- Thiếu úy, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Sư đoàn 325, Quân khu 4

- Được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1/1967).

- 1952: Khi vừa tròn 18 tuổi, đồng chí Nguyễn Viết Xuân đã đi từ vùng tạm chiếm ra vùng tự do, rồi xin vào bộ đội.

- Tháng 11/1952, đồng chí Nguyễn Viết Xuân chính thức nhập ngũ, trở thành chiến sĩ trinh sát, sau đó là: Tiểu đội trưởng trinh sát, Trung đội trưởng pháo cao xạ, Chính trị viên Phó Đại đội, Chính trị viên Đại đội… Bất kỳ ở cương vị nào, đồng chí cũng luôn nêu cao tinh thần quyết tâm bảo vệ Tổ quốc, xung phong đi đầu, cùng đồng đội hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

- 1954: Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, đơn vị của đồng chí Nguyễn Viết Xuân đã bắn rơi hàng chục máy bay của thực dân Pháp.

- Sau chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, đơn vị của đồng chí Nguyễn Viết Xuân chuyển sang làm nhiệm vụ huấn luyện và xây dựng lực lượng.

- 1/1955: Đồng chí Nguyễn Viết Xuân được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

- 1964: Đế quốc Mỹ mở cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân ra miền Bắc, đồng chí Nguyễn Viết Xuân với vai trò là một Bí thư Chi bộ, một Chính trị viên Đại đội pháo cao xạ bảo vệ vùng trời tại tỉnh Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) đã nêu tấm gương sáng ngời về tinh thần kiên quyết tiến công địch.

- 18/11/1964: Đế quốc Mỹ huy động nhiều tốp máy bay đánh phá ác liệt vùng Chalo thuộc miền Tây tỉnh Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị). Ngay đợt đầu, 3 chiếc máy bay F.100 của địch bất ngờ lao vào trận địa của đại đội Nguyễn Viết Xuân. Loạt đạn đầu tiên của Khẩu đội 3 của ta đã đón đánh chiếc đi đầu, địch đổi hướng tấn công và tập trung oanh tạc vào Khẩu đội 3. Cả trận địa nổ súng giòn giã. Một chiếc máy bay địch bốc cháy dữ dội, trong lúc đó, một chiếc máy bay khác của địch đã phóng một loạt tên lửa về phía Khẩu đội 3. Bất chấp nguy hiểm, đồng chí Nguyễn Viết Xuân đã lao ra khỏi công sự, đứng bên Khẩu đội 3 hô lớn: "Nhằm thẳng quân thù, bắn!". Giữa làn bom đạn địch, tiếng hô dõng dạc của Nguyễn Viết Xuân vang lên trên trận địa đã trở thành khẩu hiệu khích lệ tinh thần chiến đấu của toàn đơn vị.

- Trận chiến vừa tạm dừng, đồng chí Nguyễn Viết Xuân đã đi khắp các khẩu đội để nắm bắt tình hình và động viên chiến sĩ. Đột nhiên, máy bay địch lại bất ngờ quay lại, nhả liên tiếp các loạt bom xuống trận địa của ta. Đồng chí bị thương nặng, gãy nát đùi bên phải, nhưng đã dũng cảm yêu cầu y tá cắt phần chân bị thương cho đỡ vướng, và căn dặn y tá không được cho mọi người biết; đồng thời tiếp tục theo dõi cuộc chiến đấu, biểu dương kịp thời các chiến sĩ lập công. Sau trận chiến đấu ác liệt, đồng chí Nguyễn Viết Xuân cảm thấy mình không qua khỏi nên đã chỉ định người thay thế mình tiếp tục chỉ huy trận địa, phân công chăm sóc các đồng đội bị thương, dặn dò kỹ càng mọi công tác trong đơn vị.

- Đồng chí Nguyễn Viết Xuân hy sinh khi là Thiếu úy, Chính trị viên Đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Sư đoàn 325, Quân khu 4.

- 1/1/1967: Đồng chí Nguyễn Viết Xuân được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ tranh nhân dân.

- Tiếng hô của Anh hùng Nguyễn Viết Xuân: "Nhằm thẳng quân thù, bắn!” đã cổ vũ tinh thần cho biết bao chiến sĩ ngoài chiến trường, và sau này trở thành khẩu lệnh trong các lực lượng phòng không, không quân trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

- 2015: Tượng đài Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân được khởi công xây dựng và hoàn thành năm 2020, tại thị trấn Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc (nay là tỉnh Phú Thọ).

- Tấm gương chiến đấu hy sinh của Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân đã đi vào thơ ca, đi vào những trang sách, trong đó phải kể đến bài thơ của nhà thơ Xuân Sách và được nhạc sĩ Huy Du phổ nhạc thành bài hát "Cùng anh tiến quân trên đường dài” ra đời năm 1967.

- Nhiều đường phố, trường học ở Việt Nam được đặt tên Nguyễn Viết Xuân.