Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên - Vị tướng kiệt xuất và những cống hiến to lớn cho cách mạng Việt Nam

1.Vị tướng tài ba gắn liền với đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh huyền thoại

LưuHủy

Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên thăm cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn vận tải 101, Bộ đội Trường Sơn. Ảnh: TTXVN phát

Bộ đội Trường Sơn có lịch sử 16 năm xây dựng và chiến đấu thì Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên đã có gần 10 năm trực tiếp đảm nhiệm cương vị Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trường Sơn (1967 – 1976). Đây là giai đoạn cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước diễn ra vô cùng ác liệt. Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã trút xuống tuyến đường này hơn 4 triệu tấn bom đạn trong 733.000 trận oanh kích cùng hàng chục vạn lít chất độc hóa học dioxin nhằm cắt đứt con đường chi viện chiến lược. Trong bối cảnh vô cùng khó khăn và gian khổ ấy, tài năng tổ chức, tư duy quân sự mưu trí và những quyết định sáng tạo của Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên cùng Bộ Tham mưu đã chỉ huy lực lượng hùng hậu gồm 9 sư đoàn và 21 trung đoàn trực thuộc vượt qua mọi thử thách ngoạn mục.

Dưới sự chỉ đạo sáng suốt và tầm nhìn chiến lược của đồng chí Đồng Sỹ Nguyên, tuyến giao thông Trường Sơn từ những con đường đơn lẻ đã phát triển thành một hệ thống giao thông vận tải quân sự liên hoàn, đồng bộ như "trận đồ bát quái xuyên rừng rậm". Mạng lưới đường cầu với nhiều trục dọc Bắc – Nam, Đông – Tây xuyên qua cả ba nước Việt Nam, Lào, Campuchia cùng nhiều trục ngang kết nối hai sườn Đông – Tây Trường Sơn đã tạo nên hệ thống giao thông thông suốt. Quy mô toàn tuyến lên tới 17.000 km đường giao thông cho xe cơ giới, 1.400 km đường ống dẫn xăng dầu, 600 km đường sông, 1.200 km đường giao liên hành quân bộ và 1.350 km mạng thông tin đường dây tải ba.

Đặc biệt, đồng chí đã có những phát kiến đột phá giải quyết bài toán chi viện chiến lược. Đầu năm 1969, đồng chí đề xuất kế hoạch táo bạo xây dựng tuyến đường ống dẫn xăng dầu xuyên Trường Sơn dài 1.400 km cùng hệ thống gần 50 kho chứa và 114 trạm bơm đẩy. Sáng kiến này giúp lực lượng xe tải không còn phải mang thùng phuy xăng dự phòng, giải phóng hoàn toàn trọng tải để chở vũ khí, lương thực. Song song đó, hệ thống thông tin liên lạc hiện đại được phủ khắp toàn tuyến, bảo đảm sự chỉ huy thông suốt từ Tổng hành dinh tới tận chiến trường Nam Bộ. Đồng chí từng đánh giá đường ống xăng dầu Trường Sơn chính là "huyền thoại trong huyền thoại Trường Sơn".

Bằng nghệ thuật tác chiến hợp đồng binh chủng mưu trí, Bộ đội Trường Sơn dưới sự chỉ huy của đồng chí đã vận chuyển gần 2 triệu tấn vũ khí, vật tư; vận chuyển cơ giới 40 vạn quân; đưa đón an toàn hơn 2 triệu lượt người ra vào chiến trường và bắn rơi tại chỗ 2.454 máy bay địch. Tuyến đường đã cơ động 10 lượt sư đoàn chủ lực tham gia các chiến dịch lớn, đặc biệt là Chiến dịch Tây Nguyên và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Bên cạnh đó, đồng chí còn chỉ đạo Bộ đội Trường Sơn tích cực hỗ trợ nhân dân bạn Lào tại 11 huyện thuộc 4 tỉnh Nam Lào củng cố vùng giải phóng, góp phần thắt chặt liên minh chiến đấu Việt – Lào.

2. Cống hiến to lớn trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước

LưuHủy

Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Đồng Sỹ Nguyên xiết bu-lông tượng trưng tại Lễ nối liền dầm cầu Chương Dương (Hà Nội), ngày 17/2/1985. Thời gian đó, ông là người kiên quyết bảo vệ phương án phải xây dựng cầu Chương Dương khi chúng ta định chỉ làm duy nhất cầu Thăng Long bắc qua sông Hồng tại địa bàn Thủ đô. Ảnh: Bảo Hanh – TTXVN

Sau khi miền Nam hoàn toàn giải phóng, Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên tiếp tục được Đảng và Nhà nước giao phó nhiều trọng trách quan trọng trong thời kỳ mới. 

Tháng 9/1976, trên cương vị Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Chủ nhiệm Tổng cục Xây dựng kinh tế, đồng chí đã chỉ đạo đưa 28 vạn quân chuyển sang làm kinh tế, phối hợp với các bộ ngành tham gia xây dựng các công trình giao thông, thủy lợi, thủy điện, khai thác khoáng sản và sản xuất vật liệu. Lực lượng quân đội thời bình dưới sự chỉ đạo của đồng chí đã tạo ra nhiều của cải cho xã hội, đồng thời trực tiếp bảo vệ các địa bàn chiến lược quan trọng của đất nước.

Trên các cương vị Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân khu Thủ đô, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng kiêm Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải, và Ủy viên Bộ Chính trị, đồng chí luôn thể hiện tư duy đổi mới, quyết đoán, chỉ đạo triển khai nhiều công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia. Từ năm 1991, khi thôi giữ chức Ủy viên Bộ Chính trị và Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, đồng chí tiếp tục cống hiến trí tuệ trong vai trò Đặc phái viên Chính phủ thực hiện Chương trình 327 về trồng và bảo vệ rừng phòng hộ, đồng thời trực tiếp tham gia chỉ đạo xây dựng đường Hồ Chí Minh thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Cuộc đời 96 năm tuổi đời và hơn 80 năm tuổi Đảng của Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên là một tấm gương sáng ngời về bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Tên tuổi của đồng chí đã đi vào lịch sử dân tộc như một "vị tướng của Trường Sơn huyền thoại", người kiến tạo nên con đường huyền thoại và là một nhà lãnh đạo đổi mới, quyết đoán trong công cuộc xây dựng đất nước.

Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp cách mạng, đồng chí đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Sao Vàng, Huân chương Quân công hạng Nhất, danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Huy hiệu 80 năm tuổi Đảng cùng nhiều huân, huy chương cao quý khác./.

Tư liệu