Tổng Bí thư Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới Lào: Tiếp tục khẳng định mối quan hệ gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào

Hà Nội (TTXVN 3/2/2026) Nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào, Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Thongloun Sisoulith, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Lào vào ngày 5/2/2026. Đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Lãnh đạo chủ chốt nước ta trong năm 2026 và là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư Tô Lâm từ sau thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV, cho thấy sự tin cậy chính trị cao nhất, gắn bó đặc biệt và sự phối hợp chặt chẽ giữa hai Đảng, hai nước; góp phần nâng tầm quan hệ và định hướng hợp tác toàn diện, hiệu quả và thực chất của giai đoạn phát triển mới trong quan hệ giữa hai nước.

* Việt Nam - Lào: Mối quan hệ gắn bó, tin cậy, thủy chung

Mối quan hệ truyền thống tốt đẹp, sự gắn bó thủy chung giữa nhân dân hai nước Việt Nam-Lào được Chủ tịch Hồ Chí Minh, Chủ tịch Kaysone Phomvihane (Cay-xỏn Phôm-vi-hản) và Chủ tịch Suphanouvong (Xu-pha-nu-vông) đặt nền móng, được các thế hệ lãnh đạo của hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước dày công vun đắp, đã trở thành tài sản vô giá của cả hai dân tộc và là quy luật phát triển chung của hai nước trên con đường phát triển đất nước phồn vinh, nhân dân ấm no, hạnh phúc.

Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 5/9/1962. Kể từ đó đến nay, quan hệ hai nước luôn gắn bó bền chặt. Ngày 18/7/1977, Việt Nam và Lào ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác, khẳng định tình đoàn kết đặc biệt trước sau như một, hợp tác, ủng hộ, giúp đỡ lẫn nhau trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của mỗi nước. 49 năm qua, Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác đã trở thành cơ sở chính trị, pháp lý quan trọng để không ngừng thắt chặt quan hệ giữa hai nước, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của mỗi nước.

Hai nước nâng cấp quan hệ lên “hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện” vào tháng 2/2019. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lịch sử quan trọng, tạo bước đột phá mới trong quan hệ hợp tác giữa hai nước. Từ đây, quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện giữa hai nước Việt Nam-Lào ngày càng trở nên gắn bó keo sơn, đổi mới và phát triển.

Thời gian qua, hai bên tích cực triển khai và phát huy hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có, nhất là Cuộc gặp cấp cao giữa hai Đảng, gặp gỡ và trao đổi giữa hai đồng chí Tổng Bí thư, Kỳ họp Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam-Lào do hai Thủ tướng Chính phủ chủ trì, gặp gỡ giữa hai Chủ tịch Quốc hội cùng nhiều hoạt động quan trọng khác của các đồng chí lãnh đạo cấp cao Đảng, Nhà nước của hai nước.

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm, dự Lễ kỷ niệm 50 năm Quốc khánh Lào và đồng chủ trì Cuộc gặp cấp cao giữa hai đảng (ngày 1 và 2/12/2025) là chuyến đi lịch sử ngay trước thềm Đại hội XII của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, thể hiện sự chân tình, với các nội dung trao đổi thẳng thắn, thiết thực. Phía Lào bày tỏ tin tưởng Việt Nam, quan hệ hai nước có cơ sở để phát triển hợp tác, phù hợp với yêu cầu của thời đại. Đặc biệt, trong chuyến thăm này, Lãnh đạo cấp cao hai nước nhất trí bổ sung nội hàm mới để làm sâu sắc hơn và nâng tầm quan hệ song phương lên "Quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược". Đây là sự khẳng định tầm nhìn chung, lợi ích chiến lược đan xen và định hướng đồng hành lâu dài, vì mục tiêu phát triển bền vững, tự cường và thịnh vượng chung của hai dân tộc.

Ngay sau chuyến thăm trên, Thủ tướng hai nước cũng đã đồng chủ trì thành công Kỳ họp lần thứ 48 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam-Lào (ngày 2 và 3/12/2025), góp phần kịp thời cụ thể hóa và triển khai hiệu quả các cam kết, chỉ đạo của Bộ Chính trị hai nước sau Cuộc gặp cấp cao hai đảng.

Gần đây nhất, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đã thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam (ngày 26 và 27/1/2026). Tại cuộc hội đàm giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, trong bầu không khí phấn khởi, hòa cùng với niềm vui chung của nhân dân hai nước trước thành công rất tốt đẹp của Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đại hội lần thứ XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đã thông báo cho nhau về tình hình mỗi Đảng, mỗi nước và những kết quả nổi bật của Đại hội đại biểu toàn quốc mỗi Đảng. Hai nhà Lãnh đạo đã trao đổi sâu rộng về chủ trương, chính sách lớn trong Nghị quyết Đại hội mỗi Đảng, tình hình mỗi nước, tình hình thế giới và khu vực; phương hướng thúc đẩy hơn nữa mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào trong giai đoạn mới.

Hai bên nhất trí rằng trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường, việc hai Đảng, hai Nhà nước Việt Nam-Lào tiếp tục tăng cường đoàn kết, gắn bó, tin cậy chính trị và phối hợp chặt chẽ càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith cho biết, ngay sau Đại hội XII của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, cá nhân đồng chí và các nhà lãnh đạo của Lào mong muốn được sang thăm Việt Nam là nước đầu tiên; bày tỏ mong muốn sớm được đón tiếp đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam tại Lào; đồng thời nhấn mạnh, trong bối cảnh hai Đảng vừa tổ chức thành công Đại hội nhiệm kỳ mới, chuyến thăm mở ra giai đoạn phát triển mới, cùng có trách nhiệm phát triển thực chất hơn nữa quan hệ hợp tác toàn diện Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam. Về phần mình, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định: Chuyến thăm có ý nghĩa và dấu mốc lịch sử, thể hiện sâu sắc sự coi trọng đặc biệt của Đảng, Nhà nước Lào và cá nhân đồng chí Thongloun Sisoulith với mối quan hệ Việt Nam-Lào; chúc mừng thành công rực rỡ của Đại hội XII Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, góp phần củng cố nền tảng chính trị vững chắc cho việc tăng cường và làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào.

Lãnh đạo hai nước nhất trí nhận thức phát huy thế mạnh mỗi nước, tập trung triển khai các dự án đáp ứng đúng nhu cầu thiết thực của nhân dân hai nước, mang dấu ấn và tính biểu tượng cao cho quan hệ song phương; đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, phấn đấu đạt kim ngạch thương mại 10 tỷ USD, tăng cường kết nối hai nền kinh tế, kết nối giao thông vận tải với những dự án lớn như cao tốc Hà Nội - Viêng Chăn, đường sắt Viêng Chăn - Vũng Áng; thúc đẩy nâng cao chất lượng và hiệu quả hợp tác giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; tạo đột phá nâng cao hiệu quả hợp tác trên các lĩnh vực văn hóa, du lịch, khoa học kỹ thuật, chính phủ điện tử và chuyển đổi số.

Ngoài tiếp xúc song phương, lãnh đạo cấp cao hai nước cũng thường xuyên có các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc bên lề các hội nghị khu vực và quốc tế. Thông qua các chuyến thăm, các cuộc gặp, hai bên khẳng định quyết tâm tăng cường, nâng cao mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào trong tình hình mới, phù hợp với tình hình thực tế của mỗi nước.

Trên các diễn đàn hợp tác khu vực và quốc tế, hai nước Việt Nam-Lào luôn phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau; tiếp tục tăng cường hợp tác, phối hợp với các nước thành viên ASEAN khác trong việc xây dựng Cộng đồng ASEAN và duy trì đoàn kết, đồng thuận của ASEAN trong các vấn đề chiến lược ở khu vực…

* Hợp tác kinh tế - thương mại phát triển thực chất và bền vững

Bên cạnh hợp tác chính trị-ngoại giao, hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa hai nước có nhiều bước phát triển. Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Lào sau Trung Quốc, Thái Lan. Năm 2023, kim ngạch thương mại song phương đạt hơn 1,64 tỷ USD; năm 2024 đạt 2,25 tỷ USD, tăng 37% so với năm 2023. Đây là lần đầu tiên kim ngạch thương mại giữa hai nước vượt mốc 2 tỷ USD, vượt xa mục tiêu do Chính phủ hai nước đề ra, là minh chứng rõ nét cho kết quả của những nỗ lực không ngừng của Chính phủ, các cơ quan chức năng, doanh nghiệp của cả hai nước. Năm 2025, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Lãnh đạo cấp cao hai nước, hợp tác kinh tế, đầu tư, thương mại giữa hai nước được đánh giá là năm "bứt phá mạnh mẽ", với kim ngạch song phương đạt 2,98 tỷ USD, tăng 32,7% so với năm 2024, khẳng định quyết tâm chung trong việc thúc đẩy kim ngạch thương mại song phương hai nước phát triển thực chất và bền vững. Hai bên phấn đấu nâng kim ngạch thương mại hai chiều lên 5 tỉ USD trong 2-3 năm tới.

Về đầu tư, tính đến tháng 1/2026, Lào là địa bàn đầu tư ra nước ngoài lớn nhất trong số 85 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam, với 282 dự án, tổng vốn đăng ký đạt gần 7 tỷ USD. Các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư vào 17/18 tỉnh, thành phố của Lào, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho hơn 100 nghìn lao động; đóng góp ngân sách cho Chính phủ Lào đạt khoảng 200 triệu USD/năm, thực hiện chính sách an sinh xã hội lũy kế đến nay khoảng 200 triệu USD. Tính riêng trong năm 2025, vốn đầu tư của Việt Nam sang Lào đạt 773,7 triệu USD, tăng khoảng 4 lần so với cùng kỳ năm 2024.

Ngoài ra, hợp tác quốc phòng - an ninh tiếp tục được mở rộng, là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ Việt Nam-Lào, góp phần giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng - an ninh và trật tự an toàn xã hội ở mỗi nước.

Hợp tác trên các lĩnh vực quan trọng khác như kết nối giao thông, giáo dục-đào tạo, văn hóa, giao lưu nhân dân, du lịch... đều ghi nhận những kết quả tích cực. Tiêu biểu là việc Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) vào tháng 7/2025 đã công nhận Vườn quốc gia Hin Namno (tỉnh Khammouane, Lào) là Di sản thiên nhiên thế giới liên biên giới với Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị, Việt Nam), thể hiện nỗ lực chung và là niềm tự hào của hai nước. Cũng trong năm 2025, Lào công nhận Đường Trường Sơn trên đất Lào là di tích lịch sử quốc gia. Việt Nam hiện là thị trường khách quốc tế lớn thứ hai của Lào với hơn 1,1 triệu lượt khách Việt Nam đã tới thăm Lào trong năm 2025. Hai bên cũng đã phối hợp triển khai, khánh thành và đưa vào sử dụng Công viên Hữu nghị Lào-Việt và tiếp tục tích cực thúc đẩy các dự án hạ tầng giao thông chiến lược như cao tốc Vientiane-Hà Nội và đường sắt Lào-Việt Nam; đầu tư phát triển cảng Vũng Áng nhằm giúp Lào hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia kết nối.

Hoạt động đối ngoại nhân dân được hai nước quan tâm thường xuyên; hai nước tổ chức nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, góp phần tăng cường sự hiểu biết giữa nhân dân hai nước, đưa mối quan hệ ngày càng đi vào chiều sâu.

* Làm sâu sắc Quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào

Trên nền tảng tin cậy chính trị và lòng tin chiến lược tiếp tục được củng cố, thắt chặt, giữ vai trò nòng cốt và định hướng tổng thể, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào ngày 5/2/2026 của Tổng Bí thư Tô Lâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của Tổng Bí thư Tô Lâm từ sau Đại hội Đảng lần thứ XIV và Lào là nước đầu tiên Tổng Bí thư đến thăm, qua đó thể hiện sự coi trọng, ưu tiên cao nhất của Đảng và Nhà nước Việt Nam đối với quan hệ Việt Nam-Lào; đồng thời chuyến thăm nhằm tăng cường sự tin cậy, gắn bó giữa Lãnh đạo cấp cao hai nước, thúc đẩy quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa hai nước.

Chuyến thăm lần này cũng diễn ra ngay sau chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith (ngày 26 và 27/1/2026). Theo Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm, việc đồng chí Thongloun Sisoulith chọn Việt Nam là nước đầu tiên đi thăm chính thức ngay sau khi kết thúc Đại hội Đảng XII của Lào cũng thể hiện tình cảm gắn bó thân thiết giữa những người đồng chí anh em, khẳng định sự nhất quán trong đường lối đối ngoại của Việt Nam và Lào, đó là luôn dành ưu tiên cao nhất cho nhau và không ngừng vun đắp, phát triển quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào. Điều này được chính Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith đúc kết bằng bốn chữ “Tình”: Tình đồng chí, Tình anh em, Tình đoàn kết và Tình bạn.

Thông qua chuyến thăm này cũng khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ của Việt Nam với Lào trong công cuộc đổi mới, bảo vệ và xây dựng đất nước Lào, góp phần hỗ trợ Lào thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Đảng Nhân dân cách mạng Lào và Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm lần thứ X của Lào.

Theo Đại sứ Nguyễn Minh Tâm, trong thời gian tới, hai Đảng sẽ tiếp tục trao đổi thường xuyên về chính sách, lý luận và kinh nghiệm xây dựng Đảng; phối hợp chặt chẽ trong các vấn đề chiến lược liên quan đến an ninh, quốc phòng và phát triển kinh tế-xã hội của mỗi nước; tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm về công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị, xây dựng, phát triển kinh tế độc lập, tự chủ, củng cố quốc phòng-an ninh và hội nhập quốc tế sâu rộng. Trên cơ sở đó, hai Đảng sẽ phối hợp hoạch định các chiến lược phát triển đất nước phù hợp và thống nhất các giải pháp cụ thể nhằm hiện thực hóa nội hàm gắn kết chiến lược trên tất cả các trụ cột hợp tác trọng tâm.

Đối với hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, hạ tầng, Việt Nam và Lào sẽ tập trung tạo bước chuyển mang tính đột phá, đưa kinh tế trở thành trụ cột chiến lược tương xứng với tầm vóc quan hệ đặc biệt của hai nước. Trọng tâm là kết nối hai nền kinh tế, cả về thể chế, hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics, viễn thông, du lịch; triển khai các dự án trọng điểm, có tác động lan tỏa cao; hỗ trợ Lào phát huy vai trò “quốc gia kết nối” trong khu vực; mang đến những kết quả hợp tác thực chất và thiết thực, đem lại lợi ích trực tiếp cho nhân dân hai nước.

Trong hợp tác về văn hóa-xã hội và hợp tác địa phương, hai bên sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng hợp tác giáo dục-đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường giao lưu văn hóa, đặc biệt là thế hệ trẻ, nhằm bảo đảm sự kế thừa bền vững và lâu dài của mối quan hệ hai nước qua các thế hệ…

Những định hướng hợp tác này được triển khai dựa trên nền tảng gắn kết chiến lược, sẽ trở thành động lực tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ Việt Nam-Lào đi vào chiều sâu và thực chất, nhất là trong việc gắn kết tầm nhìn và mục tiêu, chính sách và chiến lược phát triển, cơ sở hạ tầng và không gian phát triển, giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, qua đó củng cố an ninh và phát triển bền vững của hai nước./.

Trọng Đức