Đại tướng Mai Chí Thọ - Nhà lãnh đạo xuất sắc, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm
Nhân vật liên quan
Hà Nội (TTXVN 12/1/2026) Đồng chí Mai Chí Thọ là người chiến sĩ cách mạng kiên trung của Đảng, vị Đại tướng đầu tiên của ngành công an, nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Trong công cuộc xây dựng đất nước, phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, đồng chí là nhà lãnh đạo bản lĩnh, có tầm nhìn xa, tư duy đổi mới, năng động, sáng tạo quyết liệt, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm, nói đi đôi với làm và luôn nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
Đại tướng Mai Chí Thọ sinh ra và lớn lên trên quê hương giàu truyền thống yêu nước và đấu tranh cách mạng. Thấu hiểu sự nghèo đói, khổ cực của người dân lao động dưới ách thống trị của thực dân, phong kiến; cảm phục trước những tấm gương ái quốc của các thế hệ cha anh, đồng chí đã sớm giác ngộ và tham gia hoạt động cách mạng từ khi 14 tuổi. Năm 17 tuổi, đồng chí đã vinh dự được kết nạp vào Đảng, trở thành người chiến sĩ cộng sản.
Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Đại tướng Mai Chí Thọ luôn gắn liền với lịch sử và sự phát triển của dân tộc Việt Nam. Trong mỗi giai đoạn, đồng chí đều để lại dấu ấn và có đóng góp đặc biệt quan trọng đối với Đảng, Nhà nước, dân tộc và lực lượng vũ trang nhân dân. Trong quá trình hoạt động cách mạng, đồng chí Mai Chí Thọ đã được Đảng, Nhà nước và Bộ Công an tin tưởng giao phó nhiều vị trí lãnh đạo chủ chốt.
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, trở về từ nhà tù thực dân đế quốc ở Côn Đảo, đồng chí Mai Chí Thọ đã có nhiều năm gắn bó và công tác trong lực lượng Công an nhân dân. Trải qua nhiều chức vụ, trong nhiều hoàn cảnh lịch sử, đồng chí luôn hoàn thành xuất sắc vai trò người lãnh đạo, chỉ huy, góp phần xây dựng lực lượng Công an nhân dân ngày càng vững mạnh, phát huy vai trò trong thực hiện mục tiêu chiến lược của Đảng, đóng góp to lớn vào sự nghiệp cách mạng Việt Nam.
Từ năm 1950 đến năm 1952, đồng chí Mai Chí Thọ là Phó Giám đốc Sở Công an Nam bộ, Phó Bí thư và Bí thư Liên chi chính quyền Nam bộ. Từ năm 1952 đến năm 1954, đồng chí là Phó Giám đốc Sở Công an Nam bộ, phụ trách Công an miền Đông Nam bộ. Đồng chí đã chỉ đạo xây dựng lực lượng Công an cách mạng, tập trung vào đấu tranh “phá tề, trừ gian”, đánh mạnh vào chính quyền cơ sở của địch, tạo điều kiện để quân và dân trên địa bàn triển khai được thế trận chiến tranh nhân dân, thực hiện đường lối kháng chiến kiến quốc.
Tháng 7/1954, Hiệp định Giơnevơ ký kết, đồng chí Mai Chí Thọ được phân công tập kết ra Bắc. Tuy nhiên, nhận thấy cuộc đấu tranh còn dang dở, phải có nhiều cán bộ đảng viên ở lại để tiếp tục sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đồng chí đã xin Xứ ủy ở lại với chiến trường miền Nam.
Tháng 12/1954, tại Hội nghị Xứ ủy Nam Bộ, Nha Tình báo Trung ương và Bộ Công an quyết định thành lập mạng lưới tình báo phía Nam với tên gọi Ban Nghiên cứu Địch tình Xứ ủy. Năm 1955, đồng chí Mai Chí Thọ được phân công là Trưởng Ban Nghiên cứu Địch tình Xứ ủy, đồng thời, phụ trách trực tiếp Hệ thống tình báo chính trị đi vào các đảng phái và ngụy quyền trung ương mật danh là OT với 6 lưới có tên từ OT3 đến OT8. Lúc này, Ban Nghiên cứu địch tình về hoạt động ở trung tâm Sài Gòn - ngay trong hang ổ địch. Đồng chí đã cùng tập thể Ban Địch tình Xứ ủy Nam Bộ tranh thủ thời cơ khi chuyển quân tập kết, trao trả tù chính trị theo quy định của Hiệp định Giơnevơ để hình thành nên mạng lưới tình báo có nhiều đóng góp quan trọng cho sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, khiến cho giới tình báo quốc tế hết sức nể phục.
Từ năm 1960 đến kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trên các cương vị lãnh đạo của Quân khu Miền Đông Nam Bộ, Quân khu Sài Gòn - Gia Định, đồng chí Mai Chí Thọ đã góp phần xây dựng lực lượng An ninh miền Nam, phối hợp với các lực lượng vũ trang cách mạng đẩy mạnh tiến công địch, góp phần vào thắng lợi của cuộc kháng chiến, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, trên cương vị Giám đốc Sở Công an Thành phố Hồ Chí Minh vốn là nơi đầu não của chính quyền chế độ cũ, tập trung nhiều đối tượng phức tạp, nơi địch tìm mọi cách chống phá quyết liệt, đồng chí Mai Chí Thọ đã nhanh chóng tổ chức, đào tạo lực lượng, kết hợp với lực lượng tăng cường của Bộ kịp thời trấn áp những đối tượng nguy hiểm, phá tan mọi âm mưu lật đổ chính quyền, giữ vững an ninh, trật tự Thành phố trong năm đầu mới giải phóng.
Tháng 3/1982, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V, đồng chí Mai Chí Thọ tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng, làm Phó Bí thư thứ nhất Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.
Tháng 6/1985, đồng chí thôi giữ chức Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, chuyển sang làm Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, rồi Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh. Trong bối cảnh đầy khó khăn, phức tạp, với tư duy đổi mới, tầm nhìn xa, đồng chí là một trong những nhà lãnh đạo đã khởi xướng, đi đầu, năng động, sáng tạo, quyết liệt xây dựng và phát triển Thành phố. Sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh đã trở thành đầu tầu, lan tỏa nhiều nơi trong cả nước, góp phần quan trọng vào công cuộc đổi mới của đất nước.
Tháng 12/1986, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI, đồng chí Mai Chí Thọ tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng và được Ban Chấp hành Trung ương bầu làm Ủy viên Bộ Chính trị. Tháng 12/1987, đồng chí được Hội đồng Nhà nước bổ nhiệm giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) và là Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương.
Tháng 5/1989, đồng chí được Nhà nước phong quân hàm Đại tướng An ninh nhân dân. Đồng chí là Đại biểu Quốc hội khóa VII, khóa VIII và là Ủy viên Hội đồng Quốc phòng khóa VIII.
Sau khi thôi giữ các cương vị lãnh đạo của Đảng và Nhà nước, đồng chí Mai Chí Thọ vẫn tiếp tục dành hết trí tuệ, sức lực và với tất cả tâm huyết đóng góp nhiều ý kiến thiết thực, quý báu vào sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước: về xây dựng Đảng, về phòng chống tham nhũng, về tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc... cổ vũ và tích cực tham gia cuộc vận động “xóa đói giảm nghèo”, “đền ơn đáp nghĩa”, “khuyến học” và các hoạt động xã hội từ thiện.
Khi làm cố vấn cho công tác xóa đói giảm nghèo của Thành phố Hồ Chí Minh, đồng chí Mai Chí Thọ từng nói, cái quyết định là phát triển kinh tế giàu mạnh và công bằng xã hội. Không thể chấp nhận đất nước đổi mới mà người thiệt nhất lại là những người dân nghèo. Làm như vậy thì còn gì là xã hội chủ nghĩa. Đồng chí còn nhắc nhở, cán bộ đảng viên phải tham gia phong trào xóa đói giảm nghèo của Thành phố Hồ Chí Minh, bên cạnh việc khuyến khích làm giàu. Đồng chí đã trở thành người bạn gần gũi, thân thiết của các gia đình có công với cách mạng, của đồng bào nghèo, đồng bào có hoàn cảnh khó khăn, của các cháu gia đình nghèo hiếu học.
Có thể thấy, Đại tướng Mai Chí Thọ là người luôn đứng ở tuyến đầu, trên những mặt trận đấu tranh khốc liệt nhất với kẻ thù trong những năm tháng đầy gian khổ, hy sinh của hai cuộc kháng chiến cũng như trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, đổi mới và hội nhập quốc tế. Đại tướng là tấm gương sáng tiêu biểu cho người chiến sĩ cách mạng, một đảng viên cộng sản kiên định, một tấm lòng, một tâm huyết của con người dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm. Đại tướng thực sự là người cán bộ mẫu mực về mọi mặt, được cấp trên cũng như cán bộ, chiến sĩ và nhân dân kính trọng, tin yêu, quý mến.
Tên của Đại tướng Mai Chí Thọ được đặt cho một đại lộ ở Thành phố Hồ Chí Minh và một con đường tại thủ đô Hà Nội./.
Tư liệu (tổng hợp)
