Nhật Bản sẵn sàng cho cuộc tranh cử Thượng viện
Hà Nội (TTXVN 19/7/2025) Chiến dịch vận động tranh cử trong cuộc đua giành ghế vào Thượng viện Nhật Bản kéo dài 17 ngày đã khép lại vào tối 19/7. Các cuộc tranh luận chính sách chủ yếu xoay quanh vấn đề đối phó với lạm phát như giảm thuế tiêu dùng và các khoản trợ cấp, cũng như các vấn đề mà Nhật Bản đang phải đối mặt như tình trạng giảm dân số, gánh nặng an sinh xã hội trong tương lai và thiếu hụt lao động. Tuy nhiên, các cuộc thảo luận từ góc độ tài chính công lại không được đào sâu trong khi các vấn đề liên quan đến ngoại giao và an ninh cũng không được tranh luận nhiều.
Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, nhìn từ chiến dịch tranh cử lần này, vấn đề trọng tâm được cử tri Nhật Bản quan tâm là các biện pháp đối phó với giá cả tăng cao.
Liên minh cầm quyền gồm đảng Dân chủ Tự do (LDP) và đảng Công minh đã đề xuất chính sách hỗ trợ hộ gia đình bằng cách cấp khoản tiền mặt 20.000 yen/người (khoảng 134 USD). Ngoài ra, trẻ em và người trưởng thành có thu nhập thấp sẽ được nhận thêm 20.000 yen. Tổng số tiền chi cho đợt hỗ trợ này ước tính khoảng 3.500 tỷ yen (khoảng 23,5 tỷ USD) sẽ được sử dụng từ phần thu ngân sách vượt dự báo của năm nay. Thủ tướng Nhật Bản Shigeru Ishiba, cũng là Chủ tịch LDP không đề xuất giảm thuế tiêu dùng, vì cho rằng đây là nguồn tài chính nhằm đảm bảo ổn định kinh phí cho an sinh xã hội và nhấn mạnh không được phép thay đổi quan điểm này.
Trong khi đó, đảng Dân chủ Lập hiến (CDPJ), đảng đối lập lớn nhất lại đưa ra khẩu hiệu “Bảo vệ bạn trước lạm phát”, đề xuất đưa mức thuế tiêu dùng đối với thực phẩm về mức 0% trong tối đa 2 năm, đồng thời cũng cấp 20.000 yen tiền mặt cho mỗi người. Nguồn tài chính khoảng 5.000 tỷ yen cần chi cho việc giảm thuế sẽ được sử dụng từ các quỹ dự phòng của chính phủ và phần dư của quỹ ngoại hối đặc biệt. Khoản 2.500 tỷ yen để chi trả trợ cấp sẽ được đảm bảo bằng các quỹ dự phòng và ngân sách dự phòng của các năm tài chính tiếp theo.
Các đảng đối lập khác cũng đồng loạt kêu gọi giảm hoặc xóa bỏ thuế tiêu dùng. Đảng Duy Tân Nhật Bản đề xuất đưa thuế tiêu dùng đối với thực phẩm về 0% trong 2 năm. Đảng Dân chủ vì nhân dân (DPFP) muốn hạ thuế suất xuống còn 5% cho đến khi tiền lương thực tế tăng bền vững. Hai chính sách này lần lượt cần nguồn tài chính khoảng 5.000 tỷ yen và 15.000 tỷ yen mỗi năm. Cả hai đảng đều kỳ vọng vào phần thu ngân sách vượt dự báo giống như LDP.
Tuy nhiên, hiện chưa có nguồn tài chính ổn định nào để đáp ứng cho việc giảm hoặc xóa bỏ thuế tiêu dùng bởi dựa vào giả định thu ngân sách sẽ tiếp tục tăng trong trung và dài hạn là điều khó dự đoán. Do đó, cuộc tranh luận về chính sách tài khóa cho tương lai, bao gồm cả vấn đề nguồn tài chính, đã không có sự đột phá trong chiến dịch tranh cử lần này.
Trong khi đó, Đảng Cộng sản Nhật Bản chủ trương tăng thuế đối với các tập đoàn lớn và tiến tới xóa bỏ dần thuế tiêu dùng, đồng thời chỉ ra rằng việc phát hành trái phiếu chính phủ quá mức sẽ gây áp lực cho ngân sách do lãi vay.
Như vậy, khép lại 17 ngày tranh cử, các cuộc thảo luận chủ yếu xoay quanh các vấn đề đối nội như biện pháp chống lạm phát và chính sách kiểm soát người nước ngoài trong khi các vấn đề ngoại giao và an ninh không trở thành trọng tâm tranh luận.
Theo kế hoạch, ngày 20/7, cử tri Nhật Bản sẽ chính thức tham gia bỏ phiếu bầu 125 ghế tại Thượng viện, trong đó, 74 ghế được bầu trực tiếp ở các khu vực bầu cử và 50 ghế được bầu theo hình thức đại diện tỷ lệ và 1 ghế được bầu bổ sung ở khu vực bầu cử Tokyo. Hiện tại LDP và đảng Công Minh đang có 75 ghế không bầu lần này nên mục tiêu sẽ là giành thêm ít nhất 50 ghế để duy trì thế đa số tại Thượng viện. Kết quả dự kiến sẽ được công bố vào sáng sớm 21/7./.
Phạm Tuân
