Tạo thêm xung lực làm sâu sắc hơn quan hệ Việt Nam - Australia

Hà Nội (TTXVN 8/8/2026) Nhận lời mời của Toàn quyền Australia Sam Mostyn và Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Australia và New Zealand từ ngày 9 đến 14/8/2026.

 

 

Trong đó, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt quan trọng khi đây là chuyến thăm đầu tiên của một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ta đến thăm Australia. Diễn ra trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia đang ở giai đoạn phát triển năng động nhất với nhiều cơ hội và dư địa hợp tác rộng mở, chuyến thăm góp phần tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam-Australia đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả hơn nữa.

* Hơn 5 thập kỷ quan hệ Việt Nam-Australia phát triển tốt đẹp

Việt Nam và Australia chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 26/2/1973. Kể từ đó đến nay, hai nước đã xây dựng một mối quan hệ mạnh mẽ và hiệu quả. Hiện nay, Việt Nam được coi là một trong những đối tác song phương quan trọng nhất của Australia.

Hợp tác giữa Việt Nam và Australia có những bước phát triển tốt đẹp, nhất là từ sau khi hai nước nâng cấp quan hệ song phương lên mức Đối tác toàn diện vào năm 2009, ký Tuyên bố về quan hệ Đối tác toàn diện tăng cường vào năm 2015, nâng cấp quan hệ lên mức Đối tác chiến lược vào tháng 3/2018.

Tháng 3/2024, hai bên đã ra Tuyên bố chung về việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện, tạo khuôn khổ tăng cường, làm sâu sắc hơn nữa quan hệ hợp tác, đáp ứng nguyện vọng chung, vì lợi ích chung của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện là bước phát triển tự nhiên và phù hợp với tầm mức quan hệ giữa hai nước sau hơn 50 năm xây dựng và phát triển. Theo đó, hai bên đề ra phương hướng "6 điểm hơn" gồm: Tin cậy chính trị, ngoại giao cao hơn, chiến lược hơn; Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư bao trùm, thực chất, hiệu quả hơn; Thúc đẩy hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh mạnh mẽ hơn; Hợp tác văn hóa, giáo dục đào tạo, môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu toàn diện, sâu sắc hơn; Giao lưu nhân dân, kết nối giữa các thế hệ rộng mở, chân thành hơn; Hiểu nhau, thông cảm và chia sẻ nhiều hơn về an ninh-quốc phòng, hướng tới hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trong khu vực và trên thế giới.

Sau khi nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện, hai bên đã ký Chương trình hành động để triển khai mối quan hệ đối tác này cho giai đoạn 2024-2027 (vào tháng 10/2024). Sau hai năm triển khai khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện, quan hệ Việt Nam-Australia đã phát triển mạnh mẽ, toàn diện và thực chất trên hầu hết các lĩnh vực, phản ánh mức độ tin cậy chính trị ngày càng cao và quyết tâm của hai nước trong việc hiện thực hóa các cam kết cấp cao. Hai bên đã hoàn thành 96% các hạng mục của Chương trình hành động giai đoạn 2024-2027, cho thấy quyết tâm chính trị cao và sự phối hợp hiệu quả giữa các bộ, ngành, địa phương hai nước.

Thời gian qua, hai bên tăng cường củng cố tin cậy chính trị thông qua các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao, các cơ chế đối thoại và sự phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực, quốc tế. Gần đây, trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Toàn quyền Australia Sam Mostyn và Phu quân vào tháng 9/2025, hai bên nhất trí triển khai mạnh mẽ hơn nữa các biện pháp để tăng cường hợp tác kinh tế song phương, hướng tới mục tiêu kim ngạch thương mại 20 tỷ USD và tăng gấp đôi đầu tư song phương trong những năm tới; gia tăng tiếp cận thị trường đối với các sản phẩm thế mạnh của nhau.

Hiện hai nước duy trì linh hoạt hơn 20 cơ chế hợp tác song phương, trong đó có các cơ chế quan trọng như: họp thường niên giữa hai Thủ tướng, hai Bộ trưởng Ngoại giao, hai Bộ trưởng Quốc phòng và Hội nghị Đối tác kinh tế và các hợp tác giữa các địa phương.

Hợp tác quốc phòng, an ninh giữa hai nước phát triển tích cực. Dấu mốc đáng chú ý là Đối thoại An ninh cấp Bộ trưởng Việt Nam-Australia lần thứ nhất đã được tổ chức tại Canberra vào tháng 10/2024. Australia là nước duy nhất hỗ trợ Việt Nam vận chuyển bệnh viện dã chiến, cũng như hỗ trợ đào tạo tiếng Anh và quân y, qua đó giúp nâng cao năng lực tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc của Việt Nam. 

Hai nước cũng hợp tác tốt tại các diễn đàn khu vực và quốc tế như Liên hợp quốc, Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)…

* Hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư là một trụ cột quan trọng

Australia hiện là một trong những đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, trong khi Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế là đối tác thương mại năng động của Australia tại Đông Nam Á.

Kim ngạch thương mại hai chiều hiện ở mức hơn 14 tỷ USD. Trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại song phương đạt 8,1 tỷ USD, tăng gần 22% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Australia đạt 3,8 tỷ USD, tăng hơn 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Hai nước đặt mục tiêu đạt kim ngạch thương mại 20 tỷ USD và tăng gấp đôi đầu tư song phương trong những năm tới.

Đáng chú ý, Việt Nam và Australia là hai nền kinh tế không cạnh tranh nhau mà có tính bổ trợ cao cho nhau. Hai nước cùng là thành viên các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Hiệp định thương mại tự do ASEAN-Australia-New Zealand (AANZFTA). Đó là cơ sở để mở rộng thương mại, đầu tư, đa dạng hóa chuỗi cung ứng và phát triển các ngành công nghiệp tương lai giữa hai nước.

Australia hiện nằm trong nhóm 10 đối tác lớn nhất của Việt Nam về thương mại, du lịch và hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), với cam kết dành viện trợ phát triển (ODA) không hoàn lại cho Việt Nam ở mức 98,3 triệu AUD cho năm tài khóa 2026-2027, nhiều hơn so với mức 96,6 triệu AUD của tài khóa trước, nâng tổng giá trị hỗ trợ từ khi thiết lập quan hệ lên hơn 3 tỷ AUD. Australia cung cấp ODA cho Viêt Nam trong lĩnh vực hạ tầng, chuyển đổi số, ứng phó với biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh, đồng thời mở rộng đào tạo cán bộ qua Trung tâm Việt - Úc (VAC) tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang nổi lên là động lực mới của quan hệ song phương. Hai nước triển khai giai đoạn II Chương trình Aus4Innovation và Bản ghi nhớ về đổi mới sáng tạo, với nhiều nội dung hợp tác thiết thực trong nông nghiệp, y tế, an ninh sinh học và môi trường. Đặc biệt, Trung tâm Công nghệ Chiến lược Việt Nam-Australia được thành lập tại Hà Nội vào tháng 6/2025, tập trung nghiên cứu các lĩnh vực như 5G, 6G, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn. Aus4Innovation và Trung tâm Công nghệ Chiến lược Việt Nam-Australia đang mở đường cho hợp tác về trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu số và khoáng sản thiết yếu giữa hai nước.

Cùng với đó, Sáng kiến Hợp tác Đổi mới, Khoa học và Công nghệ Australia-Việt Nam được triển khai từ tháng 7/2026, đã tạo nền tảng để thúc đẩy nghiên cứu chung và tăng cường kết nối giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước.

Hợp tác giáo dục và đào tạo tiếp tục là một điểm sáng. Mỗi năm, Australia cấp khoảng 70 học bổng đại học và sau đại học cho Việt Nam. Việt Nam hiện đứng thứ tư trong số các nước có lượng sinh viên theo học đông nhất tại Australia, với gần 25.000 sinh viên Việt Nam học tập tại Australia năm 2026.

Giao lưu nhân dân và văn hóa cũng ngày càng được mở rộng. Hiện có 15 cặp địa phương kết nghĩa giữa hai nước đang hoạt động hiệu quả, tiêu biểu như mối quan hệ kết nghĩa giữa Khánh Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh, Bà Rịa-Vũng Tàu với Vùng lãnh thổ Bắc Australia, hay Thành phố Hồ Chí Minh với New South Wales và Victoria, làm phong phú thêm giao lưu văn hóa và kinh tế ở cấp cơ sở.

Đầu năm 2026, lần đầu tiên Đoàn Nhã nhạc Cung đình Huế đã có chuyến lưu diễn dài ngày tại 3 bang và vùng lãnh thổ của Australia, góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam và tăng cường sự hiểu biết giữa nhân dân hai nước…

* Tạo động lực cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia

Với nền tảng hơn nửa thế kỷ quan hệ tốt đẹp, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lần này có ý nghĩa đặc biệt. Đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia trên cương vị mới, cũng là chuyến thăm đầu tiên của Lãnh đạo chủ chốt Việt Nam kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện hồi tháng 3/2024. Chuyến thăm khẳng định sự coi trọng của Việt Nam với một đối tác quan trọng tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và quyết tâm đưa khuôn khổ quan hệ mới đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả.

Chuyến thăm cũng là bước triển khai quan trọng đường lối đối ngoại được thông qua tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, góp phần cụ thể hóa chủ trương đưa quan hệ với các đối tác chiến lược toàn diện đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả và bền vững.

Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy đổi mới mô hình phát triển dựa trên năng suất, tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và quản trị hiện đại. Đó cũng chính là những lĩnh vực Australia có thế mạnh nổi trội, từ nghiên cứu cơ bản và công nghệ chiến lược đến đào tạo nhân lực chất lượng cao và nền hành chính, công vụ ưu tú.

Do đó, trọng tâm của chuyến thăm là tiếp tục củng cố và nâng tầm tin cậy chính trị ở cấp cao nhất, tạo xung lực mới cho việc triển khai hiệu quả khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện, đồng thời định hướng các ưu tiên hợp tác trong giai đoạn tới.

Đại sứ Việt Nam tại Australia Phạm Hùng Tâm thì cho rằng, chuyến thăm sẽ tạo dấu mốc quan trọng, góp phần nâng tầm tin cậy chính trị và làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-Australia.

Theo Đại sứ Phạm Hùng Tâm, chuyến thăm sẽ mở đường cho những bước đột phá mạnh mẽ trong thời gian tới trên ba nhóm lĩnh vực mũi nhọn: hợp tác chuyển đổi số, khoa học-công nghệ và kinh tế số, vốn được xác định là động lực tăng trưởng mới của cả hai nước; hợp tác xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và nâng cao sức chống chịu của hai nền kinh tế trước những biến động khó lường của địa chính trị toàn cầu; tạo thêm xung lực bứt phá cho các mục tiêu hợp tác thương mại và đầu tư, giáo dục-đào tạo và y tế truyền thống.

Ngoài ra, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực chuyển biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường, chuyến thăm lần này còn mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ song phương. Theo đó, ngoài trao đổi về hợp tác song phương, chuyến thăm cũng tạo cơ hội để lãnh đạo hai nước trao đổi sâu rộng về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm, tăng cường phối hợp tại các cơ chế đa phương, qua đó khẳng định cam kết chung đối với hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững tại khu vực và trên thế giới.

Có thể khẳng định, chuyến thăm cấp Nhà nước đến Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần này không chỉ là dấu mốc mở ra giai đoạn phát triển mới của quan hệ song phương, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược và quyết tâm của lãnh đạo hai nước trong việc xây dựng quan hệ Việt Nam-Australia ngày càng hiệu quả, trên cơ sở tin cậy, tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi./.

Trọng Đức