Phát huy vai trò Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Hà Nội (TTXVN 11/5/2026) Ngày 11 đến 13/5/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ diễn ra với sự tham dự của 1.300 đại biểu, trong đó, có 1.138 đại biểu chính thức và khoảng 200 đại biểu khách mời. Đây là sự kiện chính trị-xã hội quan trọng, là dấu mốc lịch sử, mở đầu cho nhiệm kỳ vận hành bộ máy với tầm vóc và chặng đường phát triển mới khi các tổ chức chính trị-xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ về trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

  * Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ngày càng phát huy vai trò là trung tâm quy tụ sức mạnh của mọi tầng lớp nhân dân

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 là kỳ đại hội có ý nghĩa đặc biệt. Đây là sự kiện chính trị-xã hội quan trọng, thể hiện cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong kỷ nguyên mới, diễn ra ngay sau thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra trong bối cảnh nhiệm kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X đã được rút ngắn lại, chỉ sau một năm rưỡi (từ tháng 10/2024). Việc rút ngắn nhiệm kỳ Đại hội X là quyết định có ý nghĩa quan trọng, đã được Bộ Chính trị, Ban Bí thư cho phép, nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị. Theo đó, ngay sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức chính trị-xã hội, các hội quần chúng tiến hành đại hội để kịp thời cụ thể hóa các chủ trương, định hướng lớn của Đảng.

Nhìn lại kết quả triển khai chương trình hành động của Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ X, giai đoạn 2024-2026, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã phát huy mạnh mẽ vai trò nòng cốt chính trị trong củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, khẳng định vai trò, trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Hoạt động của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên các cấp ngày càng chủ động, linh hoạt, sáng tạo và gắn bó sâu sắc với đời sống Nhân dân, luôn bám sát sự lãnh đạo của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thể hiện rõ phương châm hành động “Gần dân, hiểu dân, trọng dân, vì dân”.

Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã chủ động đổi mới tư duy và phương thức hoạt động, chuyển mạnh sang vận động xã hội; từ tuyên truyền sang đồng hành, kiến tạo và lan tỏa; kịp thời nắm bắt, phản ánh tâm tư, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân, tạo đồng thuận xã hội và củng cố mối liên hệ gắn bó máu thịt giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân; chủ động tham gia, đóng góp hiệu quả vào việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện các chủ trương lớn của Đảng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; tích cực tham gia hoàn thiện thể chế, thực hiện tốt chức năng đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; là cầu nối quan trọng trong việc truyền tải, phản ánh ý chí của các tầng lớp nhân dân tới Đảng và Nhà nước.

Công tác tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, chương trình hành động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được triển khai kịp thời với các hình thức phong phú, đa dạng. Công tác giám sát, phản biện xã hội có bước tiến mới về chất lượng, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và năng lực lãnh đạo của Đảng. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đóng góp tích cực trong tham gia sửa đổi Hiến pháp và hệ thống pháp luật, đặc biệt là các văn bản pháp luật phục vụ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị.

Các phong trào thi đua yêu nước, cuộc vận động lớn được triển khai ngày càng thiết thực, sáng tạo, có chiều sâu, được Nhân dân hưởng ứng rộng rãi; trong đó, nổi bật là việc tham gia phong trào “Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025”, vận động hỗ trợ đồng bào bị thiệt hại do thiên tai, bão lũ, các hoạt động chăm lo an sinh xã hội, hỗ trợ người nghèo, người yếu thế, thể hiện sinh động truyền thống nhân ái, nghĩa tình, “không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Hệ thống Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên đã quyết liệt, linh hoạt trong tham mưu triển khai, tổ chức thực hiện việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đảm bảo đúng tiến độ, chất lượng theo yêu cầu. Công tác đổi mới nội dung và phương thức hoạt động được triển khai thực hiện một cách đồng bộ, linh hoạt, phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ mới. Tổ chức và bộ máy của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp từng bước được kiện toàn theo hướng mở rộng Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu quả của bộ máy chuyên trách; chú trọng đẩy mạnh chuyển đổi số và hiện đại hóa quản trị hệ thống, tạo tiền đề vững chắc cho việc thích ứng, hội nhập sâu rộng trong giai đoạn mới. Hoạt động đối ngoại nhân dân ngày càng mở rộng trên cả bình diện song phương và đa phương, tăng cường vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với đoàn kết quốc tế.

Nhìn lại nhiệm kỳ giai đoạn 2024-2026, có thể khẳng định Mặt trận tổ quốc Việt Nam đã ngày càng phát huy vai trò là trung tâm quy tụ sức mạnh của mọi tầng lớp nhân dân. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra hiện nay cũng rất lớn. Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã nhấn mạnh: Xây dựng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực sự là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị-xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu trong các giai cấp, các tầng lớp xã hội, các dân tộc, các tôn giáo và người Việt Nam ở nước ngoài. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng với các tổ chức chính trị-xã hội làm nòng cốt để nhân dân thực hiện quyền làm chủ, thực hiện giám sát, phản biện xã hội, góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền.

Trong bối cảnh đó, Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 được kỳ vọng sẽ tạo động lực mạnh mẽ để hệ thống Mặt trận tiếp tục khẳng định vị thế, vai trò trong hệ thống chính trị; phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần xây dựng đất nước phát triển nhanh, bền vững và hạnh phúc trong giai đoạn mới

  * Những điểm mới và đột phá của Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 được tổ chức trong các ngày 11,12 và 13/5/2026 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội.

Đại hội dự kiến có sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu. Trong đó, số lượng đại biểu chính thức là 1.138 đại biểu; có 381 đại biểu là nữ (tỷ lệ 33,5%); 492 đại biểu là người ngoài Đảng (tỷ lệ 46,7%); 277 đại biểu là người dân tộc thiểu số (tỷ lệ 24,3%); 218 đại biểu tôn giáo (tỷ lệ 19,2%); 18 đại biểu là người Việt Nam ở nước ngoài (tỷ lệ 1,6%)…; 899 đại biểu có trình độ từ Đại học trở lên (tỷ lệ 79%), trong đó có 67 Giáo sư, Phó Giáo sư-Tiến sĩ, 111 Tiến sĩ. Đại biểu trẻ nhất 23 tuổi, đại biểu cao tuổi nhất 97 tuổi.

Đại hội có chủ đề “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”; tiêu đề Báo cáo chính trị trình Đại hội là “Nâng cao vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong phát huy dân chủ, truyền thống yêu nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng đất nước phát triển giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”.

Thời gian qua, công tác chuẩn bị Đại hội được triển khai với tinh thần chủ động, chặt chẽ, bảo đảm vừa đúng quy định, vừa đáp ứng yêu cầu đổi mới. Công tác nhân sự được chuẩn bị kỹ lưỡng theo hướng nâng cao chất lượng đại diện, bảo đảm tính tiêu biểu, thiết thực và hài hòa giữa các thành phần, giai tầng xã hội. Việc kiện toàn cơ cấu Ủy ban Trung ương khóa mới thể hiện rõ yêu cầu mở rộng khối đoàn kết, tăng cường sự tham gia của đội ngũ trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ, chức sắc tôn giáo, người tiêu biểu trong cộng đồng dân cư cũng như đại diện các lĩnh vực mới của đời sống xã hội.

Dự kiến, Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 sẽ triển khai 7 chương trình hành động gồm: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động, tập hợp các tầng lớp nhân dân, tăng cường đồng thuận xã hội, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc; Đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát và phản biện xã hội, thực hiện dân chủ, tích cực tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị; Động viên các tầng lớp nhân dân thi đua học tập, lao động, sáng tạo, tham gia phát triển kinh tế-xã hội, giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, chăm lo đời sống nhân dân, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; Tham gia phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Phát huy vai trò làm chủ, tinh thần tự quản của nhân dân, xây dựng khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc; Thực hiện hiệu quả hoạt động đối ngoại nhân dân, hợp tác quốc tế; Đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; hoàn thiện, vận hành tổ chức bộ máy chuyên trách tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Trong đó, điểm mới của Đại hội XI là việc bổ sung thêm chương trình: “Tham gia phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam”. Việc xây dựng Chương trình mới này nhằm thực hiện yêu cầu thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đáp ứng yêu cầu đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn mới.

Với phương châm giảm thiểu tối đa giấy tờ, Ban tổ chức Đại hội XI Mặt trận tổ quốc Việt Nam đưa vào vận hành ứng dụng “Đại hội XI - Mặt trận Tổ quốc Việt Nam” với nhiều tính năng như khai thác tài liệu, sơ đồ chỗ ngồi, tin tức, hình ảnh, các thông tin hỗ trợ từ Ban Tổ chức... Đại hội cũng ứng dụng trí tuệ nhân tạo thông qua hệ thống điểm danh đại biểu bằng camera AI và sản xuất các ấn phẩm truyền thông về Đại hội. Cùng với đó, không gian triển lãm “Mặt trận số” được bố trí trong khuôn viên Đại hội với các “Không gian thực tế ảo”, “Bức tường lịch sử” và giới thiệu, trải nghiệm các nền tảng số tiêu biểu của Mặt trận tổ quốc Việt Nam các cấp…

Về đề án nhân sự, Đại hội dự kiến số lượng Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI sẽ là 405 người. Trong đó, dự kiến số lượng Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI là 72 người (tại Đại hội hiệp thương 70 người). Số lượng thành viên Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI là 12 người. Số lượng Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI dự kiến là 8 người.

Theo kế hoạch, quy trình hiệp thương dự kiến diễn ra vào chiều ngày 12/5/2026. Trước đó, vào sáng cùng ngày, phiên trọng thể của Đại hội sẽ diễn ra tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia. Chương trình họp báo thông tin về kết quả Đại hội sẽ được tổ chức vào chiều ngày 13/5/2026, sau phiên bế mạc Đại hội.

Đánh giá về công tác tổ chức, tại buổi họp báo thông tin về Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031, do Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức ngày 4/5/2026 vừa qua, bà Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhận đinh: trong thời gian qua, các tiểu ban đã vào cuộc với tinh thần chủ động, trách nhiệm cao, triển khai công việc một cách bài bản, chuyên nghiệp. Từ xây dựng văn kiện, chuẩn bị nhân sự, công tác tuyên truyền đến hậu cần, các nội dung cơ bản, cốt lõi của Đại hội đã được hoàn tất, đang tiếp tục được rà soát, hoàn thiện để bảo đảm đại hội diễn ra thành công, trang trọng.

Theo bà Hà Thị Nga, Đại hội XI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng mà còn mở ra một giai đoạn phát triển mới, toàn diện hơn của Mặt trận. Các nội dung văn kiện đã tập trung cụ thể hóa các quan điểm, chủ trương lớn của Đảng thành mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, với hệ thống chương trình hành động và các khâu đột phá rõ ràng.

Đại hội XI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đang mở ra một nhiệm kỳ mới với yêu cầu cao hơn, trách nhiệm lớn hơn và phương thức hoạt động mới hơn. Khi Mặt trận tinh gọn nhưng mạnh hơn, rộng mở nhưng chặt chẽ hơn, gần dân hơn và hành động hiệu quả hơn, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ tiếp tục được khơi dậy mạnh mẽ. Phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội cũng chính là phát huy sức dân, lòng dân, trí dân và niềm tin của dân; biến đại đoàn kết toàn dân tộc thành động lực to lớn để xây dựng nước ngày càng giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc./.

An Ngọc (tổng hợp)