Nghị quyết 57-NQ/TW: Đòn bẩy cho ngành chăn nuôi Việt Nam

Hà Nội (TTXVN 24/3/2026) Nhiều năm qua, chăn nuôi được xem là một trong những trụ cột của nông nghiệp Việt Nam, đóng góp khoảng 25-26% giá trị toàn ngành nông nghiệp, tuy nhiên vẫn còn nhiều điểm nghẽn phát triển. Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, trở thành đòn bẩy cho ngành chăn nuôi đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển giao nghiên cứu, sản xuất, tạo ra bước tiến phát triển mới xanh và bền vững.

* Những chuyển động tại “thủ phủ chăn nuôi”

Đồng Nai nổi tiếng với quy mô đàn vật nuôi lớn, được coi là “thủ phủ chăn nuôi” của cả nước. Toàn tỉnh hiện có 3,84 triệu lợn đàn và gần 36,2 triệu con gia cầm. Tuy nhiên trong thời gian dài, mô hình chăn nuôi vẫn nhỏ lẻ, phân tán, dễ tổn thương trước biến động thị trường và dịch bệnh.

Nắm bắt tinh thần đổi mới và quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW, những năm gần đây, Đồng Nai đã hình hình thành các vùng chăn nuôi tập trung quy mô lớn, gắn với chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất-chế biến-tiêu thụ; dịch chuyển mạnh sang ứng dụng khoa học công nghệ mới và chuyển đổi số trong quản lý, giám sát sản xuất, tạo nền tảng vững chắc để nâng cao năng suất, chất lượng và hướng đến phát triển bền vững. Toàn tỉnh hiện có hàng trăm dự án chăn nuôi công nghệ cao đang được triển khai.

Từ năm 2020, ngành nông nghiệp địa phương đã triển khai hai dự án số hóa trọng điểm, gồm phần mềm Te-Food, quản lý đàn chăn nuôi và kiểm soát dịch bệnh bằng công nghệ Blockchain; cùng dự án truy xuất nguồn gốc sản phẩm thịt có nguồn gốc từ động vật. Hệ thống Te-Food giúp số hóa toàn bộ quy trình chăn nuôi, từ khai báo đàn, tiêm phòng đến vận chuyển và giết mổ thông qua nền tảng dữ liệu tập trung, dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực và liên thông trong toàn chuỗi. Nghị quyết số 57-NQ/TW chính là "cú hích" thúc đẩy mạnh mẽ quá trình triển khai các dự án đi vào thực tế. Chỉ trong vài năm, đã có hơn 1.700 trang trại và hơn 1.100 đơn vị tham gia hệ thống Te-Food, cho phép truy xuất nguồn gốc điện tử của hàng vạn vật nuôi một cách đơn giản, minh bạch. CPV Food Bình Phước là doanh nghiệp thực phẩm đầu tiên xây dựng chuỗi sản xuất khép kín tại Việt Nam, vận hành hoàn toàn bằng công nghệ số, từ AI, Big Data đến IoT và hệ thống định vị, đồng thời tham gia mạng lưới Te-Food. Nhờ đó, mỗi sản phẩm đều có thể truy xuất nguồn gốc 100%, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế. Năm 2022, doanh nghiệp đã nhận đơn hàng xuất khẩu 33,6 tấn thịt gà sang Nhật Bản, 3 năm sau, sản lượng xuất khẩu sang thị trường khó tính này đã lên đến 10.000 tấn, mang lại hơn 1.700 tỷ đồng doanh thu.

* “Đòn bẩy” cho ngành chăn nuôi Việt Nam

Trong hơn một thập kỷ qua, những kết quả đạt được của ngành chăn nuôi cho thấy nền tảng để bứt phá đã dần hình thành. Chăn nuôi là lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng cao và ổn định nhất trong nông nghiệp, khoảng 4,5 -6,5%/năm. Nhiều lĩnh vực của ngành chăn nuôi và thú y đã có vị thế cao trong khu vực và trên thế giới, nổi bật là khả năng tự chủ giống, vacine và phát triển chăn nuôi quy mô lớn. Chăn nuôi lợn đứng thứ 5 thế giới về đầu con, thứ 6 về sản lượng; đàn thủy cầm đứng thứ 2 thế giới với trên 100 triệu con; sản lượng thức ăn chăn nuôi công nghiệp  đứng top 1 khu vực Đông Nam Á và thứ 12 thế giới... Cùng với trồng trọt, chăn nuôi và thú y đã tạo sinh kế cho khoảng 6 triệu hộ trong khoảng 8 triệu hộ sản xuất nông nghiệp, góp phần thay đổi bộ mặt của khu vực nông thôn.

Đáng chú ý là năng lực tự chủ về vaccine và thuốc thú y đã có bước tiến rõ rệt. Việt Nam hiện có thể chủ động hơn 70% nhu cầu vaccine và thuốc thú y trong nước, đồng thời xuất khẩu sang hơn 45 quốc gia, mang về nguồn thu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Những thành tựu như sản xuất thành công vaccine dịch tả lợn châu Phi, vaccine lở mồm long móng; kiểm soát, khống chế nhiều dịch bệnh nguy hiểm… đã góp phần giảm đáng kể chi phí nhập khẩu và hạn chế thiệt hại cho ngành. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao khả năng chống chịu của chăn nuôi trước các cú sốc dịch bệnh, yếu tố từng khiến ngành nhiều lần rơi vào khủng hoảng.

Mặc dù việc triển khai ứng dụng công nghệ số trong quản lý và sản xuất vẫn còn tồn tại không ít khó khăn, nhưng khoa học công nghệ đã và đang tạo ra giá trị gia tăng đáng kể cho toàn ngành. Trong vòng 10 năm, có 20 tiến bộ kỹ thuật được ngành công nhận, trải rộng từ lợn, gà, thủy cầm đến gia súc lớn. Các cải tiến trong thức ăn chăn nuôi và xử lý môi trường, đặc biệt là công nghệ biogas và chế phẩm sinh học từng bước được hoàn thiện. Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tiếp tục được củng cố với 27 quy chuẩn quốc gia và gần 400 tiêu chuẩn Việt Nam trong lĩnh vực chăn nuôi, thú y, tạo khung pháp lý quan trọng cho sản xuất hiện đại. Tổng thể, các sản phẩm khoa học công nghệ đã giúp ngành chăn nuôi gia tăng khoảng 15.000 tỷ đồng giá trị mỗi năm, hiện thực hóa hiệu quả bằng những giá trị đo đếm được.

Hiện nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng nền tảng số dùng chung cho khu vực hợp tác xã và kinh tế tập thể, dự kiến hoàn thành và đưa vào vận hành từ tháng 6/2026. Nền tảng này sẽ kết nối dữ liệu về truy xuất nguồn gốc, mã số vùng nuôi, tiêu chuẩn sản xuất, logistics và hợp đồng điện tử, giúp ngành chăn nuôi giám sát dịch bệnh hiệu quả hơn, tạo liên kết giữa các khâu từ con giống, thức ăn, chế biến đến tiêu thụ, hình thành chuỗi giá trị khép kín, minh bạch và bền vững, giúp người nông dân không chỉ giảm chi phí sản xuất, kiểm soát rủi ro tốt hơn mà còn tạo ra cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Có thể khẳng định, chưa bao giờ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo lại được quan tâm và đầu tư mạnh mẽ như hiện nay. Trong đó, Nghị quyết số 57-NQ-TW được xem là kim chỉ nam để khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực then chốt cho sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp nói chung và chăn nuôi nói riêng. Chính sách này tạo môi trường thuận lợi, khuyến khích doanh nghiệp lớn đầu tư vào nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường; đồng thời giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã và hộ chăn nuôi tiếp cận các chính sách hỗ trợ đầu tư công nghệ, đào tạo nhân lực số, tín dụng ưu đãi và quy trình sản xuất chuẩn quốc tế, trở thành động lực thực sự cho tăng trưởng bền vững của toàn ngành chăn nuôi./.

Thu Hạnh