Thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Nga phát triển mạnh mẽ, thực chất, hiệu quả và bền vững

Hà Nội (TTXVN 16/6/2026) Trong chuyến công tác tham dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin từ ngày 16 đến 18/6/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam còn có các hoạt động song phương tại Kazan, Liên bang Nga. Chuyến công tác cho thấy sự coi trọng đặc biệt của Đảng, Nhà nước và Lãnh đạo Việt Nam đối với quan hệ truyền thống hữu nghị gắn bó và lòng tin chiến lược giữa hai nước, góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Liên bang Nga ngày càng phát triển đi vào chiều sâu và hiệu quả.

  * Tình hữu nghị Việt Nam-Nga bền chặt theo năm tháng

Việt Nam và Liên Xô trước đây (Liên bang Nga ngày nay) thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 30/1/1950. Chặng đường hơn 75 năm qua đã mang đến cho Việt Nam và Liên bang Nga nhiều thành tựu hợp tác đáng tự hào, là sự khẳng định vững chắc, là minh chứng sinh động về tình cảm bền chặt vượt thời gian và khoảng cách địa lý mà hai nước dành cho nhau.

Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam luôn trân trọng tình cảm hữu nghị, thủy chung, sự ủng hộ và giúp đỡ quý báu của Liên Xô trước đây và nước Nga ngày nay trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước và giai đoạn phát triển mạnh mẽ hiện nay của Việt Nam.

Hai nước ký Hiệp ước về những nguyên tắc cơ bản trong quan hệ hữu nghị giữa Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Liên bang Nga vào ngày 16/6/1994, đặt nền móng và cơ sở pháp lý cho quan hệ trong giai đoạn phát triển mới.

Quan hệ hai nước đã được nâng lên thành Đối tác chiến lược vào năm 2001 và Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2012. Năm 2021, hai nước ra Tuyên bố chung về Tầm nhìn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện đến năm 2030.

Nhìn lại những thành tựu hợp tác này, hai bên càng có thêm niềm tin và quyết tâm tiếp tục vun đắp mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nga ngày càng đi vào chiều sâu và hiệu quả, xứng đáng với truyền thống hữu nghị bền chặt và kỳ vọng của nhân dân hai nước.

Thời gian qua, quan hệ Việt Nam-Nga duy trì độ tin cậy chính trị cao, không ngừng được củng cố. Các hoạt động trao đổi đoàn cấp cao diễn ra thường xuyên, tạo động lực mạnh mẽ cho việc phát triển quan hệ song phương. Các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao hai nước diễn ra liên tục trong những năm gần đây. Đặc biệt nhất là vào tháng 5/2025, nhân dịp Tổng Bí thư Tô Lâm thăm chính thức Liên bang Nga và dự Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng trong Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, hai bên đã thông qua Tuyên bố chung về những định hướng lớn của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nga trong giai đoạn hợp tác mới, khẳng định quyết tâm tận dụng tiềm năng, lợi thế và các cơ hội sẵn có của hợp tác song phương, gìn giữ và củng cố truyền thống hữu nghị, đưa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam-Nga lên tầm cao mới về chất.

Ngay sau Đại hội XIV của Đảng, ngày 24/1/2026, Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin là lãnh đạo nước ngoài đầu tiên điện đàm với Tổng Bí thư Tô Lâm, chúc mừng đồng chí Tô Lâm được tín nhiệm bầu lại làm Tổng Bí thư, cũng như chúc mừng thành công chung của Đại hội Đảng XIV. Sau đó, Đặc phái viên của Tổng Bí thư Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã thăm Nga, thông báo về kết quả Đại hội XIV của Đảng  và chuyển Thông điệp của Tổng Bí thư Tô Lâm đến Tổng thống Putin (tháng 2/2026). Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi cho biết tính riêng từ đầu năm 2026 đến nay, đã có 1 đoàn cấp Thủ tướng và 2 đoàn cấp Phó Thủ tướng của Việt Nam thăm Nga, cho thấy quan hệ chính trị tin cậy đặc trưng cho Đối tác chiến lược toàn diện tiếp tục được hai nước Việt Nam-Nga củng cố và tăng cường.

Ngoài hợp tác chính trị-ngoại giao, hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư tiếp tục tăng trưởng ổn định. Năm 2025, kim ngạch trao đổi thương mại song phương đạt gần 4,77 tỷ USD; 4 tháng đầu năm 2026 đạt 1,72 tỷ USD (tăng 9,22% so với cùng kỳ năm 2025).

Nga hiện có 199 dự án tại Việt Nam với tổng số vốn đăng ký đạt 990 triệu USD, đứng thứ 26/147 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam; Việt Nam có 16 dự án tại Nga với tổng số vốn đăng ký đạt 1,6 tỷ USD (tính đến tháng 12/2025).

Dầu khí-năng lượng là một trụ cột quan trọng của hợp tác song phương. Hai bên đã ký Hiệp định liên chính phủ về xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 mở ra một giai đoạn mới trong hợp tác năng lượng cũng như hợp tác khoa học-công nghệ giữa Việt Nam và Liên bang Nga, gắn với triển vọng kinh tế cũng như phát triển ngành công nghiệp hạt nhân trong tương lai. Đây là dự án chiến lược dài hạn và là biểu tượng cho hợp tác Việt-Nga trong giai đoạn mới.

Quan hệ Việt Nam-Nga cũng phát triển tích cực trong nhiều lĩnh vực như quốc phòng-an ninh, năng lượng-dầu khí, khoa học-công nghệ, văn hóa, du lịch, giáo dục-đào tạo và nhân văn... Trong đó hợp tác khoa học-công nghệ và giáo dục-đào tạo giữa hai nước được đẩy mạnh và nâng lên tầm chiến lược. Hai bên đang triển khai dự án Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân và tổ chức các hoạt động trong khuôn khổ Năm chéo 2026 về hợp tác khoa học và giáo dục.

Hai bên cũng phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn đa phương và các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc, Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC), Diễn đàn Hợp tác Á-Âu (ASEM), Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), Diễn đàn phối hợp hành động và xây dựng niềm tin ở châu Á (CICA)...

  * Làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga

Tiếp nối những thành quả hợp tác tích cực đã đạt được, nhân dịp tham dự Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga tại thành phố Kazan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự kiến có cuộc hội kiến với Tổng thống Nga Vladimir Putin và làm việc với Người đứng đầu Cộng hòa Tatarstan.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, cuộc hội kiến sẽ là dịp quan trọng để truyền tải thông điệp của Chính phủ nhiệm kỳ mới về việc tiếp tục coi trọng và thúc đẩy quan hệ Việt Nam-Nga; đồng thời trao đổi các định hướng lớn mang tính đột phá, trọng tâm hợp tác và các biện pháp tháo gỡ vướng mắc nhằm triển khai hiệu quả các thỏa thuận cấp cao đã đạt được, trong đó có các kết quả quan trọng từ chuyến thăm Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tháng 5/2025 và chuyến thăm Nga của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tháng 3/2026.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang cho biết, chuyến công tác của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại Nga lần này tiếp tục thể hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại theo tinh thần Đại hội Đảng lần thứ XIV. Đây cũng là thông điệp rõ ràng về sự coi trọng của Việt Nam đối với quan hệ Đối tác Chiến lược ASEAN-Nga, cũng như đối với quan hệ hữu nghị truyền thống, lòng tin chiến lược và sự hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Liên bang Nga trong suốt nhiều thập kỷ qua.

Trong khi đó, Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi cho biết chuyến công tác tại Nga lần này của Thủ tướng Lê Minh Hưng là dịp để lãnh đạo hai bên rà soát, trao đổi, thống nhất phương hướng, biện pháp thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Liên bang Nga thời gian tới. Đại sứ Đặng Minh Khôi cho biết các tiếp xúc song phương của Thủ tướng với phía Nga, kể cả ở cấp cao nhất, nhằm thiết lập quan hệ làm việc trên cương vị mới, tăng cường tin cậy chính trị giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, rà soát việc triển khai các thỏa thuận đạt được, thúc đẩy hợp tác toàn diện trên các lĩnh vực, tập trung vào hợp tác năng lượng trọng điểm, đặc biệt triển khai dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 trên cơ sở Hiệp định liên chính phủ đã ký kết và hợp tác dầu khí dài hạn.

Có thể khẳng định, chuyến công tác tại Nga của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng là sự kiện quan trọng, góp phần củng cố quan hệ truyền thống tốt đẹp Việt Nam-Liên bang Nga, tạo nền tảng để hai nước hiện thực hóa những khát vọng phát triển trong tương lai./.

An Ngọc