Đưa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam - New Zealand lên tầm cao mới

Hà Nội (TTXVN 11/8/2026) Tiếp sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước New Zealand theo lời mời của Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro từ ngày 12 đến 14/8/2026. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai nước đang phát triển tích cực, ổn định trên nền tảng tin cậy chính trị cao và lòng tin chiến lược ngày càng được củng cố. Chuyến thăm mang ý nghĩa lịch sử khi lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ta thăm cấp Nhà nước tới New Zealand. Điều này thể hiện sự coi trọng và ưu tiên cao của Việt Nam đối với New Zealand - một Đối tác Chiến lược toàn diện quan trọng, hiệu quả tại khu vực - đồng thời khẳng định sự quan tâm của Việt Nam đối với khu vực Nam Thái Bình Dương.  

   * Quan hệ chính trị gắn bó, tin cậy trên tất cả các kênh

Quan hệ Việt Nam-New Zealand là mối quan hệ song phương có bề dày lịch sử. Hai nước tuy cách xa nhau về địa lý nhưng đã thiết lập quan hệ ngoại giao từ rất sớm, vào ngày 19/6/1975.

Trong suốt hơn 5 thập kỷ qua, hai bên luôn khẳng định quyết tâm đẩy mạnh hợp tác để thiết lập một quan hệ đối tác lâu dài và ổn định. Quan hệ giữa hai nước đã được nâng lên thành Đối tác toàn diện nhân chuyến thăm New Zealand của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh vào tháng 9/2009; trở thành Đối tác chiến lược vào tháng 7/2020; và đặc biệt là nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 2/2025 nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon. Từ dấu mốc này, quan hệ hai nước đã phát triển lên một tầm cao mới, thực chất và hiệu quả hơn. Việc Việt Nam và New Zealand nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ hai nước, hướng tới những hành động cụ thể, kết quả thiết thực, đem lại lợi ích cho người dân và doanh nghiệp.

Kể từ sau khi nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện, hai nước  triển khai hiệu quả nội hàm của khuôn khổ quan hệ mới, chuyển hóa các cam kết chính trị thành những hành động cụ thể. Hai bên đang tích cực phối hợp triển khai Chương trình hành động thực hiện quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-New Zealand giai đoạn 2025-2030, hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại 3 tỷ USD.

Hai nước cũng luôn duy trì các cuộc tiếp xúc và trao đổi đoàn cấp cao và các cấp. Về phía Việt Nam có các chuyến thăm New Zealand của: Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết (tháng 9/2007); Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh (tháng 9/2009); Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm chính thức New Zealand (tháng 3/2024), điện đàm với Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon (tháng 4/2025), gặp Thủ tướng Christopher Luxon nhân dịp tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN 47 và các Hội nghị Cấp cao liên quan tại Malaysia (ngày 27/10/2025); Chủ tịch nước Lương Cường gặp Thủ tướng Christopher Luxon nhân dịp tham dự Hội nghị cấp cao APEC 2024 tại Lima (Peru) (tháng 11/2024); Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng điện đàm với Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon (ngày 20/5/2026)...

 Về phía New Zealand có các chuyến thăm Việt Nam của: Toàn quyền Jerry Mateparae (tháng 8/2013); Thủ tướng John Key (tháng 7/2010, tháng 11/2015); Thủ tướng Jacinda Ardern dự Hội nghị cấp cao APEC 2017 tại Đà Nẵng (tháng 11/2017), thăm chính thức Việt Nam (tháng 11/2022); Thủ tướng Christopher Luxon thăm chính thức Việt Nam và dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ hai (tháng 2/2025); Chủ tịch Quốc hội New Zealand Gerry Brownlee thăm chính thức Việt Nam (tháng 8/2025)…

Hai nước duy trì các cơ chế hợp tác song phương, như: hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao; Tham khảo Chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao; Đối thoại Biển Việt Nam-New Zealand; Ủy ban hỗn hợp về kinh tế và thương mại; Đối thoại cấp cao về nông nghiệp; Đối thoại Chính sách Quốc phòng cấp Thứ trưởng và Tham vấn quốc phòng cấp Cục Đối ngoại…

Trong khuôn khổ đa phương, Việt Nam và New Zealand có mối quan hệ hợp tác chặt chẽ và hỗ trợ lẫn nhau tại các tổ chức, diễn đàn quốc tế và khu vực quan trọng trên thế giới mà hai nước đều là thành viên như: Liên hợp quốc (UN), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), Diễn đàn hợp tác Á-Âu (ASEM), Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), các cơ chế hợp tác của ASEAN… Hai nước cùng nhau thúc đẩy hợp tác theo các Hiệp định thương mại tự do cả hai nước cùng tham gia như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP)…

Hiện Việt Nam đang đảm nhiệm vai trò Điều phối viên quan hệ ASEAN-New Zealand giai đoạn 2024-2027. Trên cương vị này, Việt Nam đã cùng New Zealand thúc đẩy nâng cấp quan hệ ASEAN-New Zealand lên Đối tác Chiến lược toàn diện, góp phần gắn kết New Zealand chặt chẽ hơn với Đông Nam Á.

   * Hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại 3 tỷ USD

 Hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư là lĩnh vực có nhiều thế mạnh giữa hai nước. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 14 của New Zealand trên toàn cầu với kim ngạch thương mại hai chiều năm 2023 và 2024 đều đạt 1,3 tỷ USD, năm 2025 đạt khoảng 2 tỷ USD.

Hai bên đang triển khai các biện pháp để sớm đạt mục tiêu 3 tỷ USD trong năm 2026, thông qua mở cửa thị trường nông sản, tháo gỡ rào cản kỹ thuật và khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do mà hai nước cùng tham gia như Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Hiệp định thành lập Khu vực thương mại tự do ASEAN-Australia-New Zealand (AANZFTA).

Việt Nam xuất khẩu sang New Zealand các mặt hàng điện thoại các loại và linh kiện, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, thủy sản, hạt điều, giày dép; và nhập khẩu từ New Zealand mặt hàng sữa và các sản phẩm từ sữa, hoa quả, gỗ, nguyên liệu phụ liệu dệt, may, da giày, máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng, phế liệu sắt thép, sắt thép các loại…

Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, điểm nổi bật của quan hệ Việt Nam-New Zealand là tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế, tạo dư địa rộng lớn cho hợp tác vì sự phát triển bền vững của mỗi nước.

Việt Nam sở hữu quy mô thị trường lớn, tốc độ tăng trưởng nhanh, năng lực sản xuất công nghiệp mạnh mẽ và vị thế khu vực ngày càng gia tăng. Trong khi đó New Zealand có thế mạnh về giống, công nghệ sau thu hoạch, quản trị chuỗi giá trị và nông nghiệp phát thải thấp. Đây là những thứ Việt Nam đang cần. Vì vậy hai bên đang mở rộng hợp tác về nông nghiệp thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu và thị trường carbon, gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam.

Các dự án do New Zealand hỗ trợ tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã giúp nâng cao thu nhập cho người nông dân và giảm 50% lượng phát thải từ canh tác lúa gạo. Việc mở rộng hợp tác sâu rộng hơn có thể hỗ trợ mục tiêu phát triển ngành lúa gạo phát thải thấp của Việt Nam, đồng thời giúp nông dân chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hai nước cũng đẩy mạnh khai thác các cơ hội hợp tác trong nông nghiệp công nghệ cao, y tế, giáo dục, trí tuệ nhân tạo (AI) và kinh tế số. Đây là những lĩnh vực sẽ định hình sự thịnh vượng và khả năng tự cường của hai nước trong tương lai.

 Về hợp tác phát triển (ODA), New Zealand là một đối tác phát triển, cung cấp ODA hàng đầu cho Việt Nam thông qua các chương trình chuyển giao tri thức, đào tạo nâng cao năng lực, đào tạo cán bộ cấp Trung ương, phát triển hạ tầng giao thông, hỗ trợ ngành nông nghiệp, ứng phó với biến đổi khí hậu và quản lý thiên tai, bình đẳng giới…

New Zealand cũng là đối tác chiến lược của Việt Nam trong lĩnh vực giáo dục-đào tạo, có nhiều tiềm năng về khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Từ những năm 1990, khi Việt Nam vừa mở cửa, New Zealand đã hỗ trợ đào tạo tiếng Anh cho cán bộ Việt Nam qua Chương trình ELTO; nhiều thế hệ cán bộ Việt Nam trưởng thành từ các chương trình học bổng của New Zealand. Hợp tác hiện đã mở rộng sang giáo dục nghề nghiệp, đào tạo kỹ năng và nhân lực trình độ cao.

 Ngoài ra, hợp tác quốc phòng và an ninh giữa hai nước cũng đang phát triển tích cực. Hai bên có thể tăng cường phối hợp trong hoạt động gìn giữ hòa bình, nâng cao năng lực nhận thức về tình hình trên biển, rà phá bom mìn, phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, cũng như thúc đẩy chương trình nghị sự về phụ nữ, hòa bình và an ninh (WPS).

Đánh giá về triển vọng hợp tác trong tương lai, Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters cho biết hai nước có nhiều dư địa để tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực như an ninh hàng hải, phòng, chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, ứng phó với các mối đe dọa an ninh mạng, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số, nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai và phát triển nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu.  

Theo Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters trong bối cảnh thế giới có những biến động khó lường, Việt Nam và New Zealand cần tăng cường phối hợp, đối thoại thẳng thắn, tôn trọng luật lệ và tập trung vào những lĩnh vực hợp tác thiết thực nhằm tăng cường an ninh và sự thịnh vượng của mỗi nước.

Trong khi đó, Đại sứ Việt Nam tại New Zealand Phan Minh Giang nhận định, để góp phần triển khai hiệu quả Chương trình hành động giai đoạn 2025-2030, thời gian tới hai nước cần sớm hiện thực hóa mong muốn mở các đường bay thẳng hoặc các chuyến bay nối thuận tiện giữa Việt Nam và New Zealand. Đây sẽ là bước đột phá quan trọng, khơi thông nguồn lực và tạo động lực thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực. Không chỉ góp phần tăng cường quan hệ chính trị, thúc đẩy giao lưu nhân dân và giao lưu văn hóa, việc kết nối hàng không thuận lợi còn mở ra nhiều cơ hội mới trong hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, giáo dục, du lịch và nhiều lĩnh vực tiềm năng khác.

  * Động lực thúc đẩy quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-New Zealand

Với nền tảng quan hệ tốt đẹp hơn nửa thế kỷ qua, chuyến thăm cấp Nhà nước New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 12 đến 14/8/2026 có ý nghĩa đặc biệt khi đây là lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ta thăm cấp Nhà nước tới New Zealand trên cả hai cương vị và cũng là chuyến thăm đầu tiên của Lãnh đạo chủ chốt Việt Nam kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 2/2025. 

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến New Zealand là minh chứng sinh động cho việc triển khai đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta trong kỷ nguyên mới, với tinh thần độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Chuyến thăm khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam coi trọng quan hệ với New Zealand - một đối tác thân thiện, giàu tiềm năng và chia sẻ nhiều điểm tương đồng với Việt Nam tại khu vực Nam Thái Bình Dương, đồng thời là dấu mốc quan trọng đưa khuôn khổ quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và New Zealand phát triển mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn nữa trong giai đoạn mới.

Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, chuyến thăm diễn ra vào thời điểm  quan trọng khi Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó ưu tiên phát triển chất lượng nguồn nhân lực, nông nghiệp giá trị cao và tăng trưởng xanh. Đây là những lĩnh vực New Zealand có kinh nghiệm và uy tín hàng đầu và hai bên cũng đang triển khai rất hiệu quả hợp tác trong những lĩnh vực này. Bên cạnh đó, hai bên đều nhận thấy còn nhiều tiềm năng to lớn cần được tiếp tục khai thác mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.

Do đó, chương trình chuyến thăm lần này hướng mục tiêu làm quan hệ Việt Nam-New Zealand sâu sắc và thực chất hơn nữa, trong đó hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác cụ thể về giáo dục, nông nghiệp, thương mại và phát triển bền vững; góp phần biến những cam kết chính trị thành lợi ích thực tiễn, những chương trình, dự án để phục vụ các mục tiêu phát triển của mỗi nước, cũng như đóng góp chung vào hòa bình, ổn định, phát triển bền vững và tự cường khu vực. 

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường khẳng định điều quan trọng nhất không nằm ở số lượng văn kiện được hai bên ký kết, mà ở việc các cam kết sẽ sớm được hiện thực hóa thành dự án cụ thể, thành tri thức và nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Trên nền tảng hơn nửa thế kỷ hợp tác tin cậy, chắc chắn chuyến thăm cấp Nhà nước đến New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lần này sẽ tạo thêm xung lực làm sâu sắc hơn quan hệ Việt Nam-New Zealand, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp hai nước, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới./.

Trọng Đức