Hà Nội (TTXVN 1/2/2026)
Nằm trong khuôn khổ Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, Diễn đàn “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu” được tổ chức ngày 3/2/2026, nhằm tạo không gian trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp nâng cao chuỗi giá trị, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn, hiệu quả hơn vào chuỗi thương mại toàn cầu.
* Bàn giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam
Các sản phẩm mang thương hiệu Yến sào Khánh Hòa được trưng bày tại Hội chợ Mùa Xuân 2026 thu hút du khách. Ảnh: Phan Phương – TTXVN
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động nhanh, yêu cầu về tiêu chuẩn, chất lượng và giá trị gia tăng ngày càng khắt khe, việc hoàn thiện chính sách xuất nhập khẩu, định hướng phát triển thị trường và nâng cao vị thế của các ngành hàng xuất khẩu chủ lực trở thành yêu cầu cấp thiết đối với nền kinh tế Việt Nam.
Ngày 3/2/2026, tại Phòng Sapphire 3, Trung tâm Hội nghị VinPalace thuộc Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội, Diễn đàn “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu” sẽ chính thức được tổ chức. Diễn đàn do Bộ Công Thương chỉ đạo, Cục Xúc tiến thương mại (Vietrade) phối hợp với Công ty TNHH Alibaba.com (Việt Nam) tổ chức, với sự tham gia của đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công Thương, hiệp hội ngành hàng, Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài, các tổ chức xúc tiến thương mại quốc tế và đông đảo doanh nghiệp xuất khẩu.
Diễn đàn là một trong những hoạt động chuyên đề trọng tâm của Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026 - sự kiện xúc tiến thương mại quy mô quốc gia đầu tiên được tổ chức vào dịp đầu năm mới, diễn ra từ ngày 2 đến 13/2/2026. Diễn đàn được tổ chức nhằm tạo không gian trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm, kết nối nguồn lực, từ đó hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao giá trị gia tăng và năng lực tham gia sâu hơn vào chuỗi thương mại toàn cầu.
Chương trình Diễn đàn dự kiến gồm hai phiên tọa đàm chính. Phiên thứ nhất tập trung vào chính sách xuất nhập khẩu, định hướng phát triển thị trường và các giải pháp nâng cao chuỗi giá trị cho những ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, gỗ và lâm sản, thủ công mỹ nghệ. Tại đây, đại diện các hiệp hội ngành hàng sẽ chia sẻ kinh nghiệm trong đổi mới công nghệ, phát triển thiết kế, xây dựng thương hiệu và triển khai chiến lược tăng trưởng bền vững.
Phiên tọa đàm thứ hai đi sâu vào hoạt động xúc tiến thương mại và giao thương quốc tế, với sự tham gia của đại diện các cơ quan xúc tiến nước ngoài, Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài và các doanh nghiệp xuất khẩu tiêu biểu. Nhiều mô hình thành công trong khai thác thương mại điện tử B2B, đặc biệt thông qua nền tảng Alibaba.com, sẽ được giới thiệu, mang lại những góc nhìn thực tiễn và bài học kinh nghiệm giá trị cho cộng đồng doanh nghiệp.
Đáng chú ý, tại Diễn đàn, đại diện Alibaba.com Việt Nam sẽ giới thiệu định hướng hợp tác chiến lược với Bộ Công Thương trong việc hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế thông qua nền tảng thương mại điện tử B2B. Dự án “Gian hàng Quốc gia Việt Nam-Vietnam Pavilion” trên Alibaba.com giai đoạn 2026-2027 được xác định là giải pháp trọng tâm, nhằm nâng cao mức độ nhận diện, uy tín và khả năng kết nối của doanh nghiệp Việt Nam với các nhà mua hàng toàn cầu.
Theo Cục Xúc tiến thương mại, thông qua Diễn đàn, doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tiếp cận thông tin thị trường, chính sách hỗ trợ xuất khẩu, kết nối trực tiếp với đối tác trong và ngoài nước; từ đó từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh, chủ động thích ứng với yêu cầu của thị trường toàn cầu và tham gia sâu hơn vào chuỗi thương mại quốc tế.
* Thành tựu xuất khẩu của Việt Nam và những vấn đề đặt ra trong chuỗi thương mại toàn cầu
Gian trưng bày xe điện tại hội chợ. Ảnh: Trần Việt - TTXVN
Nhiều năm trở lại đây, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam đã đạt được những thành tựu nổi bật, trở thành điểm sáng quan trọng của nền kinh tế. Bất chấp những biến động phức tạp của kinh tế thế giới, căng thẳng địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và sự đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, xuất khẩu Việt Nam vẫn duy trì được đà tăng trưởng tích cực.
Đặc biệt, năm 2025 được ghi nhận là một dấu mốc quan trọng khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam lần đầu tiên vượt ngưỡng kỷ lục mới, đạt trên 930 tỷ USD, trong đó xuất khẩu tiếp tục đóng vai trò là động lực tăng trưởng chủ yếu với kim ngạch đạt 475,04 tỷ USD, tăng 17% so với năm trước. Trong đó có 36 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 94,0% tổng kim ngạch xuất khẩu (có 8 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD, chiếm 70,2%).
Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu ngày càng đa dạng, bao gồm cả nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo như điện tử, dệt may, da giày, đồ gỗ; nhóm hàng nông, lâm, thủy sản; cùng nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, sản phẩm OCOP mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.
Việt Nam hiện đã thiết lập quan hệ thương mại với hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Việc thực thi hiệu quả các hiệp định thương mại tự do như CPTPP, EVFTA, RCEP… đã mở ra không gian thị trường rộng lớn, giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận thuận lợi hơn với các thị trường lớn, có yêu cầu cao về tiêu chuẩn chất lượng.
Bên cạnh những thành tựu đáng ghi nhận, hoạt động xuất khẩu của Việt Nam cũng đang đối mặt với không ít thách thức. Trước hết, năng lực cạnh tranh của nhiều sản phẩm vẫn chủ yếu dựa vào lợi thế chi phí lao động và quy mô, trong khi giá trị gia tăng, hàm lượng công nghệ và yếu tố thương hiệu còn hạn chế. Không ít doanh nghiệp vẫn tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu ở những khâu có giá trị thấp như gia công, lắp ráp.
Trong khi đó, yêu cầu của thị trường quốc tế ngày càng khắt khe về tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, lao động, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững. Đây vừa là thách thức, vừa là động lực buộc doanh nghiệp Việt Nam phải đổi mới mô hình sản xuất, đầu tư công nghệ và quản trị hiện đại hơn nếu muốn duy trì và mở rộng thị phần xuất khẩu.
Ngoài ra, năng lực tiếp cận thông tin thị trường, khai thác kênh phân phối quốc tế và ứng dụng thương mại điện tử xuyên biên giới của nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế. Trong bối cảnh thương mại số phát triển mạnh mẽ, việc chậm thích ứng sẽ khiến doanh nghiệp đánh mất cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi thương mại toàn cầu.
Tuy vậy, Việt Nam cũng đang đứng trước nhiều thuận lợi quan trọng. Môi trường chính trị-xã hội ổn định, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng được nâng cao, cùng với sự đồng hành của Nhà nước thông qua các chính sách hỗ trợ xuất khẩu, xúc tiến thương mại, chuyển đổi số và phát triển bền vững, đã và đang tạo nền tảng thuận lợi cho doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.
Trong bối cảnh đó, diễn đàn như “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu” mang ý nghĩa thời sự, góp phần cung cấp tư liệu, gợi mở định hướng dài hạn cho hoạt động xuất khẩu của Việt Nam. Việc tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến thương mại, nền tảng thương mại điện tử quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp sẽ là chìa khóa quan trọng để hàng hóa Việt Nam khẳng định vị thế vững chắc hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu không chỉ là câu chuyện của riêng doanh nghiệp, mà là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị, các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Với cách tiếp cận tổng thể, đồng bộ và bền vững, cùng sự chủ động đổi mới của doanh nghiệp, hàng hóa Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để vươn xa hơn, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững của nền kinh tế trong giai đoạn tới./.
Minh Hiếu