Mốc son trong lịch sử thế giới
Hà Nội (TTXVN 9/5/2025) Cách đây 80 năm, vào lúc 0 giờ 43 phút ngày 9/5/1945 (theo giờ Moskva), đại diện nước Đức quốc xã đã ký thỏa thuận đầu hàng vô điều kiện Liên Xô và các nước đồng minh. Thời khắc ấy mãi đi vào lịch sử nhân loại, trở thành Ngày Chiến thắng chung của tất cả các dân tộc yêu chuộng hòa bình trên thế giới, ngày đánh bại chủ nghĩa phát xít, chấm dứt Chiến tranh Thế giới thứ II. Đó đồng thời cũng là Ngày Chiến thắng vinh quang của quân và dân Liên Xô trong cuộc Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (1941-1945).
Cho đến nay, Chiến tranh Thế giới thứ II (1939-1945) vẫn được xem là cuộc chiến có quy mô rộng lớn và gây nhiều tàn phá nhất trong lịch sử nhân loại. Cuộc chiến do liên minh phát xít Đức, Ý, Nhật phát động, tập trung chủ yếu tại chiến trường châu Âu và bao trùm trên hầu hết các châu lục.
Chiến tranh Thế giới thứ II bắt đầu ở châu Âu với sự kiện mở màn là phát xít Đức tấn công Ba Lan ngày 1/9/1939. Sau đó, châu Á, châu Phi, châu Mỹ và vùng Thái Bình Dương đều bị lôi kéo vào “lò lửa” chiến tranh này. Cuộc chiến kết thúc tại châu Âu khi Đức đầu hàng vào ngày 8/5/1945 (tức ngày 9/5/1945 theo giờ Moskva), nhưng sau đó vẫn còn tiếp diễn tại châu Á cho đến khi Nhật đầu hàng vào ngày 2/9/1945. Trải qua 6 năm, cuối cùng cuộc chiến khốc liệt nhất trong lịch sử nhân loại đã chính thức khép lại (kéo dài 6 năm 1 ngày).
Cuộc chiến có sự tham gia của 61 quốc gia và 40 nước phải trải qua chiến tranh, với khoảng 70 triệu người thiệt mạng. Trong đó, thiệt hại về người nặng nề nhất là Liên Xô với khoảng 10,7 triệu binh sỹ hy sinh và khoảng 24 triệu dân thường Liên Xô đã thiệt mạng trong cuộc chiến này.
Chiến thắng vĩ đại của nhân dân Liên Xô đã đập tan chủ nghĩa phát xít, làm suy yếu nghiêm trọng hệ thống thực dân của các đế quốc châu Âu; cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên toàn thế giới, tạo nên nền tảng cho chủ nghĩa đa phương thế giới ngày nay, tạo bước chuyển mạnh mẽ đối với cục diện chính trị thế giới, nổi bật nhất là sự ra đời của Liên hợp quốc với những nguyên tắc quan hệ quốc tế như tôn trọng quyền bình đẳng, quyền tự quyết giữa các quốc gia; giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình..., góp phần quan trọng định hình một trật tự thế giới mới sau chiến tranh.
Hàng năm, để tưởng nhớ và tri ân những chiến sỹ Hồng quân Liên Xô năm xưa, chính quyền và người dân Nga vẫn thường tổ chức lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9/5. Đây cũng là dịp để các thành viên Liên hợp quốc tái khẳng định cam kết hợp tác để đảm bảo một tương lai hòa bình, công bằng và thịnh vượng hơn cho các thế hệ mai sau.
Tháng 3/2025, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua nghị quyết kỷ niệm 80 năm kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ II. Trong đó kêu gọi tổ chức phiên họp đặc biệt vào tuần thứ hai của tháng 5/2025 và sau đó 5 năm một lần để tưởng nhớ các nạn nhân của cuộc chiến. Việt Nam là một trong những nước đồng bảo trợ chính của Nghị quyết và ủng hộ mạnh mẽ các nội dung chính của văn kiện này./.
An An
