Mái ấm cho đồng bào tôi

Hà Nội (TTXVN 30/1/2025) Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát không chỉ mang ý nghĩa cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân, mà còn thể hiện trách nhiệm của Nhà nước và sự đồng hành của toàn xã hội với những người dân yếu thế. Đây là biểu tượng sinh động cho tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau", một nguyên tắc xuyên suốt trong các chính sách an sinh xã hội của Việt Nam.

* Chương trình ý nghĩa nhân văn sâu sắc

Hướng đến mục tiêu phát triển bền vững và không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống cho Nhân dân, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị quan trọng về chính sách an sinh xã hội, trong đó có vấn đề về nhà ở cho nhóm người yếu thế.

Thời gian qua, nhiều chính sách hỗ trợ về nhà ở đã được ban hành, điển hình, như: Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg ngày 26/4/2013 của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ người có công với cách mạng về nhà ở; Quyết định số 33/2015/QĐ-TTg ngày 10/8/2015 về hỗ trợ nhà ở đối với hộ nghèo theo chuẩn nghèo giai đoạn 2011-2015; Quyết định số 48/2014/QĐ-TTg ngày 28/8/2014 của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ hộ nghèo xây dựng nhà ở phòng, tránh bão, lụt khu vực miền Trung; hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo trên địa bàn các huyện nghèo tại Dự án 5 của Quyết định số 90/QĐ-TTg ngày 18/1/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025; Về hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo vùng dân tộc thiểu số và miền núi tại Dự án thành phần 1 của Chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ…

Đặc biệt, Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24/5/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới đã đặt ra mục tiêu: đến năm 2030 “xóa bỏ hoàn toàn tình trạng nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, người dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu”.

Triển khai chủ trương của Đảng, ngày 13/4/2024, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Hội đồng Thi đua-Khen thưởng Trung ương đã phát động Phong trào thi đua “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025”, phấn đấu hoàn thành mục tiêu trước 5 năm so với Nghị quyết của Đảng đề ra.

Đặc biệt, tối 5/10/2024, Chính phủ và Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã tổ chức Chương trình phát động hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước với chủ đề “Mái ấm cho đồng bào tôi”. Tại đây, nhiều tổ chức và cá nhân đã thể hiện tinh thần “tương thân, tương ái”, đóng góp hàng nghìn tỷ đồng cho các địa phương khó khăn xóa nhà tạm, nhà dột nát.

Ngay sau đó, Ban Chỉ đạo Trung ương triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước (Ban Chỉ đạo) đã được thành lập, do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính làm Trưởng Ban. Đến nay, Ban chỉ đạo đã tổ chức 2 phiên họp để bàn nhiệm vụ giải pháp bảo đảm thực hiện thành công Chương trình xoá nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025.

Tại phiên họp lần thứ nhất (ngày 10/11/2024), Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, trách nhiệm của Đảng, Nhà nước là giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc, mang lại hạnh phúc, ấm no cho nhân dân, song việc xóa nhà tạm, nhà dột nát không phải công việc riêng của Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc mà là công việc chung của cả hệ thống chính trị, toàn xã hội, đặc biệt là sức mạnh của toàn dân, với tâm đức của mỗi cán bộ, đảng viên, người dân, doanh nghiệp.

Cùng với sự hỗ trợ từ Nhà nước, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp..., người nghèo cần cố gắng, nỗ lực, cộng đồng ở địa phương giúp đỡ, với tinh thần "ai có gì giúp nấy", “ai có công góp công, ai có của góp của, ai có nhiều góp nhiều, ai có ít góp ít”, "tương thân, tương ái", “tình đồng chí, nghĩa đồng bào”, "lá lành đùm lá rách", “lá rách ít đùm lá rách nhiều”, không trông chờ, ỷ lại; tất cả phải chủ động, tích cực.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, các địa phương đã tích cực triển khai nhiều chương trình, dự án hỗ trợ xây dựng nhà ở, đặc biệt dành cho các gia đình chính sách, hộ nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Bên cạnh nguồn ngân sách của Nhà nước, Chương trình nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cá nhân hảo tâm. Nhiều mô hình sáng tạo đã ra đời, như việc doanh nghiệp tài trợ vật liệu xây dựng, người dân địa phương đóng góp ngày công lao động, hay các tổ chức đoàn thể kêu gọi kinh phí qua các chiến dịch cộng đồng.

Có thể thấy, việc hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở để xoá nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, hộ cận nghèo là một trong những chủ trương, việc làm có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, giúp hộ nghèo, hộ cận nghèo có nhà ở ổn định, “an cư lạc nghiệp”, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững. Chương trình còn lan tỏa giá trị nhân văn đến mọi tầng lớp Nhân dân. Những người từng được hỗ trợ lại trở thành người giúp đỡ các hộ khó khăn hơn. Điều này tạo nên một vòng tròn tương trợ bền vững trong xã hội.

Hơn cả một chính sách an sinh, Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước còn là bài học về sự đoàn kết, đồng sức đồng lòng giữa Nhà nước và Nhân dân, về tinh thần tương thân tương ái. Đó là nền tảng để xây dựng một xã hội không chỉ giàu về kinh tế mà còn giàu về tình người.

* Nỗ lực hoàn thành mục tiêu

Ngay tại phiên họp thứ nhất, Ban Chỉ đạo đã định hướng cách làm, tháo gỡ vướng mắc để bảo đảm thực hiện thành công Chương trình xoá nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025. Sau Phiên họp, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các bộ, ngành, địa phương đã tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp đã đề ra. Đặc biệt, toàn bộ 58 tỉnh, thành phố có nhà tạm, nhà dột nát đã thành lập Ban chỉ đạo cấp tỉnh, trong đó có 50 tỉnh, thành phố đã ban hành Kế hoạch triển khai.

Kết quả thực hiện từ Phiên họp thứ nhất, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương đã hoàn thành 19/26 nhiệm vụ theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương, Thủ tướng Chính phủ. Quỹ "Vì người nghèo" đã tiếp nhận trên 72,4 tỷ đồng; các địa phương đã vận động được hơn 2,3 nghìn tỷ đồng.

Theo báo cáo cập nhật của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội tại phiên họp thứ 2 của Ban Chỉ đạo (ngày 12/1/2025), Chương trình đã hoàn thành, bàn giao và đang xây dựng gần 85.000 căn nhà. Tại các tỉnh miền núi phía Bắc như Hà Giang, Sơn La… hay vùng Đồng bằng sông Cửu Long như Đồng Tháp, Cà Mau… nhiều căn nhà kiên cố đã xây dựng thay cho những căn nhà tạm, nhà dột nát. Đây là mái ấm, là nền tảng để người dân yên tâm lao động, học tập và phát triển.

Tại phiên họp lần thứ 2, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban chỉ đạo đánh giá, đạt được kết quả trên là nhờ tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc, truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta, càng trong khó khăn, thử thách tinh thần tương thân tương ái càng phát huy mạnh mẽ. Cùng với chủ trương của Đảng, Nhà nước là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, kịp thời, hiệu quả của Ban Chỉ đạo; sự chủ động, tích cực, linh hoạt, sáng tạo của các bộ, cơ quan, địa phương và sự ủng hộ, tham gia tích cực của cộng đồng doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân.

Đặc biệt, Thủ tướng đã biểu dương Bộ Quốc phòng, Bộ Công an đã chủ động thực hiện hiệu quả nhiệm vụ xóa nhà tạm, nhà dột nát theo tinh thần "Quân đội ta từ nhân dân mà ra, vì nhân dân chiến đấu"; "Công an ta, vì nước quên thân, vì dân phục vụ".

Theo Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội, từ nay đến cuối năm 2025, cả nước còn khoảng 230.000 căn nhà tạm, nhà dột nát cần phải tập trung xây dựng, sửa chữa. Một số địa phương đã đặt mục tiêu hoàn thành Chương trình sớm, như: tỉnh Bắc Ninh hoàn thành trước ngày 3/2/2025; 7 địa phương hoàn thành trong quý II (Lào Cai, Thái Nguyên, Khánh Hòa, Bình Thuận, Kon Tum, Tây Ninh, Long An); 12 địa phương hoàn thành trong quý III (Hà Giang, Tuyên Quang, Thái Bình, Nghệ An, Quảng Bình, Thừa Thiên Huế, Đà Nẵng, Gia Lai, Tiền Giang, Cần Thơ, Sóc Trăng, Cà Mau).

Để thực hiện được mục tiêu đã đề ra, Thủ tướng yêu cầu các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc tiếp tục phát huy tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc với tinh thần: ai có gì giúp nấy, ai có ít giúp ít, ai có nhiều giúp nhiều, ai có của giúp của, ai có công giúp công; huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước.

Đề cao trách nhiệm của cấp ủy và người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ xóa nhà tạm, nhà dột nát, Thủ tướng nhấn mạnh, phải bám sát tình hình, chủ động, linh hoạt, sáng tạo, quyết tâm, quyết liệt thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp xóa nhà tạm, nhà dột nát theo thẩm quyền; thường xuyên đôn đốc, kiểm tra, kịp thời tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc.

Quán triệt phương châm "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể hỗ trợ, nhân dân làm chủ". Đa dạng hóa nguồn lực thực hiện Chương trình theo hướng toàn dân, toàn diện, rộng khắp, bao trùm (từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương, các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước).

Ngoài ra, cần tăng cường công tác thông tin tuyên truyền, tạo động lực, truyền cảm hứng để mọi người ủng hộ, chia sẻ, cùng chung tay hỗ trợ trong triển khai thực hiện Chương trình với tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau". Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc thực hiện các chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng, hộ nghèo, hộ cận nghèo theo quy định, không để bị lợi dụng, trục lợi, tiêu cực, lãng phí.

Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát không chỉ là một mục tiêu về an sinh xã hội, mà còn khẳng định tính nhân văn trong đường lối phát triển của Đảng và Nhà nước ta. Những ngôi nhà mới chính là biểu tượng của niềm tin, hy vọng và sự sẻ chia, giúp mỗi người dân có thể được sống dưới mái nhà, mái ấm riêng của mình để tiếp tục vươn lên trong cuộc sống và đóng góp tích cực cho xã hội./.

Minh Duyên