Những triển vọng hợp tác trong quan hệ Trung Quốc - Hàn Quốc

Hà Nội (TTXVN 5/11/2025) Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 32 vừa diễn ra ở Hàn Quốc vào cuối tuần trước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Hàn Quốc và hội đàm cấp cao với Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác song phương. Đây là cuộc gặp đầu tiên giữa nhà lãnh đạo hai nước kể từ khi Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung nhậm chức hồi tháng 6/2025, đánh dấu bước tiến trong việc nối lại đối thoại cấp cao giữa Seoul và Bắc Kinh.

* Quan hệ ngày càng cởi mở

Hàn Quốc và Trung Quốc chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1992. Từ đó, hai nước lựa chọn xu hướng xây dựng mối quan hệ dựa trên giao lưu hữu nghị, hợp tác cùng thắng, bởi hai nước có mối ràng buộc mật thiết cùng những lợi ích chung tại khu vực Đông Bắc Á, vốn luôn tiềm ẩn những yếu tố khó lường do những vấn đề lịch sử, tranh chấp lãnh thổ hay vũ khí hạt nhân.

Với lợi thế gần gũi về địa lý, quan hệ thương mại giữa Hàn Quốc và Trung Quốc đã phát triển vượt bậc, có thời kỳ kim ngạch thương mại song phương lên tới 300 tỷ USD/năm, đưa Trung Quốc trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Hàn Quốc. Tuy nhiên, mối quan hệ này bất ngờ bị xấu đi khi Trung Quốc phản đối việc Hàn Quốc để Mỹ triển khai Hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) tại Hàn Quốc hồi năm 2016.

Dù khi đó Seoul luôn khẳng định việc triển khai THAAD là nhằm đối phó với chương trình tên lửa và hạt nhân của Triều Tiên, song Bắc Kinh lại coi đây là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia. Sau đó, những đòn trả đũa kinh tế không chính thức của Trung Quốc, như cấm xuất khẩu hay cấm du lịch, đã gây ra những thiệt hại không nhỏ đối với cả hai nước.

Tuy nhiên, khi Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in lên nắm quyền hồi tháng 5/2017, lãnh đạo hai nước đã chủ trương hàn gắn những rạn nứt, gây dựng lại lòng tin. Các chuyến thăm lẫn nhau của lãnh đạo cấp cao hai nước diễn ra sau đó đã cho thấy nỗ lực cải thiện quan hệ, cùng bắt tay nhau vì lợi ích chung, mở ra một chặng đường mới trong lộ trình đưa quan hệ giữa hai quốc gia Đông Bắc Á trở lại đúng hướng.

Từ khi Tổng thống Lee Jae Myung nhậm chức vào tháng 6/2025, ông chủ trương tiếp tục đường lối ngoại giao “thực tế” vì lợi ích quốc gia làm trọng tâm, hướng tới mục tiêu bảo đảm môi trường hòa bình cho phát triển và nâng cao vị thế Hàn Quốc trong cộng đồng quốc tế. Với Trung Quốc, Tổng thống Lee Jae Myung đặt mục tiêu nâng tầm quan hệ song phương lên đối tác chiến lược, kêu gọi sự ủng hộ của Trung Quốc trong vấn đề phi hạt nhân hóa và cải thiện quan hệ liên Triều, đồng thời nỗ lực ổn định chuỗi cung ứng và tăng cường tình hữu nghị giữa hai nước.

Ngay sau khi lên nhậm chức, Tổng thống Lee Jae Myung đã thực hiện cuộc điện đàm với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 10/6/2025. Hai nhà lãnh đạo đã đạt được nhận thức chung quan trọng về việc nâng quan hệ đối tác hợp tác chiến lược Trung-Hàn lên tầm cao mới; tăng cường thúc đẩy trao đổi và hợp tác trong nhiều lĩnh vực, bao gồm kinh tế, an ninh, văn hóa và giao lưu nhân dân, dựa trên tinh thần cùng có lợi và bình đẳng.

Trao đổi cấp cao giữa hai nước đã nồng ấm hơn trong những tháng gần đây. Vào tháng 8/2025, Tổng thống Lee Jae Myung đã cử một phái đoàn do cựu Chủ tịch Quốc hội Park Byeong Seug dẫn đầu đến Trung Quốc, mang theo thư cá nhân của Tổng thống Hàn Quốc với thông điệp: Đưa quan hệ song phương trở lại quỹ đạo ổn định và xây dựng.

Giao lưu nhân dân giữa hai nước cũng sôi động trở lại. Trung Quốc đã áp dụng chính sách miễn thị thực cho công dân Hàn Quốc vào tháng 11/2024, và chính phủ Hàn Quốc cũng đã chính thức áp dụng chính sách miễn thị thực tạm thời cho các đoàn du lịch Trung Quốc trong thời hạn 9 tháng, kể từ 29/9/2025. Hiện nay, mỹ phẩm, phim ảnh và truyền hình của Hàn Quốc được đất nước Trung Quốc ưa chuộng, trong khi thiết bị gia dụng thông minh của Trung Quốc nằm trong số những mặt hàng bán chạy nhất tại thị trường Hàn Quốc.

* Tiếp tục hợp tác chiến lược và duy trì ổn định khu vực

Trên cơ sở quan hệ ngày càng cởi mở, ngày 1/11/2025, bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) lần thứ 32 tổ chức tại Gyeongju (Hàn Quốc), Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh đầu tiên với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Đây là cuộc gặp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ khi Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung nhậm chức hồi tháng 6/2025 và là chuyến thăm đầu tiên đến Hàn Quốc của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sau 11 năm.

Tại cuộc gặp, lãnh đạo hai nước thống nhất tăng cường trao đổi chiến lược, thúc đẩy hợp tác kinh tế cùng có lợi và hỗ trợ nỗ lực nối lại đối thoại với Triều Tiên.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung bày tỏ hy vọng cuộc gặp sẽ đặt nền tảng cho "những kết quả hữu hình" mà người dân hai nước cùng mong muốn, đồng thời tăng cường liên lạc chiến lược để cùng nhau nối lại các cuộc đàm phán với Triều Tiên. Về kinh tế, Tổng thống Lee Jae Myung cho biết hợp tác kinh tế song phương giữa Hàn Quốc và Trung Quốc đã chuyển từ "cấu trúc dọc" sang "cấu trúc ngang", nhấn mạnh nhu cầu xây dựng mối quan hệ cùng có lợi.

Về phần mình, Chủ tịch Tập Cận Bình cho rằng Trung Quốc và Hàn Quốc là đối tác hợp tác không thể tách rời, đồng thời kêu gọi hai bên tăng cường liên lạc chiến lược và củng cố nền tảng tin cậy lẫn nhau. Theo ông, hai nước nên hợp tác để xây dựng chủ nghĩa đa phương thực sự và bảo vệ hệ thống thương mại đa phương. Ông cũng kêu gọi đẩy nhanh đàm phán giai đoạn hai của Hiệp định Thương mại Tự do Trung Quốc-Hàn Quốc, đồng thời hối thúc hai bên khai thác tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI), dược phẩm sinh học, công nghiệp xanh và kinh tế bạc - hoạt động kinh tế liên quan đến việc phục vụ và đáp ứng nhu cầu của người cao tuổi.

Kết thúc cuộc hội đàm, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí khởi động lại cơ chế đối thoại cấp cao thường xuyên nhằm tăng cường phối hợp chiến lược trong các vấn đề khu vực và toàn cầu, đồng thời cam kết biến tiến trình “tan băng” trong quan hệ song phương thành hợp tác kinh tế cụ thể, hướng tới hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên.

Hai bên đã ký 7 biên bản ghi nhớ, trong đó có hoán đổi tiền tệ, phản ứng chung đối với các vụ lừa đảo trực tuyến, nhằm mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực trên thực tế…

Các nhà phân tích nhận định, bằng cách xây dựng các kết nối kinh tế bền vững, thúc đẩy đối thoại chiến lược thẳng thắn, Trung Quốc và Hàn Quốc có thể biến quan hệ song phương thành một động lực bền vững, góp phần xây dựng một khu vực Đông Bắc Á ổn định và thịnh vượng./.

An Ngọc