Triển lãm 80 năm thành tựu đất nước: Nơi hội tụ tài nguyên, sản vật ba miền

Hà Nội (TTXVN 5/9/2025) Việt Nam được thiên nhiên ưu đãi một nguồn tài nguyên phong phú, sản vật dồi dào, hội tụ đầy đủ sắc thái nhiệt đới gió mùa, núi non, đồng bằng, cao nguyên, sông biển. Chính sự đa dạng địa hình và khí hậu đã làm nên sự phong phú đến kỳ diệu của tài nguyên, sản vật từ Bắc vào Nam, không chỉ nuôi dưỡng cuộc sống con người mà còn góp phần tạo dựng bản sắc văn hóa, tiềm lực kinh tế quốc gia và là cầu nối đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Triển lãm thành tựu Đất nước với chủ đề “80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc” tại Trung tâm Triển lãm Quốc gia (Đông Anh, Hà Nội) không chỉ tái hiện hành trình vẻ vang của dân tộc mà còn giới thiệu đến Nhân dân và bạn bè quốc tế kho tàng tài nguyên, sản vật của ba miền - những “viên ngọc” quý giá kết tinh từ đất, nước, khí trời và bàn tay cần cù sáng tạo của con người Việt Nam.

* Miền Bắc - tinh hoa nông sản, sản phẩm thủ công truyền thống

Miền Bắc là cái nôi của nền văn minh lúa nước sông Hồng, nơi có đồng bằng châu thổ phì nhiêu và mạng lưới sông ngòi dày đặc giúp sớm hình thành một nền nông nghiệp đa dạng, tạo nên nhiều sản vật nổi tiếng. Các loại gạo đặc sản như tám xoan Hải Hậu, nếp cái hoa vàng Kinh Môn từng làm nên tên tuổi không chỉ ở thị trường nội địa mà còn vươn ra quốc tế.

Rau màu và cây ăn quả của vùng Đồng bằng sông Hồng cũng đa dạng không kém, với nhãn lồng Hưng Yên, bưởi Diễn (Hà Nội), cam Canh, ổi Đông Dư, chuối Ngự Đại Hoàng… Tất cả đều mang dấu ấn địa phương đậm nét, được ưa chuộng nhờ hương vị đặc biệt và chất lượng ổn định. Đặc biệt, vải thiều Lục Ngạn nhiều năm liền nằm trong nhóm nông sản xuất khẩu chủ lực sang Nhật Bản, Mỹ, EU, trở thành niềm tự hào của cả vùng.

Khu vực trung du, miền núi phía Bắc ngoài tiềm năng khoáng sản còn nổi bật với nhiều sản vật đặc trưng của khí hậu ôn đới và thổ nhưỡng đa dạng: mận Bắc Hà, táo mèo Yên Bái (nay là Lào Cai), lê Mường Khương, hồng không hạt Lục Yên và các dược liệu quý như tam thất, sa nhân, đương quy, hà thủ ô… Các sản phẩm này vừa phục vụ tiêu dùng, vừa là nguyên liệu chế biến dược phẩm, thực phẩm chức năng, có giá trị kinh tế cao. Đặc biệt, chè Thái Nguyên - “đệ nhất danh trà” - vừa là đồ uống, vừa là nét văn hóa tao nhã, kết nối cộng đồng và quảng bá hình ảnh vùng đất trung du.

Bên cạnh đó, nguồn nước khoáng thiên nhiên Phú Thọ, Thanh Thủy, Quang Hanh (Quảng Ninh) không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn được khai thác thành các sản phẩm đồ uống đóng chai, nâng tầm giá trị địa phương.

Không thể thiếu trong diện mạo sản vật miền Bắc là hệ thống làng nghề truyền thống - nơi bàn tay tài hoa của người Việt biến nguyên liệu bản địa thành những sản phẩm thủ công tinh xảo. Gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, đồ đồng Đại Bái, mây tre đan Phú Vinh, tranh Đông Hồ… vừa là mặt hàng kinh tế, vừa là di sản văn hóa phi vật thể quý giá, mang bản sắc riêng của từng vùng đất, góp phần quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Chính sự kết hợp giữa tài nguyên thiên nhiên, sự khéo léo của con người và văn hóa lâu đời đã làm nên một miền Bắc với nhiều tài nguyên sản vật giàu bản sắc, nổi bật về chất lượng, đa dạng về chủng loại.

* Miền Trung - giàu đặc sản mang hồn đất, vị biển

Miền Trung là vùng đất có điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Tuy nhiên chính nơi đây, con người đã tạo nên một kho tàng sản vật độc đáo, phong phú cả từ núi rừng, đồng bằng lẫn biển khơi.

Ở Bắc Trung Bộ có nhiều đặc sản nức tiếng như: nem chua Thanh Hóa, mắm tép Hà Tĩnh, cam Vinh (Nghệ An), chè xanh Thanh Chương, kẹo cu đơ Hà Tĩnh, nước mắm Cửa Hội, bánh gai Tứ Trụ (Thanh Hóa)… Các loại hải sản như cá thu, mực khô, tôm sú vùng biển Sầm Sơn, Cửa Lò, Thiên Cầm vừa phục vụ tiêu dùng trong nước vừa có giá trị xuất khẩu cao. Nhiều đặc sản gắn liền với văn hóa địa phương - như rượu cần, rượu nếp, bánh đa, bánh gai - vừa là món ăn tinh thần, vừa tạo nên sức hút du lịch ẩm thực vùng miền.

Duyên hải Nam Trung Bộ lại giàu tiềm năng biển, nổi tiếng với những sản vật gắn với nắng gió và muối mặn. Tỏi Lý Sơn (Quảng Ngãi) được mệnh danh là “vàng trắng” của biển đảo; thanh long Bình Thuận (nay là Lâm Đồng) từng nhiều năm dẫn đầu về sản lượng và kim ngạch xuất khẩu; nho Ninh Thuận (nay là Khánh Hòa) trở thành thương hiệu quốc gia. Ngoài ra còn có táo Phan Rang, yến sào Khánh Hòa, cá ngừ đại dương Bình Định (nay là Gia Lai), mực một nắng Phan Thiết… đều mang dấu ấn đặc sắc của biển miền Trung, góp phần khẳng định vị thế thủy sản Việt Nam trên bản đồ thế giới. Đặc biệt, nghề làm nước mắm truyền thống như Phan Thiết, Nha Trang, Nam Ô (Đà Nẵng) không chỉ sản xuất nước mắm - quốc hồn quốc túy của ẩm thực Việt - mà còn tạo nên chuỗi giá trị kinh tế, văn hóa, du lịch trải dài qua nhiều thế hệ.

Bên cạnh nông, thủy sản, miền Trung còn tự hào với hệ thống làng nghề thủ công lâu đời: gốm Thanh Hà (Quảng Nam), chiếu cói Nga Sơn (Thanh Hóa), làm trống Bình An (Quảng Ngãi)… Những sản phẩm này không chỉ phục vụ đời sống dân sinh mà còn thể hiện kỹ nghệ, tâm hồn, thẩm mỹ tinh tế của con người miền Trung, giúp vùng đất này trở thành nơi lưu giữ những giá trị văn hóa vật thể lẫn phi vật thể quý giá.

Chính từ gian khó, thiên nhiên khắc nghiệt đã tôi luyện nên con người miền Trung chịu thương, chịu khó, biết khai thác từng lợi thế nhỏ để tạo nên các sản vật riêng biệt, giàu bản sắc, vừa đảm bảo sinh kế bền vững vừa đóng góp nguồn lực đáng kể cho phát triển kinh tế vùng và cả nước.

* Miền Nam - đất lành cây trái ngọt, thủy sản dồi dào

Miền Nam là vùng đất có điều kiện tự nhiên thuận lợi, nguồn nước dồi dào, khí hậu nhiệt đới ôn hòa, ít thiên tai, tạo nên một không gian kinh tế-nông nghiệp trù phú bậc nhất cả nước. Đây chính là vựa lúa, vựa trái cây và trung tâm thủy sản lớn nhất Việt Nam, đóng góp chủ lực cho xuất khẩu nông-thủy sản quốc gia.

Trong đó, Đồng bằng sông Cửu Long, với hệ thống kênh rạch và phù sa màu mỡ, mỗi năm cung ứng hơn một nửa sản lượng lúa cả nước. Các giống gạo đặc sản như: ST25 và ST24 (2 loại gạo được vinh danh “gạo ngon nhất thế giới”), Nàng Thơm Chợ Đào, Nàng Hoa, Tài Nguyên thơm, Jasmine 85, … không chỉ giữ vị thế cao trong nước mà còn chinh phục nhiều thị trường quốc tế.

Vùng đất này còn nổi tiếng là “miền trái ngọt” với hàng chục loại cây ăn quả đạt chuẩn xuất khẩu, mang chỉ dẫn địa lý như xoài Cát Chu, sầu riêng Ri6, măng cụt Lái Thiêu, chôm chôm Long Khánh, vú sữa Lò Rèn, cam sành Vĩnh Long, thanh long Châu Thành…

Thủy sản miền Nam cũng giữ vai trò đặc biệt với các loại cá tra, cá basa, cá lóc, cá kèo, tôm sú, tôm thẻ chân trắng, cua biển, nghêu sò - từ đồng ruộng đến vùng nước lợ, nước mặn - đều được nuôi trồng, khai thác với quy mô lớn, công nghệ hiện đại. Cá tra và tôm sú là hai mặt hàng xuất khẩu tỷ USD, đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới về xuất khẩu thủy sản.

Ngoài ra, nghề làm mắm, làm khô, chế biến thủy sản truyền thống như mắm cá linh, mắm cá sặc, mắm ruốc, khô cá lóc, khô mực… vừa giữ hồn ẩm thực dân gian vừa tạo giá trị thương mại đặc sắc.

Khu vực Đông Nam Bộ cũng sở hữu nhiều đặc sản nổi tiếng như: hạt điều, hạt tiêu, trái cây (Long Khánh), mật ong (rừng U Minh), khô trâu gác bếp… Đặc biệt nước mắm Phú Quốc, sản phẩm được EU bảo hộ chỉ dẫn địa lý, đã trở thành thương hiệu toàn cầu. Bên cạnh đó, các sản phẩm chế biến thực phẩm công nghệ cao từ thịt, sữa, gia cầm, cà phê, cacao, ca cao sữa lên men cũng đang góp phần mở rộng chuỗi giá trị nông nghiệp miền Nam trên thị trường quốc tế.

Và không thể không nhắc đến các làng nghề truyền thống, nơi lưu giữ tinh hoa thủ công và ẩm thực phương Nam: kẹo dừa Bến Tre, bánh pía Sóc Trăng, bánh tráng Trảng Bàng, nem Lai Vung, lạp xưởng Cần Đước, đồ gốm Tân Vạn, tranh kiếng Chợ Lớn, sơn mài Tân Bình... Những sản phẩm này vừa tạo điểm nhấn văn hóa, vừa góp phần phát triển du lịch, thương mại, thể hiện sức sống mạnh mẽ của vùng đất năng động, cởi mở.

Có thể thấy, mỗi miền đất nước đều có những sản vật phong phú, đậm đà bản sắc, vừa mang giá trị kinh tế, vừa gắn với văn hóa, lịch sử, con người Việt Nam. Sự đa dạng ấy đã tạo nên điểm nhấn đặc sắc cho các gian hàng về tài nguyên, sản vật của ba miền tại Triển lãm 80 năm thành tựu đất nước, đồng thời khẳng định nguồn lực to lớn để đất nước vững bước trên con đường phát triển và hội nhập quốc tế./.

Minh Hiếu