Ngày 11 và 12/4/2026, các quan chức cấp cao của Mỹ và Iran tiến hành 3 vòng đối thoại trực tiếp tại thủ đô Islamabad của Pakistan trong khuôn khổ cuộc gặp 3 bên. Phái đoàn Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, trong khi phía Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf đứng đầu. Đây được xem là cuộc tiếp xúc trực tiếp cấp cao hiếm hoi giữa hai nước kể từ sau Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979.
[Trong ảnh: Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu họp báo tại Islamabad, Pakistan sáng 12/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN]
Tuy nhiên, các cuộc đàm phán kết thúc mà không đạt được thỏa thuận, trong bối cảnh hai bên vẫn tồn tại nhiều bất đồng cốt lõi. Iran đã từ chối các điều kiện của Mỹ, trong đó yêu cầu then chốt là Tehran phải cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân, cũng như không theo đuổi các năng lực cho phép nhanh chóng đạt được loại vũ khí này.
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất là vấn đề eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ toàn cầu. Iran muốn duy trì ảnh hưởng đối với khu vực này, trong khi Mỹ yêu cầu khôi phục hoàn toàn hoạt động hàng hải quốc tế. Bên cạnh đó, Iran cũng đưa ra các “lằn ranh đỏ”, bao gồm yêu cầu bồi thường thiệt hại do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, dỡ bỏ trừng phạt và giải phóng tài sản bị phong tỏa. Trong khi đó, đề xuất của Mỹ tập trung vào việc hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz.
Theo Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, Washington chưa tạo được lòng tin đối với Tehran. Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JP Vance cho biết Washington cần một cam kết chắc chắn rằng Iran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân và không tìm các công cụ giúp nước này có thể nhanh chóng chế tạo được vũ khí hạt nhân.
Sau khi đàm phán đổ vỡ, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc phương án không kích giới hạn nhằm vào các mục tiêu chiến lược của Iran bao gồm các cơ sở quân sự trọng yếu, hạ tầng năng lượng hoặc các vị trí còn lại của chương trình hạt nhân. Nhiều chuyến bay vận tải quân sự của Mỹ được ghi nhận đang hướng về Trung Đông; đồng thời, các chiến hạm Mỹ đã bắt đầu triển khai tại khu vực.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh triển khai phong tỏa eo biển Hormuz từ ngày 13/4 để ngăn chặn các tàu thuyền ra vào eo biển Hormuz, chặn hoàn toàn hoạt động thương mại kinh tế ra vào Iran bằng đường biển. Mỹ cũng thông báo siết chặt trừng phạt đối với ngành dầu mỏ Iran, cho biết sẽ duy trì phong tỏa các cảng của Iran “cho tới chừng nào còn cần thiết”, đồng thời gia tăng sức ép quân sự và kinh tế.
Về phía Iran, nước này vẫn tái khẳng định quyền kiểm soát đối với eo biển Hormuz. Iran tuyên bố sẽ duy trì kiểm soát và đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo không một cảng nào ở Vịnh Persian và Biển Oman sẽ an toàn nếu các cảng của nước này bị đe dọa. Iran có thể nhắm mục tiêu vào các tàu Mỹ nếu Washington tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự tại tuyến hàng hải chiến lược này. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng đưa ra cảnh báo rằng, bất kỳ mối đe dọa an ninh nào đối với eo biển Hormuz đều sẽ kéo theo những hệ lụy quy mô lớn đối với thương mại toàn cầu. Quốc hội Iran hiện đang xây dựng dự luật về quản lý eo biển Hormuz, trong đó đề xuất thu phí đối với các tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải được cho là huyết mạch của thế giới này.
Trong bối cảnh tình hình Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, ngày 14/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng cuộc chiến với Iran đang tiến “rất gần đến hồi kết”. Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông sẽ thúc đẩy một “thỏa thuận lớn” với Iran.
Về phía Iran, Đại sứ Iran tại Pakistan, ông Reza Amiri Moghadam, ngày 16/4 cho biết Tehran sẵn sàng bước vào các cuộc đàm phán nghiêm túc với mục tiêu rõ ràng là đạt được kết quả tích cực. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trước đó cũng khẳng định nước này sẵn sàng cho một thỏa thuận cân bằng và công bằng với Mỹ nhưng sẽ không nhượng bộ về lợi ích quốc gia. Tuy nhiên, Iran vẫn khẳng định lập trường cứng rắn khi bác bỏ mọi đề xuất ngừng bắn tạm thời, đồng thời kêu gọi một giải pháp toàn diện nhằm chấm dứt xung đột trên phạm vi toàn khu vực.