Nghị quyết số 27-NQ/TW: Phát huy lợi thế biển, tạo động lực tăng trưởng cho vùng Bắc Trung Bộ

Hà Nội (TTXVN 15/9/2026) Vùng Bắc Trung Bộ có vị trí chiến lược, là cầu nối giữa Bắc Bộ với các vùng phía Nam và có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế biển, liên kết vùng và hội nhập quốc tế. Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới xác định mục tiêu đến năm 2030: “Vùng Bắc Trung Bộ là vùng phát triển năng động, nhanh và bền vững; là trung tâm kinh tế biển mạnh có tầm khu vực và quốc tế gắn với một số trung tâm công nghiệp, dịch vụ lớn, các khu kinh tế ven biển và hệ thống đô thị ven biển hiện đại”.

 

 * Nền tảng tăng trưởng ngày càng rõ

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, vùng Bắc Trung Bộ bao gồm 5 tỉnh, thành phố: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và thành phố Huế. Đây là không gian phát triển có sự hiện diện của các trung tâm công nghiệp, khu kinh tế ven biển, hệ thống đô thị, cảng biển, dịch vụ, du lịch và các đầu mối giao thông quan trọng.

Những kết quả tăng trưởng gần đây cho thấy năng lực phát triển của các địa phương trong vùng đang được củng cố. Năm 2025, GRDP của toàn vùng tăng 8,37%, đóng góp 6,47% vào tăng trưởng chung. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Hà Tĩnh đạt mức tăng trưởng 12,79%, cao nhất cả nước; Nghệ An đạt mức tăng trưởng 9,65%; Huế đạt mức tăng trưởng 8,33%; Quảng Trị đạt mức tăng trưởng 8,10% và Thanh Hóa đạt mức tăng trưởng 7,21%.

Đáng chú ý, động lực tăng trưởng giữa các địa phương có sự bổ trợ ngày càng rõ. Tại Hà Tĩnh, công nghiệp - xây dựng tiếp tục giữ vai trò động lực chủ yếu; trong 6 tháng đầu năm, khu vực này tăng 24,25%. Tại Nghệ An, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 23,02%, kim ngạch xuất khẩu đạt 3,1 tỷ USD, tăng 58,4%. Những kết quả này cho thấy công nghiệp đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng của khu vực phía nam Bắc Trung Bộ.

Trong khi đó, Huế tiếp tục phát huy thế mạnh về dịch vụ, du lịch, văn hóa, y tế, giáo dục và từng bước mở rộng các ngành công nghiệp, dịch vụ có giá trị gia tăng cao. Quảng Trị có dư địa lớn để phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics, công nghiệp và các dịch vụ gắn với hành lang kinh tế Đông - Tây. Thanh Hóa với Khu kinh tế Nghi Sơn và Nghệ An với Khu kinh tế Đông Nam tiếp tục là những không gian công nghiệp quan trọng của vùng.

Những kết quả trên tạo nền tảng để Bắc Trung Bộ bước vào giai đoạn phát triển mới. Tuy nhiên, giữa các địa phương vẫn còn sự khác biệt về trình độ phát triển, cơ cấu kinh tế và khả năng kết nối. Vì vậy, việc phát huy lợi thế của từng địa phương cần được đặt trong một không gian phát triển thống nhất hơn, trong đó các trung tâm công nghiệp, dịch vụ, đô thị, cảng biển, khu kinh tế và các vùng sản xuất có sự liên kết chặt chẽ.

Đây cũng là yêu cầu được đặt ra trong điều chỉnh Quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 613/QĐ-TTg ngày 4/4/2026.

Trên nền tảng quy hoạch và các định hướng phát triển đã được xác lập, Nghị quyết số 27-NQ/TW tiếp tục cụ thể hóa yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển Bắc Trung Bộ theo hướng phát huy rõ hơn vai trò của các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và các trung tâm kinh tế biển.

  * Mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh có tầm khu vực và quốc tế

Nghị quyết số 27-NQ/TW xác định đến năm 2030, Bắc Trung Bộ trở thành “vùng phát triển năng động, nhanh và bền vững; là trung tâm kinh tế biển mạnh có tầm khu vực và quốc tế gắn với một số trung tâm công nghiệp, dịch vụ lớn, các khu kinh tế ven biển và hệ thống đô thị ven biển hiện đại”. Mục tiêu này được đặt trong tổng thể yêu cầu tổ chức không gian phát triển theo hướng đa tầng, đa cực, tăng cường liên kết giữa các địa phương và giữa các tiểu vùng.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Nghị quyết số 27-NQ/TW đặt ra những chỉ tiêu cụ thể: đến năm 2030, GRDP tăng bình quân 10,5%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 7.000 USD; khu vực công nghiệp và xây dựng chiếm 47,7%, dịch vụ 36,8%, nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản 10,8%; công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 30% GRDP; kinh tế số chiếm 30% GRDP; năng suất lao động tăng bình quân 8,5%/năm; tỷ lệ đô thị hóa đạt 47-48%; tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ 35-40%; tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn nghèo đa chiều) giảm còn 1-1,5%; tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân; Chỉ số phát triển con người HDI đạt 0,8.

Các chỉ tiêu này cho thấy yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế của vùng theo hướng tăng nhanh tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, đồng thời nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và năng suất. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục được xác định là một động lực quan trọng, cùng với các ngành công nghiệp có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.

Nghị quyết số 27-NQ/TW cũng đưa ra những định hướng lớn cho toàn vùng. Theo đó, phát triển các ngành công nghiệp lọc hóa dầu, luyện kim, cơ khí chế tạo, sản xuất ô tô và phụ trợ, công nghiệp chế biến nông, lâm, thuỷ sản, năng lượng tái tạo; đồng thời hình thành và phát triển các trung tâm năng lượng tái tạo, khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), trung tâm dữ liệu và công nghiệp công nghệ cao. Đây là bước cụ thể hóa yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, từng bước hình thành những ngành có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Cùng với công nghiệp, kinh tế biển tiếp tục được đặt ở vị trí quan trọng với yêu cầu phát triển mạnh kinh tế biển; hệ thống cảng biển, các khu kinh tế ven biển, khu công nghiệp; ưu tiên phát triển các khu kinh tế ven biển và dịch vụ logistics. Cùng với đó, các sản phẩm du lịch biển, đảo, sinh thái, văn hóa và lịch sử được định hướng phát triển theo hướng nâng cao giá trị, tạo thêm động lực cho khu vực dịch vụ.

Trong cấu trúc đó, phát triển thành phố Huế trở thành trung tâm đặc sắc về văn hóa, du lịch và y tế chuyên sâu, khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo chất lượng cao; phát triển khu vực ven biển các tỉnh Thanh Hóa-Nghệ An-Hà Tĩnh thành trung tâm công nghiệp của vùng và cả nước. Việc xác định rõ vai trò của Huế cùng với các trung tâm công nghiệp ven biển phía Bắc và phía Nam tạo nên cấu trúc phát triển có sự phân công rõ hơn giữa các không gian kinh tế trong vùng.

Nghị quyết số 27-NQ/TW đồng thời định hướng từng bước hình thành hành lang kinh tế Cầu Treo-Vũng Áng (Hà Tĩnh) kết nối các địa phương của Lào với các cảng biển tại tỉnh Hà Tĩnh và tỉnh Quảng Trị. Đây là hướng phát triển có ý nghĩa trong việc tăng cường liên kết Đông-Tây, mở rộng không gian giao thương và nâng cao vai trò của các đầu mối cảng biển, logistics trong vùng.

Hạ tầng giao thông được xác định là điều kiện quan trọng để mở rộng không gian phát triển. Nghị quyết số 27-NQ/TW định hướng tiếp tục hoàn thiện các trục giao thông chiến lược để kết nối giữa các trung tâm kinh tế, khu kinh tế ven biển, cửa khẩu quốc tế. Tập trung đầu tư mở rộng, hoàn thiện cao tốc Bắc-Nam phía Đông theo quy hoạch, đường ven biển, cao tốc Hà Nội-Viêng Chăn (Lào) (đoạn qua Nghệ An), đường sắt tốc độ cao trục Bắc-Nam; nghiên cứu xây dựng tuyến đường sắt Viêng Chăn (Lào)-Vũng Áng (Hà Tĩnh, Việt Nam); nâng cấp Cảng Hàng không Phú Bài (Huế).

Việc hoàn thiện mạng lưới giao thông theo cả trục Bắc-Nam và Đông-Tây sẽ tạo điều kiện tăng cường kết nối giữa các trung tâm công nghiệp, cảng biển, khu kinh tế, đô thị và các đầu mối giao thương quốc tế. Đây cũng là cơ sở để các hành lang kinh tế phát huy hiệu quả, thay vì phát triển riêng lẻ.

Cùng với giao thông, Nghị quyết yêu cầu phát triển hệ thống đô thị theo hướng bền vững, đa cực, thích ứng với biến đổi khí hậu; hình thành chuỗi đô thị ven biển gắn với các hành lang công nghiệp, dịch vụ và logistics. Huế được xác định là đô thị trung tâm của vùng, đồng thời là đô thị di sản, văn hóa cấp quốc gia.

Trên cơ sở định hướng của Đảng, cùng với sự cụ thể hóa của Nhà nước về quy hoạch, hạ tầng, cơ chế và chính sách, vùng Bắc Trung Bộ sẽ phát huy tốt hơn lợi thế của từng địa phương trong mối liên kết chung, tạo thêm động lực để tiến tới mục tiêu trở thành vùng phát triển năng động, bền vững và trung tâm kinh tế biển mạnh có tầm khu vực, quốc tế./.

Minh Duyên