đổi mới, thể hiện rõ trăn trở và quyết tâm của người đứng đầu Đảng ta trong cuộc chiến chống tham nhũng, tiêu cực, bảo vệ lợi ích và quyền làm chủ của nhân dân.

Trong bối cảnh những năm đầu đổi mới, cách tiếp cận này đã phá vỡ tâm lý né tránh, khuyến khích đối thoại công khai và củng cố niềm tin xã hội, đồng thời mở ra một phương thức lãnh đạo gần dân, sát thực tiễn và hướng tới hiệu quả cụ thể. Những bài viết đã thúc đẩy đối thoại công khai, nâng cao vai trò giám sát của xã hội và củng cố niềm tin vào công cuộc đổi mới.

Ngày 25/5/1987, báo Nhân Dân đăng trên trang nhất bài viết với hàng tít đậm: "Những việc cần làm ngay" ký tên N.V.L. Bài viết không dài, chưa tới 400 chữ, song đã đi thẳng vào vấn đề nóng bỏng khi đó là giá cả tăng vọt, đồng thời nhấn mạnh cần chống lại tư tưởng cục bộ, không vì lợi ích quốc gia, nếu giải quyết được việc này sẽ chống được thực tế đầu tư dàn trải. Bài báo ngay lập tức đã thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn đọc.

Liên tiếp những ngày sau đó (từ ngày 25 đến 30/5), có tới 5 bài báo cùng mang tiêu đề “Những việc cần làm ngay” của tác giả N.V.L đăng tải. Đây được coi là “phát pháo lệnh” mở ra một thời kỳ mới cho cuộc đấu tranh phòng, chống tiêu cực, xây dựng và chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh.

Cứ như thế, từ bài báo đầu tiên ngày 25/5/1987 đến bài cuối cùng vào ngày 28/9/1990, bằng lối viết ngắn gọn, súc tích, lập luận chắc chắn, dựa trên cơ sở khoa học, sâu sát thực tiễn, một loạt bài báo mang tiêu đề “Những việc cần làm ngay” của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, dưới bút danh là N.V.L, đã phê phán các hành vi quan liêu, vô trách nhiệm, lãng phí, tham nhũng… đang tồn tại trong xã hội.

Những bài báo đầy tính chiến đấu này đã tạo ra luồng sinh khí mới trong xã hội, làm cho lòng dân phấn chấn, khơi mào để một xã hội không chỉ còn sự “im lặng đáng sợ” mà đã chuyển mình trong đấu tranh chống các hiện tượng tiêu cực xã hội; dám nhìn thẳng vào sự thật, nói đúng sự thật - dù sự thật có thể không “hồng”.

Sau mỗi bài báo, Tòa soạn báo Nhân dân nhận được hàng trăm thư của bạn đọc hưởng ứng chuyên mục này. Nhiều bộ, ngành, địa phương đã ra chỉ thị hưởng ứng “Những việc cần làm ngay”. Nhiều tờ báo ở Trung ương và địa phương, các đài phát thanh và truyền hình, đã tích cực hưởng ứng “Những việc cần làm ngay” trong cuộc đấu tranh chống tiêu cực, biểu dương những cái mới, cái tốt. Thông qua đó, đánh vào “thành trì” của sự bảo thủ, quan liêu, trì trệ, phá tan sự im lặng, vô cảm của những cơ quan, người đứng đầu có trách nhiệm về các vụ việc tiêu cực; làm lành mạnh hoá các quan hệ xã hội.

Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh từng nói, “Những bài viết của N.V.L có thể tạm gọi là bài báo cũng được, nhưng thực ra đây không phải là bài báo, chỉ là một ít câu nói trên báo gợi ý cho người ta. Và có rất nhiều báo trong nước đã hưởng ứng viết bài hoặc cổ động nhân dân, và chính trong nhân dân cũng nêu ra nhiều vụ việc. Từ đó, các cấp Đảng và chính quyền của chúng tôi đem các vụ việc đó ra xử lý về mặt Nhà nước, về mặt hành chính cũng như về mặt Đảng”. (Nguyễn Văn Linh: Trả lời các nhà báo nước ngoài, Nxb Sự thật, Hà Nội, 1991)

Giá trị và sức sống thời hiện đại

Có thể khẳng định, “Những việc cần làm ngay” của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh, một mặt chính là “phát pháo lệnh” vào những hiện tượng tiêu cực trong xã hội; mặt khác “tạo luồng sinh khí mới trong xã hội: dân chủ, công khai, nói thẳng, nói thật, lời nói đi đôi với việc làm, góp phần đấu tranh chống tiêu cực, làm trong sạch bộ máy các cơ quan Đảng, Nhà nước”; nêu cao bản lĩnh của người lãnh đạo chủ chốt...

Ngày nay, những thông điệp về minh bạch, kỷ luật, trách nhiệm công vụ, phòng, chống tham nhũng và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia trong loạt bài “Những việc cần làm ngay” vẫn vẹn nguyên giá trị cảnh báo và là mệnh lệnh hành động.

Ngày 23/1/2026, trong diễn văn bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Tinh thần xuyên suốt của nhiệm kỳ Đại hội XIV là: Tự chủ chiến lược, nắm chắc thời cơ, chung sức đồng lòng, vượt qua mọi thách thức, khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển; biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả cụ thể; nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm hiệu quả”.

Trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân ta đang đẩy mạnh triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, với nhận định những bài viết “Những việc cần làm ngay” của Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh sẽ càng thể hiện rõ giá trị thời sự, đáp ứng nhu cầu của đông đảo bạn đọc, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức biên soạn và xuất bản cuốn sách "Dấu ấn “Những việc cần làm ngay”".

Việc xuất bản cuốn sách “Dấu ấn “Những việc cần làm ngay”” mang ý nghĩa rất thiết thực, nhằm lan tỏa tinh thần trung thực, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích nhân dân. Đây chính là những giá trị cốt lõi bảo đảm cho sự thành công của công cuộc đổi mới và phát triển bền vững đất nước trong giai đoạn mới.

Ngày 23/1/2026, trong diễn văn bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: “Tinh thần xuyên suốt của nhiệm kỳ Đại hội XIV là: Tự chủ chiến lược, nắm chắc thời cơ, chung sức đồng lòng, vượt qua mọi thách thức, khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển; biến ý chí thành hành động, biến quyết sách thành kết quả cụ thể; nói là làm, làm ngay, làm đúng, làm quyết liệt, làm đến cùng và làm hiệu quả”.

Sức sống “Những việc cần làm ngay” đã trở thành tài sản quý giá về kinh nghiệm thực tiễn và lý luận lãnh đạo của Đảng, tiếp thêm sức chiến đấu và nhiệt huyết cách mạng cho các tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay./.

Phương Anh