Nghị quyết 57-NQ/TW: Thành phố Hồ Chí Minh phấn đấu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số hàng đầu khu vực

Hà Nội (TTXVN 7/4/2026) Thành phố Hồ Chí Minh (TP Hồ Chí Minh) đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số toàn diện, trong đó yêu cầu không chỉ dừng ở việc ứng dụng công nghệ, mà là nâng cao hiệu quả quản trị, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và gia tăng sự tham gia thực chất của người dân, doanh nghiệp. Chuyển đổi số được xác định là trụ cột quan trọng giúp Thành phố duy trì vai trò đầu tàu kinh tế, cải thiện chất lượng sống và xây dựng nền tảng phát triển dài hạn.

* Phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và dữ liệu

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP Hồ Chí Minh, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định rõ: Tăng trưởng nhanh và bền vững phải dựa trên đổi mới mô hình phát triển, trong đó khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo giữ vai trò động lực chủ yếu.

Năm 2025 được xác định là cột mốc đặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển của TP Hồ Chí Minh, khi Thành phố chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong một không gian phát triển mới. Việc triển khai đồng bộ các chủ trương lớn của Trung ương về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã đạt được nhiều kết quả then chốt, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Thực tiễn triển khai cho thấy, Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Đề án 204 của Ban Bí thư về chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng và Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 đã trở thành các trụ cột chiến lược, tạo sức mạnh tổng hợp, giúp TP Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu và đột phá trong điều hành hệ thống chính trị, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. 

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, khi Thành phố chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực then chốt. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo được triển khai quyết liệt, đồng bộ; hệ thống văn bản chỉ đạo, kế hoạch hành động được ban hành kịp thời, bao phủ đầy đủ các lĩnh vực và các cấp chính quyền.

Thành phố đã hoàn thành 100% nhiệm vụ theo các kết luận và Kế hoạch 02-KH/BCĐTW của Ban Chỉ đạo Trung ương, thể hiện năng lực tổ chức thực hiện và kỷ luật hành chính cao. Nghị quyết số 57-NQ/TW từng bước đi vào nhận thức của đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân, không dừng lại ở khẩu hiệu mà tạo chuyển biến cụ thể trong cách tiếp cận chính sách, phân bổ nguồn lực và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Phong trào “Bình dân học vụ số” trở thành điểm nhấn, góp phần phổ cập kỹ năng số, tạo đồng thuận xã hội và lan tỏa tinh thần chuyển đổi số sâu rộng trong cộng đồng. Trong đó, chú trọng xây dựng các Đội hình tình nguyện thực hiện phong trào Bình dân học vụ số làm lực lượng nòng cốt, sáng tạo và tiên phong trong việc lan tỏa tri thức số đến mọi tầng lớp nhân dân

Bên cạnh đó, triển khai Đề án 204 trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra nhiều yêu cầu mới, Thành phố đã từng bước hình thành cơ chế điều phối, giám sát thống nhất các nhiệm vụ chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. Chuyển đổi số trong cơ quan Đảng không chỉ dừng ở ứng dụng công nghệ mà gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành. Việc tăng cường sử dụng dữ liệu và thông tin số trong công tác tham mưu, chỉ đạo đã góp phần nâng cao chất lượng quyết định và năng lực điều hành của cấp ủy các cấp.

Đề án 06 tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong xây dựng Chính quyền số thực chất trong giải quyết thủ tục hành chính, với tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến toàn trình đạt trên 80%, tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận trực tuyến và giải quyết đúng hạn ở mức cao, đặc biệt tại cấp xã. Việc đẩy mạnh liên thông, chia sẻ dữ liệu và kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, VNeID và App công dân số đã mang lại nhiều tiện ích thiết thực. Các mô hình sáng tạo như “Trạm Công dân số”, “Robot – Kiosk AI phục vụ hành chính công” giúp người dân tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn, giảm thời gian, chi phí và nâng cao mức độ hài lòng.

Ngoài ra, Thành phố cũng đang thử nghiệm các mô hình và công nghệ mới, như ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) trong giao hàng và vận chuyển bưu chính. Đây là bước đi tiên phong trong việc tiếp cận kinh tế tầm thấp và mở ra hướng phát triển mới cho Thành phố. TP Hồ Chí Minh cũng đã công bố đô thị khoa học công nghệ - Bắc TP Hồ Chí Minh, xây dựng quy hoạch 12 khu công nghệ số, mở rộng khu Công nghệ cao và khu Công nghệ phần mềm Quang Trung, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ phát triển.

Hạ tầng số của TP Hồ Chí Minh cũng là một điểm sáng với việc phủ sóng 5G đạt 95% trên toàn Thành phố, vượt xa chỉ tiêu 80% Trung ương giao. Điều này không chỉ cải thiện chất lượng dịch vụ viễn thông mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của kinh tế số và đô thị thông minh.

* Hình thành hệ sinh thái công nghệ chiến lược gắn với tăng trưởng

Trong quý I/2026, TP Hồ Chí Minh đạt mức tăng trưởng kinh tế khoảng 8%, một con số ấn tượng trong bối cảnh giá logistics và năng lượng tăng cao do tình hình chiến sự tại Trung Đông.

Theo các chuyên gia, để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm 2026  từ 10% đến 11%, TP Hồ Chí Minh cần phải đạt mức tăng trưởng từ 11,5% đến 12,5% trong các quý tiếp theo. Điều này đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng trong việc triển khai các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng, đặc biệt là trong lĩnh vực đầu tư công và đổi mới khoa học công nghệ.

Tại hội nghị lần thứ 5 (mở rộng) của Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hồ Chí Minh khóa I, nhiệm kỳ 2025-2030 ngày 1/4/2026, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh, cho biết: Thành phố đã hoàn thành các bước chuẩn bị quan trọng nhất để ra mắt Quỹ đầu tư mạo hiểm TP Hồ Chí Minh trong tháng 4/2026. Quỹ này đã thu hút được 250 tỷ đồng từ các doanh nghiệp tham gia góp vốn thành lập, trong đó có nhiều quỹ đầu tư chuyên nghiệp và tập đoàn công nghệ lớn. Quỹ đầu tư mạo hiểm TP Hồ Chí Minh hoạt động theo mô hình công ty cổ phần, hợp tác công tư và vốn nhà nước tối đa 40%, hứa hẹn sẽ thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển của các doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

UBND TP Hồ Chí Minh cũng vừa ban hành Kế hoạch số 122/KH-UBND ngày 01/4/2026 về phát triển công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược đến năm 2030 (Kế hoạch 122). Điểm nhấn xuyên suốt của Kế hoạch là định hướng không chỉ dừng ở nghiên cứu mà tiến tới làm chủ, nội địa hóa và thương mại hóa công nghệ, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghệ chiến lược hoàn chỉnh.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 hỗ trợ phát triển từ 30-50 sản phẩm công nghệ chiến lược có khả năng thương mại hóa; hình thành 5-7 trung tâm, phòng thí nghiệm và nền tảng dùng chung phục vụ nghiên cứu và phát triển. Khoảng 100-150 doanh nghiệp sẽ được hỗ trợ tham gia vào hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ chiến lược; trong đó có khoảng 10-15 sản phẩm dự kiến được đưa vào ứng dụng trực tiếp trong quản lý nhà nước, dịch vụ công hay các ngành kinh tế trọng điểm.

Để đạt được mục tiêu này, Thành phố triển khai nhiều nhóm nhiệm vụ, trong đó ưu tiên khảo sát, đánh giá toàn diện hiện trạng các nhóm công nghệ chiến lược. Cùng với đó, Thành phố xây dựng cơ sở dữ liệu số và định hướng phát triển giai đoạn 2026-2030. Hoạt động nghiên cứu-phát triển (R&D) được đẩy mạnh nhằm làm chủ, nội địa hóa công nghệ, gắn với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường.

Song song đó, TP Hồ Chí Minh tập trung phát triển hạ tầng phục vụ nghiên cứu và ứng dụng công nghệ, bao gồm các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu và nền tảng công nghệ dùng chung, bảo đảm khai thác hiệu quả và tránh trùng lặp nguồn lực. Đồng thời, chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, với mục tiêu xây dựng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và kỹ sư nòng cốt, đồng thời thu hút 30-50 nhân lực trình độ cao trong và ngoài nước.

Thành phố cũng thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm công nghệ chiến lược, đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, đồng thời hình thành thị trường cho các sản phẩm công nghệ “Make in Vietnam”.

Bên cạnh đó, Thành phố tăng cường hợp tác quốc tế và liên kết vùng, dự kiến triển khai 10-15 chương trình hợp tác quốc tế và 3-5 dự án liên kết vùng nhằm hình thành chuỗi giá trị công nghệ chiến lược.

Nhìn tổng thể, Kế hoạch 122 cho thấy Thành phố đang chuyển từ cách tiếp cận phát triển khoa học-công nghệ mang tính hỗ trợ sang vai trò dẫn dắt tăng trưởng. Trọng tâm không chỉ là tạo ra công nghệ, mà là hình thành năng lực làm chủ, đưa công nghệ vào đời sống kinh tế và tạo ra giá trị thương mại cụ thể, yếu tố quyết định để nâng tầm vị thế của TP Hồ Chí Minh trong chuỗi giá trị toàn cầu./.

Diệp Ninh (tổng hợp)