Đồng chí Võ Trần Chí – Ngưới cán bộ gắn bó với thực tiễn và dấu ấn đổi mới của Thành phố Hồ Chí Minh

Hà Nội (TTXVN 5/1/2026) Đồng chí Võ Trần Chí (1927–2011), nguyên Ủy viên Bộ Chính trị khóa VII, Ủy viên Trung ương Đảng khóa VI, VII, nguyên Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, là một cán bộ lãnh đạo có nhiều đóng góp đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như công cuộc xây dựng, phát triển đất nước.

Trải qua hơn sáu thập niên hoạt động cách mạng, từ những năm tháng kháng chiến gian khổ đến thời kỳ đầu thực hiện đường lối đổi mới, đồng chí luôn gắn bó với thực tiễn, sâu sát cơ sở, thể hiện tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh và tư duy tìm tòi, đổi mới trong công tác lãnh đạo.

Sinh ngày 22/5/1927, đồng chí Võ Trần Chí tham gia cách mạng từ những ngày sôi nổi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và sớm trưởng thành trong phong trào đấu tranh ở Nam Bộ. Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đồng chí hoạt động liên tục trên nhiều lĩnh vực, từ công tác thanh niên, dân vận, quân sự đến lãnh đạo địa phương. Thực tiễn chiến đấu gian khổ, đặc biệt trong những năm gắn bó với Long An và chiến trường Sài Gòn – Gia Định, đã rèn luyện ở đồng chí bản lĩnh kiên cường, tinh thần sâu sát cơ sở và khả năng tổ chức, tập hợp quần chúng.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đồng chí từng đảm nhiệm những trọng trách quan trọng tại Long An và các địa bàn trọng điểm quanh Sài Gòn – Gia Định, trực tiếp cùng cán bộ, chiến sĩ và nhân dân vượt qua nhiều thời điểm ác liệt của chiến tranh. Đồng chí cũng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, góp phần vào thắng lợi giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau năm 1975, đồng chí Võ Trần Chí tiếp tục gắn bó với Thành phố Hồ Chí Minh, đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ trong Đảng bộ Thành phố. Quá trình công tác từ cơ sở đến các lĩnh vực tuyên huấn, nông nghiệp và lãnh đạo Thành ủy giúp đồng chí tích lũy vốn thực tiễn phong phú, hiểu sâu những khó khăn của một đô thị lớn trong những năm đầu sau chiến tranh. Chính những trải nghiệm ấy đã trở thành nền tảng quan trọng để đồng chí cùng tập thể lãnh đạo Thành phố tìm tòi những cách làm mới khi đất nước bước vào thời kỳ đổi mới.

Tháng 11/1986, đồng chí Võ Trần Chí trở thành Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, đảm nhiệm cương vị này liên tục đến tháng 10/1996. Đây cũng chính là thời kỳ đất nước bước vào công cuộc đổi mới. Tháng 12/1986, tại Đại hội VI của Đảng, đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương. Đến Đại hội VII, tháng 6/1991, đồng chí tiếp tục được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và được bầu vào Bộ Chính trị.

Mười năm giữ cương vị người đứng đầu Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những giai đoạn để lại dấu ấn nổi bật nhất trong sự nghiệp của đồng chí Võ Trần Chí. Thành phố khi đó vừa phải tháo gỡ những khó khăn của cơ chế quản lý cũ, vừa tìm kiếm những cách làm mới nhằm giải phóng sức sản xuất, ổn định đời sống nhân dân và tạo động lực phát triển. Trong bối cảnh ấy, đồng chí cùng tập thể lãnh đạo Thành phố thể hiện tinh thần dám suy nghĩ, dám tìm tòi và xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn. Chính vì vậy, đồng chí từng được nhắc đến như một “người của đổi mới”, với nhiều dấu ấn gắn với quá trình chuyển mình của Thành phố trong những năm đầu đổi mới.

Một trong những nét nổi bật trong phong cách lãnh đạo của đồng chí là biết lắng nghe thực tiễn và coi trọng ý kiến của đội ngũ chuyên gia, trí thức. Đồng chí dành thời gian trao đổi với các nhân sĩ, trí thức, nghiên cứu những đề xuất mới, cùng tập thể lãnh đạo Thành phố kiến nghị Trung ương và Chính phủ tháo gỡ những vướng mắc về cơ chế giá – lương – tiền, ngân hàng, ngoại thương và tổ chức sản xuất, kinh doanh. Nhiều chủ trương mới được triển khai trong thời kỳ này đã góp phần tạo cơ sở cho sự phát triển năng động của Thành phố Hồ Chí Minh sau này.

Dấu ấn ấy còn thể hiện qua việc hình thành những mô hình và công trình có ý nghĩa lâu dài. Thành phố đã thành lập Khu chế xuất Tân Thuận – khu chế xuất đầu tiên của cả nước, mở ra hướng mới trong thu hút đầu tư và phát triển sản xuất công nghiệp. Việc xây dựng tuyến đường Nam Nhà Bè – Bắc Bình Chánh góp phần mở hướng phát triển đô thị về phía Nam, tạo tiền đề cho sự hình thành Khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng. Những định hướng ban đầu cho phát triển khu đô thị - công nghiệp - cảng Hiệp Phước cũng được đặt ra trong giai đoạn này. Trong lĩnh vực thương mại, việc củng cố và chuyển đổi mô hình Hợp tác xã mua bán Thành phố đã tạo tiền đề hình thành Liên hiệp Hợp tác xã Thương mại Thành phố – Saigon Co.op sau này.

Không chỉ quan tâm đến phát triển kinh tế, đồng chí Võ Trần Chí còn dành nhiều tâm huyết cho các công trình văn hóa, lịch sử và công tác đền ơn đáp nghĩa. Trong số đó có việc xây dựng Khu tưởng niệm Đền liệt sĩ Bến Dược tại Củ Chi, Đền tưởng niệm các Vua Hùng và công trình nghiên cứu Lịch sử Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 1930–1975. Điều đó cho thấy trong tư duy phát triển của người lãnh đạo Thành phố, tăng trưởng kinh tế luôn cần gắn với gìn giữ truyền thống, giáo dục lịch sử và tri ân những thế hệ đã hy sinh cho độc lập dân tộc.

Với những cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, đồng chí Võ Trần Chí được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập hạng Nhất, Huân chương Lao động hạng Nhất và Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng. Đồng chí từ trần ngày 16/11/2011, khép lại hơn sáu thập niên hoạt động cách mạng và phục vụ đất nước.

Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Võ Trần Chí gắn với nhiều chặng đường quan trọng của cách mạng Việt Nam: từ Cách mạng Tháng Tám, hai cuộc kháng chiến trường kỳ đến công cuộc xây dựng đất nước và những năm đầu đổi mới. Đặc biệt, mười năm trên cương vị Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã để lại những dấu ấn sâu đậm. Tinh thần bám sát thực tiễn, dám đổi mới, biết lắng nghe và luôn hướng tới lợi ích chung là những nét nổi bật trong di sản mà đồng chí để lại, góp phần vào quá trình hình thành một Thành phố Hồ Chí Minh năng động, sáng tạo và không ngừng phát triển./.

Tư liệu