Hà Nội (TTXVN 26/5/2025)
Nhận lời mời của Chủ tịch nước Lương Cường, Tổng thống Hungary Sulyok Tamas và Phu nhân thăm chính thức Việt Nam từ ngày 27 đến 29/5/2025. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên sau 11 năm của người đứng đầu Nhà nước Hungary, diễn ra vào thời điểm năm 2025 hai nước kỷ niệm 75 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao (3/2/1950-3/2/2025).
Trải qua 75 năm, quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước ngày càng phát triển tốt đẹp trên nhiều lĩnh vực như giáo dục đào tạo, pháp luật và tư pháp, văn hóa, thể thao, giao lưu nhân dân…
* 75 năm quan hệ tin cậy, gắn bó
Tuy cách xa nhau về địa lý nhưng giữa Việt Nam và Hungary lại có nhiều điểm chung về tinh thần chiến đấu, vượt qua mọi gian khổ của chiến tranh giành độc lập dân tộc. Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 3/2/1950.
Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, Nhà nước và nhân dân Hungary đã dành cho nhân dân Việt Nam sự ủng hộ và giúp đỡ quý báu cả về vật chất và tinh thần. Trong phong trào "Việt Nam, chúng tôi bên cạnh các bạn!", Hungary đã tổ chức nhiều đợt hiến máu và quyên góp vật chất giúp đỡ nhân dân Việt Nam cũng như tham gia Ủy ban quốc tế giám sát và kiểm soát thực hiện Hiệp định Paris về Việt Nam.
Kể từ khi thiết lập quan hệ ngoại giao đến nay, cả hai dân tộc vẫn luôn sát cánh bên nhau, hỗ trợ nhau trong những năm tháng chiến tranh cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước. Quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa hai nước ngày càng tốt đẹp trên nhiều lĩnh vực như giáo dục đào tạo, pháp luật và tư pháp, văn hóa, thể thao, giao lưu nhân dân…
Hungary luôn coi Việt Nam là đối tác quan trọng ở khu vực Đông Nam Á. Hai nước đã trở thành Đối tác toàn diện vào tháng 9/2018.
Trong những năm gần đây, quan hệ chính trị-ngoại giao giữa hai nước ngày càng phát triển sâu sắc hơn trên cơ sở tin cậy và hiểu biết lẫn nhau, tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy quan hệ hai nước. Trao đổi đoàn các cấp, đặc biệt cấp cao diễn ra trên tất cả các kênh Đảng, Chính quyền, Quốc hội, địa phương…
Về phía Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ đều đã đến thăm Hungary, nổi bật có: Chủ tịch nước Trương Tấn Sang (tháng 9/2013); Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân (năm 2017); Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (tháng 9/2018); Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn và Bộ trưởng Ngoại giao Hungary Peter Szijjarto gặp gỡ bên lề Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York, Hoa Kỳ (tháng 9/2023); Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm chính thức (tháng 1/2024); Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị làm việc tại Hungary (tháng 8/2024)…
Về phía Hungary, kể từ năm 2014 đến nay, cả Tổng thống, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Hungary đều đã thăm Việt Nam, trong đó nổi bật có: Tổng thống Áder János (tháng 11/2014); Chủ tịch Quốc hội Kover Laszlo (tháng 11/2015); Thủ tướng Viktor Orbán (tháng 9/2017); Phó Chủ tịch thường trực Quốc hội Hungary Márta Mátrai (tháng 1/2022); Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hungary Bence Tuzon thăm và làm việc Việt Nam (tháng 11/2023)…
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng và Thủ tướng Hungary Viktor Orbán chứng kiến Lễ ký Bản ghi nhớ giữa Hiệp hội ngành nước Hungary và UBND tỉnh Thanh Hóa về Dự án cấp nước sạch tại tỉnh Thanh Hóa (10/9/2018). Ảnh: Trí Dũng - TTXVN
Hai nước hiện có cơ chế họp Uỷ ban hỗn hợp về hợp tác kinh tế Việt Nam-Hungary với khóa họp đầu tiên đã diễn ra tại Budapest (tháng 12/2005), đến nay đã họp được 9 khóa. Hai bên dự kiến tổ chức Khóa họp 10 của Uỷ ban hỗn hợp về hợp tác kinh tế tại Hà Nội trong tháng 7/2025 tới.
Việt Nam và Hungary cũng hợp tác chặt chẽ, hiệu quả và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương, nhất là tại Liên hợp quốc và trong khuôn khổ Diễn đàn Hợp tác Á-Âu (ASEM). Chính phủ Hungary ủng hộ Việt Nam trở thành Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021. Đồng thời Hungary cũng ủng hộ, thúc đẩy quan hệ toàn diện giữa Việt Nam và EU, trong đó có việc ký, phê chuẩn và thực hiện đầy đủ Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-EU (EVFTA)…
Ngày 19/1/2024, Thủ tướng Phạm Minh Chính hội kiến Tổng thống Hungary Katalin Novák, trong chuyến thăm chính thức Hungary từ 18-20/1/2024. Ảnh: Dương Giang - TTXVN
Việt Nam ủng hộ Hungary vào ECOSOS nhiệm kỳ 2011-2013 theo cơ chế luân phiên của nhóm Đông Âu. Ngoài ra, trong khuôn khổ hợp tác Á-Âu (ASEM), Việt Nam ủng hộ sáng kiến của Hungary về vai trò nguồn nước trong chiến lược phát triển khu vực bền vững. Việt Nam cũng sẵn sàng hỗ trợ Hungary tăng cường hợp tác với ASEAN và các nước thành viên Hiệp hội.
* Hợp tác hiệu quả trên nhiều lĩnh vực
Quan hệ chính trị tin cậy giữa hai nước là nền tảng cơ bản để thúc đẩy các mối quan hệ khác, nhất là kinh tế-thương mại. Hungary là nước đã tích cực thúc đẩy việc thông qua Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam-EU (EVFTA) và là quốc gia thành viên EU đầu tiên phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư (EVIPA).
Khóa họp lần thứ 6 Ủy ban hỗn hợp về hợp tác kinh tế Việt Nam – Hungary tại Hà Nội (13/3/2015). Ảnh: Trần Việt - TTXVN
Với lợi thế của EVFTA, kim ngạch thương mại song phương giữa hai nước đã có những bước phát triển vượt bậc. Năm 2021, mặc dù chịu ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, kim ngạch thương mại hai chiều vẫn đạt 1,1 tỷ USD; năm 2022 đạt hơn 1,2 tỷ USD; năm 2023 đạt 0,85 tỷ USD; năm 2024 đạt 0,93 tỷ USD.
Việt Nam xuất khẩu sang Hungary chủ yếu các mặt hàng gồm: linh kiện điện tử, máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng, phương tiện vận tải và phụ tùng, vải, kim loại và sản phẩm, cà phê… và nhập khẩu từ Hungary các mặt hàng: máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng, dược phẩm…
Hai nước nhất trí đẩy mạnh quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư song phương, tận dụng các cơ hội do Hiệp định EVFTA mang lại, phấn đấu đưa kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Hungary tăng 10%/năm.
Về đầu tư, tính đến tháng 5/2025, Hungary đứng thứ 52/149 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư trực tiếp vào Việt Nam với 21 dự án, tổng vốn đăng ký là 50,66 triệu USD. Trong số 21 dự án của Hungary, đứng đầu có 3 dự án thuộc lĩnh vực chế biến, chế tạo, với tổng vốn đầu tư 41,82 triệu USD. Đứng thứ 2 là lĩnh vực truyền thông với 3 dự án với tổng vốn đầu tư 5,87 triệu USD. Lĩnh vực kinh doanh bất động sản đứng thứ 3 với 1 dự án, tổng vốn đầu tư 2 triệu USD.
Hungary là nước cấp tín dụng ưu đãi nhiều nhất cho Việt Nam tại khu vực Trung Đông Âu, chủ yếu tập trung vào các dự án quản lý dân số điện tử, cấp nước sạch.
Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác về đào tạo nguồn nhân lực, trao đổi du học sinh và giao lưu văn hóa giữa hai nước Việt Nam – Hungary tại TP. Cần Thơ (15/11/2019). Ảnh: Ánh Tuyết - TTXVN
Giáo dục-đào tạo là lĩnh vực hợp tác truyền thống giữa hai nước. Hungary đã giúp đào tạo cho Việt Nam hơn 4.000 tiến sĩ, thạc sĩ, kỹ sư, nhiều người đã và đang giữ những vị trí quan trọng tại Việt Nam. Hungary hiện là nước cấp học bổng nhiều nhất cho sinh viên Việt Nam tại khu vực Trung Đông Âu. Từ năm 2018, Chính phủ Hungary đã nâng số học bổng dành cho Việt Nam lên 200 suất mỗi năm ở tất cả các trình độ đào tạo và lĩnh vực Hungary có thế mạnh như y, dược, nông nghiệp, công nghệ, công nghệ thông tin, kinh tế, luật, âm nhạc…
Hợp tác trong các lĩnh vực truyền thống khác như văn hóa, thể thao, du lịch, lao động, khoa học công nghệ, tài nguyên môi trường, nông nghiệp, quản lý nước... luôn được hai nước đẩy mạnh. Hai bên nhất trí mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực mới như kinh tế tuần hoàn, đổi mới sáng tạo, tài chính xanh, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số...
Hội Hữu nghị Hungary-Việt Nam đóng vai trò tích cực trong việc thúc đẩy tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước và quảng bá về Việt Nam tại Hungary. Cộng đồng người Việt tại Hungary hiện có khoảng 6.000 người, hội nhập tốt và có uy tín tại nước sở tại, Hiệp hội người Việt Nam tại Hungary luôn có nhiều hoạt động tích cực, hướng về quê hương đất nước, quảng bá văn hóa, truyền thống Việt Nam. Cộng đồng Việt Nam tại Hungary được đánh giá là một cộng đồng đoàn kết, thuần hậu, hội nhập sâu vào xã hội sở tại, có những đóng góp đáng khích lệ cho nước bạn và cho tình hữu nghị truyền thống và tốt đẹp giữa hai đất nước, hai dân tộc, đồng thời luôn hướng về quê hương đất nước.
Trên cơ sở quan hệ tốt đẹp trong 75 năm qua, chuyến thăm chính thức Việt Nam lần này của Tổng thống Hungary Sulyok Tamas và Phu nhân thể hiện sự coi trọng, vai trò, uy tín của Việt Nam tại khu vực và quốc tế, và mong muốn của hai nước trong việc thúc đẩy quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam-Hungary.
Thông qua chuyến thăm, quan hệ hai nước sẽ ngày càng sâu sắc hơn trong quan hệ truyền thống như thương mại, đầu tư, giáo dục-đào tạo, quốc phòng-an ninh, văn hóa-thể thao-du lịch, nông nghiệp, y tế, môi trường…; đồng thời đẩy mạnh những lĩnh vực hợp tác mới như năng lượng tái tạo, năng lượng hạt nhân, lao động, công nghệ thông tin và truyền thông, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh…/.
An Ngọc (tổng hợp)