Đại hội XII Hội Chữ thập đỏ Việt Nam: Từ Hội Hồng thập tự đến tổ chức nhân đạo nòng cốt của quốc gia
Hà Nội (TTXVN 27/7/2026) Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lần thứ XII diễn ra trong bối cảnh Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tròn 80 năm xây dựng và phát triển. Từ Đại hội đầu tiên năm 1946 đến Đại hội XII năm 2026, mỗi kỳ đại hội đều ghi dấu một bước trưởng thành của tổ chức nhân đạo do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và trực tiếp làm Chủ tịch danh dự. Đó không chỉ là hành trình kiện toàn tổ chức, mở rộng hoạt động nhân đạo mà còn phản ánh sự phát triển của đất nước qua từng giai đoạn lịch sử, khẳng định ngày càng rõ vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối trong công tác nhân đạo.
Mỗi kỳ đại hội là một bước phát triển
Sau khi nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời, cùng với việc xây dựng chính quyền cách mạng và chăm lo đời sống nhân dân, Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm xây dựng một tổ chức nhân đạo thống nhất của quốc gia.
Ngày 23/11/1946, Đại hội đại biểu Hồng thập tự Việt Nam lần thứ nhất được tổ chức tại Vân Đình (Ứng Hòa, Hà Nội), chính thức thành lập Hội Hồng thập tự Việt Nam - tiền thân của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam ngày nay. Bác sĩ Vũ Đình Tụng được bầu làm Hội trưởng. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận lời làm Chủ tịch danh dự của Hội và gắn bó với tổ chức trong suốt 23 năm cho đến khi Người qua đời.
Ngay từ những ngày đầu thành lập, Hội đã xác lập sứ mệnh chăm sóc người bị thương, cứu trợ nhân dân gặp khó khăn, góp phần khắc phục hậu quả chiến tranh và xây dựng nền nhân đạo của nước Việt Nam độc lập. Đây cũng là nền tảng để Hội từng bước hội nhập với phong trào nhân đạo quốc tế.
Ngày 5/6/1957, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Công hàm tới Chính phủ Liên bang Thụy Sỹ tuyên bố Việt Nam gia nhập bốn Công ước Geneva về bảo hộ nạn nhân chiến tranh. Ngày 4/11/1957, Hội Hồng thập tự Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế. Đây là cơ sở pháp lý để Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tham gia các hoạt động quốc tế.
Nếu Đại hội lần thứ nhất đặt nền móng cho sự ra đời của tổ chức thì các kỳ đại hội tiếp theo phản ánh yêu cầu phát triển của đất nước trong từng giai đoạn lịch sử.
Ngày 19/11/1960, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Hồng thập tự Việt Nam lần thứ II được tổ chức. Bác sĩ Vũ Đình Tụng tiếp tục được bầu làm Chủ tịch Hội. Đại hội II tiếp tục củng cố tổ chức, chuẩn bị nguồn lực phục vụ nhiệm vụ chăm sóc thương binh, bệnh binh và nhân dân trong điều kiện cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ ngày càng ác liệt.
Ngày 15/12/1965, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Hồng thập tự Việt Nam lần thứ III đổi tên Hội Hồng thập tự Việt Nam thành Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, phù hợp với tên gọi chung của Phong trào Chữ thập đỏ quốc tế. Bác sĩ Vũ Đình Tụng tiếp tục được bầu làm Chủ tịch Hội.
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV (10-11/12/1971), Bác sĩ Vũ Đình Tụng tiếp tục được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Hội; Hội Chữ thập đỏ Việt Nam vinh dự được Đảng và Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì. Đại hội khẳng định vai trò của tổ chức Hội trong các hoạt động trợ giúp nhân đạo, chăm sóc sức khỏe nhân dân, tham gia cấp cứu thương binh, nạn nhân chiến tranh, vệ sinh phòng bệnh, hoạt động hợp tác quốc tế.
Bước vào thời kỳ đổi mới, từ Đại hội V (1988) đến Đại hội VIII (2007), Hội tiếp tục kiện toàn tổ chức, mở rộng mạng lưới hoạt động và từng bước khẳng định vai trò trong công tác nhân đạo, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, phòng ngừa, ứng phó thiên tai, hiến máu tình nguyện và hợp tác quốc tế. Vai trò của Hội ngày càng được khẳng định trong hệ thống chính trị và trong đời sống xã hội. Trong giai đoạn này, Hội được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất (1988) và Huân chương Lao động hạng Nhất (2005), ghi nhận những đóng góp nổi bật đối với sự nghiệp nhân đạo của đất nước.
Các Đại hội IX (2012), X (2017) và XI (2022) tiếp tục đánh dấu bước chuyển mạnh về tư duy hoạt động. Hội không chỉ trực tiếp thực hiện các hoạt động nhân đạo mà từng bước đảm nhận vai trò kết nối, điều phối, huy động nguồn lực xã hội, xây dựng các phong trào nhân đạo quy mô lớn, hướng tới trợ giúp bền vững và nâng cao năng lực tự cường của cộng đồng.
Đại hội XII - mở ra chặng đường phát triển mới
Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lần thứ XII, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra trong hai ngày 27-28/7/2026 tại Thủ đô Hà Nội. Diễn ra đúng năm kỷ niệm 80 năm thành lập Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Đại hội không chỉ tổng kết một nhiệm kỳ mà còn nhìn lại chặng đường tám thập kỷ phát triển của tổ chức nhân đạo lớn nhất cả nước.
Đại hội có sự tham dự của khoảng 500 đại biểu đại diện cho hơn 5,6 triệu cán bộ, hội viên, tình nguyện viên, thanh thiếu niên Chữ thập đỏ trong cả nước, cùng lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các ban, bộ, ngành Trung ương, các tổ chức quốc tế và đối tác trong, ngoài nước.
Với chủ đề "Phát huy vai trò nòng cốt trong công tác nhân đạo; đổi mới, chuyển đổi số, kết nối nguồn lực; xây dựng Hội vững mạnh, cộng đồng an toàn, tự cường và phát triển bền vững", Đại hội XII sẽ tổng kết việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XI; xác định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ công tác Hội và phong trào Chữ thập đỏ nhiệm kỳ 2026-2031; kiểm điểm hoạt động của Ban Chấp hành Trung ương Hội khóa XI; xem xét sửa đổi, bổ sung Điều lệ Hội và bầu Ban Chấp hành Trung ương Hội khóa XII.
Điểm nổi bật của Đại hội lần này là định hướng đổi mới toàn diện mô hình hoạt động của Hội trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao đối với công tác nhân đạo, an sinh xã hội và phát triển bền vững. Theo đó, nhiệm kỳ 2026-2031 xác định phương châm hành động "Đoàn kết - Đổi mới - Chuyên nghiệp - Tự cường", tập trung thực hiện các khâu đột phá về đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng lực quản trị và chất lượng đội ngũ, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái nhân đạo dựa trên kết nối xã hội và phát triển mạnh năng lực điều phối nguồn lực. Đây là bước chuyển quan trọng từ phương thức hoạt động truyền thống sang mô hình quản trị hiện đại, chuyên nghiệp và minh bạch hơn.
Đặc biệt, Đại hội sẽ triển khai Chương trình trọng điểm "Cộng đồng an toàn, sẵn sàng trước thiên tai, thảm họa". Chương trình hướng tới nâng cao năng lực tự cường của người dân ngay từ cơ sở, thể hiện sự chuyển dịch chiến lược của Hội từ trọng tâm ứng phó sau thiên tai sang chủ động phòng ngừa, chuẩn bị sẵn sàng, hành động sớm và phục hồi bền vững. Đây cũng là xu hướng phù hợp với yêu cầu ứng phó các thách thức nhân đạo mới trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thiên tai cực đoan, dịch bệnh và các rủi ro phi truyền thống ngày càng gia tăng.
Đại hội XII cũng sẽ xem xét, quyết định các chỉ tiêu lớn của nhiệm kỳ mới với tinh thần kế thừa thành quả đã đạt được, đồng thời tạo động lực phát triển mới. Trong đó, toàn Hội phấn đấu tổng giá trị hoạt động nhân đạo đạt từ 25 nghìn tỷ đồng trở lên, trợ giúp hơn 50 triệu lượt người; 100% xã, phường, đặc khu xây dựng ít nhất một mô hình nhân đạo bền vững hoặc mô hình "Cộng đồng an toàn, sẵn sàng trước thiên tai, thảm họa"; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa công tác quản trị, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, tình nguyện viên và mở rộng huy động nguồn lực xã hội cho hoạt động nhân đạo.
Đại hội XII kế thừa tầm nhìn đưa Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đến năm 2030 trở thành tổ chức nhân đạo chuyên nghiệp, giữ vững vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối trong hoạt động nhân đạo ở Việt Nam; đến năm 2045 trở thành Hội quốc gia mạnh trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Từ Đại hội đầu tiên năm 1946 đến Đại hội XII năm 2026 là hành trình 80 năm không ngừng đổi mới để phụng sự con người. Mỗi kỳ đại hội đều gắn với một dấu mốc của đất nước và đều để lại dấu ấn trong quá trình hoàn thiện tổ chức, mở rộng hoạt động nhân đạo, nâng cao vị thế của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam. Bước vào nhiệm kỳ mới, trong bối cảnh yêu cầu về an sinh xã hội, ứng phó thiên tai, biến đổi khí hậu và các thách thức nhân đạo ngày càng lớn, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tiếp tục đứng trước cơ hội và trách nhiệm khẳng định vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối, góp phần lan tỏa giá trị nhân ái, củng cố sức mạnh cộng đồng và đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước./.
Minh Duyên
