Mỹ và Iran đàm phán hạt nhân tại Oman

Hà Nội (TTXVN 12/4/2025) Ngày 12/4, Mỹ và Iran đã tiến hành đàm phán cấp cao gián tiếp tại Oman nhằm thúc đẩy các cuộc thương lượng về chương trình hạt nhân của Tehran. Đây là cuộc đàm phán đầu tiên giữa Tehran với chính quyền Mỹ do Tổng thống Trump đứng đầu, bao gồm cả nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump trong giai đoạn 2017-2021.

Tới thủ đô Muscat của Oman lần này, phía Iran do Ngoại trưởng Abbas Araqchi làm trưởng đoàn, trong khi dẫn đầu đoàn Mỹ là Đặc phái viên của Tổng thống về vấn đề Trung Đông Steve Witkoff.

Trên mạng xã hội X, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei viết: “Đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ với Ngoại trưởng Oman làm trung gian đã bắt đầu”. Theo đó, các đoàn đàm phán sẽ ngồi ở hai phòng riêng biệt và trao đổi các thông điệp thông qua Ngoại trưởng Oman.

Trước đó, truyền thông nhà nước Iran đưa tin, ngay khi đến Muscat, Ngoại trưởng Araqchi đã gặp Ngoại trưởng Badr al-Busaidi của Oman để truyền đạt “những quan điểm và nội dung chính sẽ trình bày với phía Mỹ”.

Trong phát biểu trên chuyên cơ Không lực Một vài giờ trước khi cuộc đàm phán diễn ra, Tổng thống Mỹ Donald Trump tái khẳng định quan điểm không thể để Iran có vũ khí hạt nhân. Cố vấn Witkoff, trong một bài phỏng vấn trên tạp chí Wall Street cũng nêu rõ quan điểm của Mỹ hiện nay xuất phát từ yêu cầu Iran phải từ bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân của nước này, và “lằn ranh đỏ” mà Washington đặt ra là Tehran không được vũ khí hóa năng lực hạt nhân của mình.

Về phía Iran, trả lời kênh truyền hình nhà nước Iran, Ngoại trưởng Araqchi nhấn mạnh đàm phán là cơ hội để có những hiểu biết ban đầu cho những đàm phán tiếp theo, với điều kiện phía Mỹ cũng có chung quan điểm này khi tham gia đàm phán. Ông cho biết hiện còn quá sớm để nhận định đàm phán sẽ kéo dài trong bao lâu vì đây mới là cuộc gặp đầu tiên, và cần làm rõ nhiều vấn đề cơ bản. Trong bài đăng trên mạng xã hội X ngày 11/4, cố vấn của Lãnh tụ tinh thần tối cao Ali Khamenei, ông Ali Shamkhani nêu rõ Tehran hướng tới một thỏa thuận thực chất và công bằng, đồng thời đã có sẵn những đề xuất quan trọng và khả thi. Ông nhấn mạnh Ngoại trưởng Abbas Araghchi được trao toàn quyền khi tới Oman đàm phán, và con đường phía trước sẽ suôn sẻ nếu phía Mỹ thể hiện thiện chí. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeli Baqaei nêu rõ Iran đang “tạo cơ hội cho ngoại giao bằng niềm tin nhưng cũng hết sức thận trọng". Phía Tehran bác bỏ đàm phán liên quan đến năng lực phòng thủ của nước này, ví dụ như chương trình phát triển tên lửa đạn đạo.

Cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ và Iran tiếp tục căng thẳng. Hôm 11/4, Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt bổ sung nhằm vào ngành dầu mỏ và hạt nhân của Iran. Trước đó, Tổng thống Trump nhắc lại lời đe dọa rằng hoàn toàn có thể thực hiện hành động quân sự nếu đàm phán thất bại. Đáp trả tuyên bố này, Iran cho biết có thể trục xuất các thanh sát viên của cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA). Teheran cũng phát đi thông điệp tới các nước láng giềng đang có căn cứ quân sự của Mỹ rằng sẽ đối mặt “hậu quả nghiêm trọng” nếu dính dáng tới bất cứ cuộc tấn công quân sự nào của Mỹ nhằm vào Iran./.

Phương Hà