AI mở ra những cơ hội mới để du lịch Việt Nam phát triển nhanh và bền vững
Hà Nội (TTXVN 13/4/2026) Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra sâu rộng trên toàn cầu, việc ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với ngành du lịch. AI đang mở ra những cơ hội mới cho ngành du lịch với dịch vụ được cá nhân hóa sâu, tối ưu hóa hoạt động quản lý và nâng cao hiệu quả quảng bá điểm đến. Từ lập hành trình tức thì đến trải nghiệm thực tế ảo, AI trở thành chìa khóa thúc đẩy du lịch Việt bứt tốc và tăng trưởng bền vững.
* Xu hướng du lịch chuyển từ "số hóa dịch vụ" sang "hệ sinh thái du lịch số"
Sự xuất hiện của AI, đặc biệt là AI tạo sinh (Generative AI) không chỉ là một công cụ hỗ trợ mà đang tạo ra làn sóng "cách mạng" thay đổi toàn diện ngành du lịch. Theo đó, xu hướng này đang chuyển dịch mạnh mẽ từ số hóa cơ bản sang siêu cá nhân hóa. Theo Báo cáo Xu hướng du lịch 2026 do nền tảng du lịch kỹ thuật số Agoda công bố du khách Việt Nam đang dẫn đầu khu vực về mức độ sẵn sàng sử dụng AI khi lên kế hoạch du lịch. Cụ thể, 81% du khách Việt cho biết họ sẽ sử dụng AI cho chuyến đi tiếp theo. Đây là mức cao nhất tại châu Á, vượt đáng kể so với mức trung bình của khu vực là 63%.
Theo báo cáo của Agoda, du khách Việt đã sử dụng AI để tối ưu hóa hành trình, sử dụng phổ biến nhất là các ứng dụng gợi ý điểm tham quan và hoạt động địa phương, đề xuất nhà hàng và lựa chọn ẩm thực, xây dựng lịch trình du lịch cá nhân hóa (30%) và dịch ngôn ngữ theo thời gian thực (30%). Những dữ liệu này phản ánh xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ sang loại hình trải nghiệm du lịch thông minh, nơi sự linh hoạt và tính cá nhân của du khách được đặt lên hàng đầu.
Nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tạo hành lang pháp lý quan trọng, trong đó phê duyệt, ban hành Đề án Hệ thống cơ sở dữ liệu ngành du lịch; Đề án ứng dụng công nghệ của công nghiệp 4.0 để phát triển du lịch thông minh...
Ngành du lịch cũng xây dựng và đưa vào vận hành các nền tảng số dùng chung cốt lõi trong nhằm 3 mục tiêu: hỗ trợ công tác quản lý từ Trung ương đến cơ sở; hỗ trợ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp; nâng cao trải nghiệm của du khách.
Có thể kể đến các nền tảng bao gồm: hệ thống cơ sở dữ liệu du lịch Việt Nam; phần mềm báo cáo thống kê du lịch từ Trung ương đến cơ sở; ứng dụng du lịch quốc gia “Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel”; Thẻ Việt - Thẻ du lịch thông minh; ứng dụng “Quản trị và Kinh doanh du lịch”; hệ thống vé điện tử “Trực tuyến - Liên thông - Đa phương thức” và Hệ thống Thuyết minh đa phương tiện (Multi-media Guide)…
Những năm qua, nhiều địa phương và các doanh nghiệp đã không ngừng cập nhật ứng dụng công nghệ, ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo để bắt kịp xu thế phát triển du lịch.
Trong đó phải kể đến vào cuối năm 2024, người dân và du khách đến Lễ hội văn hóa ẩm thực Hà Nội 2024 không khỏi ngỡ ngàng, thích thú khi có cơ hội thưởng thức những bát phở Hà Nội theo một cách hoàn toàn mới lạ, khác biệt với tên gọi “Phở số Hà Thành”. Điều mang lại sự khác biệt hấp dẫn tới từ một nhân viên phục vụ đặc biệt là một robot thông minh với bộ não số AI có khả năng tham gia một số công đoạn chế biến phở và bưng bê, phục vụ du khách tới tận bàn.
Trước đó, vào tháng 10/2024, robot bồi bàn xuất hiện ở một khách sạn tại Vũng Tàu cũng hấp dẫn nhiều du khách đến chiêm ngưỡng, trải nghiệm. Robot được Premier Pearl Hotel sử dụng với chức năng vận chuyển món ăn và thu dọn chén đĩa tại nhà hàng, bưng nước và khăn lạnh mời khách tại sảnh lễ tân...
Trên thực tế, robot không phải là minh chứng duy nhất cho việc ứng dụng công nghệ AI trong ngành du lịch ở Việt Nam. Tại một số thành phố như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Huế, Đà Nẵng... đã triển khai ứng dụng du lịch thông minh tích hợp AI nhằm đề xuất lịch trình, nhà hàng, khách sạn dựa trên thói quen tìm kiếm của người dùng. Các ứng dụng như Traveloka hay Booking.com không chỉ đơn thuần là nền tảng đặt dịch vụ mà còn trở thành “người hướng dẫn” thông minh, hiểu rõ nhu cầu và mong muốn của từng cá nhân. Điều này giúp nâng cao sự hài lòng của khách hàng, tạo ra sự khác biệt cho ngành du lịch Việt Nam so với các quốc gia khác trong khu vực.
AI còn hỗ trợ mạnh mẽ cho các doanh nghiệp du lịch trong việc tối ưu hóa hoạt động vận hành. Những tác vụ như quản lý đặt phòng, điều chỉnh giá phòng khách sạn theo thời gian thực, dự báo lượng khách đến một điểm du lịch đều có thể được AI đảm nhiệm một cách hiệu quả. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro do sự biến động của thị trường, đồng thời tối ưu hóa doanh thu cho doanh nghiệp.
Các hệ thống quản lý thông minh dựa trên AI hiện đang được triển khai tại một số chuỗi khách sạn lớn ở Việt Nam như Vinpearl và Fusion Hotel. Các hệ thống này không chỉ giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực mà còn giúp dự báo nhu cầu khách hàng trong những thời điểm cao điểm hoặc thấp điểm, từ đó đưa ra các chiến lược kinh doanh phù hợp.
Một trong những ứng dụng phổ biến khác của AI trong du lịch là việc sử dụng chatbot và trợ lý ảo. Những công nghệ này giúp các doanh nghiệp du lịch duy trì tương tác với khách hàng 24/7, trả lời các câu hỏi thường gặp, hỗ trợ đặt chỗ và giải quyết các vấn đề phát sinh một cách nhanh chóng. Đặc biệt, với sự phát triển của các công cụ AI ngôn ngữ, các trợ lý ảo hiện nay có khả năng giao tiếp bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau, giúp xóa bỏ rào cản ngôn ngữ - một trong những thách thức lớn đối với khách du lịch nước ngoài khi đến Việt Nam.
Các khu du lịch có thể tích hợp hệ thống an ninh sử dụng AI để nhận diện nguy cơ và phản ứng nhanh chóng, đảm bảo an toàn cho du khách. Ngoài ra, công nghệ AI cũng được ứng dụng trong định giá và quản lý các kênh phân phối của ngành du lịch như Traveloka, Agoda... AI có thể hỗ trợ đưa ra mức giá tối ưu mà vẫn hút khách hàng, đưa ra chiến lược phù hợp với từng sản phẩm, mang đến lợi ích cho cả khách hàng và doanh nghiệp.
* Ứng dụng AI là con đường tất yếu của du lịch Việt
Năm 2025, ngành du lịch đã chứng kiến sự phục hồi ngoạn mục và tăng trưởng mạnh mẽ, với con số 21,2 triệu lượt khách quốc tế (tăng 20,5% so với năm 2024), phục vụ 137 triệu lượt khách nội địa (tăng 24,5%), và đạt tổng thu kỷ lục 1 triệu tỷ đồng (tăng trên 19%).Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng cũng đặt ra những thách thức không nhỏ về áp lực hạ tầng, môi trường, chất lượng dịch vụ và năng lực quản trị. Trong bối cảnh đó, ứng dụng khoa học - công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), trở thành yêu cầu tất yếu để ngành du lịch phát triển hiện đại, nhanh và bền vững.
Tại tọa đàm “Du lịch Việt Nam - Thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng AI để phát triển nhanh và bền vững” ngày 9/4/2026, trong khuôn khổ Hội chợ Du lịch Quốc tế Việt Nam (VITM Hà Nội 2026), ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam nhấn mạnh: “Nếu muốn phát triển nhanh hơn, bền vững hơn và cạnh tranh tốt hơn, du lịch Việt Nam phải chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình phát triển dựa nhiều hơn vào công nghệ, dữ liệu, đổi mới sáng tạo và quản trị thông minh”.
Theo ông Vũ Thế Bình, chuyển đổi số đã vượt qua giai đoạn khuyến khích để trở thành yêu cầu thực tiễn đối với mọi chủ thể trong hệ sinh thái du lịch, từ cơ quan quản lý, hiệp hội, địa phương đến doanh nghiệp. Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi toàn bộ hành vi du khách, từ cách tìm kiếm thông tin, lựa chọn điểm đến, đặt dịch vụ cho tới trải nghiệm và chia sẻ hành trình.
Ông Vũ Thế Bình cũng chỉ ra rằng, cần thẳng thắn nhìn nhận quá trình chuyển đổi số của du lịch Việt Nam vẫn còn không ít khó khăn. Dữ liệu còn phân tán; khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu còn hạn chế; năng lực số giữa các doanh nghiệp chưa đồng đều; đa số doanh nghiệp du lịch là doanh nghiệp nhỏ và vừa nên nguồn lực đầu tư cho công nghệ còn mỏng; trong khi đó, nhân lực vừa hiểu du lịch, vừa có nguồn lực công nghệ, dữ liệu và AI hiện vẫn còn thiếu.
Tại sự kiện, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Phạm Văn Thủy cũng cho rằng, chuyển đổi số và ứng dụng AI không phải là cái gậy thần để ngay lập tức giải quyết mọi vấn đề khó khăn. Nhưng đó là con đường tất yếu mà du lịch Việt Nam phải đi tắt đón đầu để nâng cao năng lực cạnh tranh trên trường quốc tế. Những người làm du lịch phải làm chủ công nghệ.
Để thúc đẩy ứng dụng AI hiệu quả, ông Phạm Văn Thủy khẳng định, cần tăng cường hợp tác giữa Nhà nước, doanh nghiệp, cộng đồng và các tổ chức quốc tế; đẩy mạnh liên kết chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và hiệp hội du lịch nhằm tạo sức mạnh tổng hợp, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số nhanh chóng, hiệu quả. Đồng thời, cần đổi mới tư duy, hành động; mạnh dạn áp dụng công nghệ mới, thay đổi cách làm truyền thống, không ngừng học hỏi, thích nghi với yêu cầu của thị trường và xã hội.
Còn theo TS Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế Du lịch, về mặt tổng thể, chuyển đổi số, ứng dụng AI trong du lịch Việt Nam còn nhiều hạn chế và đi sau rất nhiều quốc gia. Chúng ta thiếu hệ sinh thái dữ liệu thống nhất, trong khi đây là cái nền tảng trong chuyển đổi số. Ứng dụng AI còn hạn chế, manh mún, mới chủ yếu trong công tác quảng bá, truyền thông, chưa thực hiện trong công tác quản lý điểm đến, quản trị chính sách, dự báo thị trường. Các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ đang rất khó tiếp cận công nghệ. Ngành du lịch thiếu cơ chế chính sách đột phá, thiếu chiến lược chuyển đổi số du lịch quốc gia đồng bộ.
Để giải quyết các bất cập trên, theo TS Nguyễn Anh Tuấn, ngành du lịch cần xây dựng hệ sinh thái du lịch số quốc gia, có nền tảng về dữ liệu du lịch mở và kết nối đa bên giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, du khách. AI phải trở thành công nghệ nòng cốt của ngành du lịch trong việc dự báo xu hướng, cá nhân hóa trải nghiệm và đặc biệt là trong công tác quản lý điểm đến. Cần phát triển du lịch thông minh gắn với tăng trưởng xanh, hỗ trợ chuyển đổi số cho doanh nghiệp. Cần tính toán AI nên được ưu tiên triển khai ở khâu nào trước để đạt thuận lợi cho quá trình phát triển?
Để du lịch phát triển bền vững, các chuyên gia khuyến nghị cần thúc đẩy chuyển đổi kép, kết hợp giữa ứng dụng công nghệ số và định hướng tăng trưởng xanh; hình thành hệ sinh thái du lịch số quốc gia; AI phải trở thành công nghệ lõi; du lịch gắn với tăng trưởng; chuyển đổi số toàn diện doanh nghiệp… Đồng thời, các chuyên gia khẳng định, công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ còn là yếu tố then chốt giúp tái cấu trúc hoạt động, hướng tới xây dựng ngành du lịch thông minh và hiệu quả hơn.
Có thể nói, từ việc quản lý và vận hành thông minh đến marketing kỹ thuật số, phát triển các ứng dụng hỗ trợ du lịch và nâng cao trải nghiệm du khách thông qua các dịch vụ số, đều có một phần đóng góp lớn từ công nghệ. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, quốc gia nào làm chủ được dữ liệu, làm chủ công nghệ và làm chủ trải nghiệm du khách sẽ chiếm ưu thế. Với Việt Nam, cánh cửa cơ hội đã mở, vấn đề còn lại nằm ở tốc độ hành động và quyết tâm thay đổi./.
Diệp Ninh (tổng hợp)
