Phát triển quan hệ Việt Nam - Trung Quốc ngày càng vững chắc, thực chất và hiệu quả

Hà Nội (TTXVN 1/9/2025) Nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình, Chủ tịch nước Lương Cường tham dự Lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít của nhân dân thế giới và làm việc tại Trung Quốc từ ngày 2 đến 4/9/2025.

Đây là chuyến công tác đầu tiên đến Trung Quốc của Chủ tịch nước Lương Cường trên cương vị Chủ tịch nước, diễn ra trong bối cảnh năm 2025 là năm giao lưu nhân văn, kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam và Trung Quốc (18/1/1950 - 18/1/2025), góp phần đưa quan hệ Việt Nam-Trung Quốc phát triển ngày càng vững chắc, thực chất và hiệu quả. Đồng thời, sự tham dự Lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít của nhân dân thế giới tổ chức tại Trung Quốc cũng là dịp để Việt Nam khẳng định tiếng nói trách nhiệm đối với hòa bình, an ninh và phát triển của thế giới.

* Chiến thắng phát xít của nhân dân thế giới là chiến thắng mang ý nghĩa thời đại

Ngược dòng lịch sử, Chiến tranh Thế giới thứ II bắt đầu ở châu Âu với sự kiện mở màn là phát xít Đức tấn công Ba Lan ngày 1/9/1939. Sau đó, châu Á, châu Phi, châu Mỹ và vùng Thái Bình Dương đều bị lôi kéo vào “lò lửa” chiến tranh này.

Cuộc chiến có sự tham gia của 61 quốc gia và 40 nước phải trải qua chiến tranh, với khoảng 70 triệu người thiệt mạng. Trong đó, thiệt hại về người nặng nề nhất là Liên Xô với khoảng 10,7 triệu binh sỹ hy sinh và khoảng 24 triệu dân thường Liên Xô đã thiệt mạng trong cuộc chiến này.

Cuộc chiến kết thúc tại châu Âu khi phát xít Đức đầu hàng vào ngày 8/5/1945 (tức ngày 9/5/1945 theo giờ Moskva), nhưng sau đó vẫn còn tiếp diễn tại châu Á cho đến khi phát xít Nhật đầu hàng vào ngày 2/9/1945. Trải qua 6 năm, cuối cùng cuộc chiến khốc liệt nhất trong lịch sử nhân loại đã chính thức khép lại (kéo dài 6 năm 1 ngày).

Chiến tranh Thế giới thứ II kết thúc đã đập tan chủ nghĩa phát xít, làm suy yếu nghiêm trọng hệ thống thực dân của các đế quốc châu Âu; cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh vì độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội trên toàn thế giới. Thắng lợi này đã làm thay đổi cục diện, tạo tiền đề quan trọng đưa thế giới sang thời kỳ phát triển mới. Nhân dân các nước thuộc địa đã vùng lên mạnh mẽ đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc thực dân, giành độc lập dân tộc, xây dựng đất nước theo con đường phù hợp với mình. Trong đó, nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ kính yêu đã làm nên Cách mạng tháng Tám thành công, lập ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, mở ra một chặng đường lịch sử mới đầy tự hào và vẻ vang. Thắng lợi của dân tộc Việt Nam đã góp một phần không nhỏ cùng nhân dân thế giới trong cuộc đấu tranh chống phát xít vì hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Sự kiện chiến thắng chủ nghĩa phát xít cũng mở ra một chương mới cho lịch sử chính trị thế giới, với sự ra đời của Liên hợp quốc cùng những nguyên tắc nền tảng trong quan hệ quốc tế, đó là những nguyên tắc tôn trọng quyền bình đẳng, quyền tự quyết của các quốc gia; giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không dùng vũ lực, tôn trọng luật pháp quốc tế…

Với những ý nghĩa vẻ vang ấy nên dù đã 80 năm trôi qua với biết bao thăng trầm, biến cố của thời cuộc, nhưng cuộc chiến tranh vĩ đại chiến thắng chủ nghĩa phát xít vẫn luôn được người dân yêu chuộng hòa bình trên khắp thế giới vinh danh, bởi đó chính là nền móng vững chắc kiến tạo nên thế giới phát triển tốt đẹp, bền vững như ngày nay.

Kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng phát xít, nhân dân thế giới càng thấm thía sâu sắc những giá trị lịch sử, tinh thần chiến đấu bất khuất và khát vọng hòa bình mà chiến thắng mang lại. 

Để kỷ niệm sự kiện có ý nghĩa lịch sử này, ngày 3/9/2025, Trung Quốc sẽ tổ chức lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Chiến thắng phát xít trong Chiến tranh Thế giới lần thứ II. Sự kiện bao gồm lễ duyệt binh quy mô lớn tại Quảng trường Thiên An Môn, thủ đô Bắc Kinh.

Chính phủ Trung Quốc thông báo có hơn 20 lãnh đạo thế giới sẽ tham dự sự kiện, trong đó có Chủ tịch nước Việt Nam Lương Cường. Sự tham dự của Chủ tịch nước Lương Cường tại Lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít của nhân dân thế giới tổ chức tại Trung Quốc nhằm thể hiện tiếng nói trách nhiệm và sự ủng hộ của Việt Nam đối với nỗ lực của nhân dân thế giới vì hòa bình, an ninh và phát triển.

Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình cho biết, Lễ kỷ niệm 80 năm Chiến thắng phát xít của nhân dân thế giới là một trong những sự kiện mang tầm vóc toàn cầu, không chỉ ôn lại một dấu mốc lịch sử trọng đại, mà còn khẳng định những giá trị nền tảng đã định hình trật tự quốc tế hiện đại: hòa bình, độc lập, chủ quyền, hợp tác bình đẳng và cùng phát triển. Việt Nam là một trong những quốc gia từng trải qua những cuộc chiến tranh giành độc lập dân tộc trường kỳ gian khổ. Nhân dân Việt Nam thấu hiểu hơn ai hết giá trị của độc lập, tự do, hòa bình; hết sức chia sẻ những tổn thất, trân trọng những hy sinh to lớn của các dân tộc trên thế giới trong công cuộc chống phát xít, chống áp bức, bóc lột.

Vì vậy, sự tham dự của Chủ tịch nước Lương Cường tại Lễ kỷ niệm trên tiếp tục khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, hiệu quả, đóng góp tích cực, có trách nhiệm cho hòa bình, hợp tác và phát triển ở khu vực và trên thế giới của Việt Nam.

Theo Đại sứ Phạm Thanh Bình, sự kiện Lễ kỷ niệm 80 năm Chiến thắng phát xít của nhân dân thế giới, cùng với việc Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh Việt Nam 2/9 chính là sự cộng hưởng, thể hiện mạnh mẽ khát vọng, ý chí và quyết tâm của dân tộc Việt Nam trong việc nâng cao trách nhiệm bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới, vì một môi trường hợp tác, phát triển và thịnh vượng của xã hội nhân loại trong kỷ nguyên mới.

* Phát triển quan hệ Việt Nam - Trung Quốc ngày càng vững chắc, thực chất và hiệu quả

Ngoài tham dự Lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít của nhân dân thế giới, Chủ tịch nước Lương Cường còn có các hoạt động song phương tại Trung Quốc trong chuyến công tác lần này.

Chuyến công tác của Chủ tịch nước Lương Cường diễn ra trong cùng thời điểm với chuyến thăm và tham dự Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 của đồng chí Ủy viên trưởng Nhân đại toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế cùng đoàn đại biểu Đảng, Nhà nước Trung Quốc và khối quân nhân Quân Giải phóng Trung Quốc (từ ngày 31/8 đến 2/9/2025), và chuyến công tác tham dự Hội nghị thượng đỉnh SCO và làm việc tại Trung Quốc (ngày 31/8 và 1/9/2025) của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính. Điều này thể hiện sự “kề vai sát cánh”, ủng hộ lẫn nhau giữa hai Đảng, hai nước trong chặng đường lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây cũng như trong xây dựng và phát triển đất nước ngày nay.

Các sự kiện diễn ra đồng thời và xuyên suốt trên được thực hiện trong bối cảnh quan hệ Việt Nam-Trung Quốc duy trì đà phát triển vững chắc, đạt nhiều thành quả tích cực.

Đặc biệt, từ sau khi hai nước nâng tầm quan hệ lên Cộng đồng chia sẻ tương lai có ý nghĩa chiến lược (tháng 12/2023), quan hệ Việt Nam-Trung Quốc duy trì đà phát triển tích cực, thuận lợi hơn, có những chuyển biến rõ nét, khá toàn diện theo định hướng “6 hơn” gồm: Tin cậy chính trị cao hơn; hợp tác quốc phòng-an ninh thực chất hơn; hợp tác thực chất sâu sắc hơn; nền tảng xã hội vững chắc hơn; phối hợp đa phương chặt chẽ hơn; bất đồng được kiểm soát, giải quyết tốt hơn.

Từ đầu năm 2025 đến nay, trong bối cảnh kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Trung Quốc (18/1/1950 - 18/1/2025), hai bên duy trì mật thiết trao đổi, tiếp xúc cấp cao và các cấp như: Tổng Bí thư Tô Lâm điện đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình (ngày 15/1/2025), tuyên bố khởi động Năm giao lưu nhân văn Việt Nam-Trung Quốc 2025; Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam (tháng 4/2025), đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam lần thứ 4 của Tổng Bí thư, Chủ tịch Tập Cận Bình và là lần thứ 2 trong cùng một nhiệm kỳ Đại hội XX Đảng Cộng sản Trung Quốc và Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam; Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tham dự Diễn đàn WEF Thiên Tân và làm việc tại Trung Quốc (tháng 6/2025); Ủy viên trưởng Nhân đại toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế thăm chính thức Việt Nam và dự Lễ kỷ niệm 80 năm Quốc khánh Việt Nam (ngày 31/8 đến 2/9/2025); Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tham dự Hội nghị thượng đỉnh SCO và làm việc tại Trung Quốc (ngày 31/8 và 1/9/2025); Chủ tịch nước Lương Cường tham dự Lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít của nhân dân thế giới và làm việc tại Trung Quốc (ngày 2 đến 4/9/2025) ... Các hoạt động trao đổi, tiếp xúc cấp cao diễn ra liên tục, thường xuyên đã góp phần tăng cường tin cậy chính trị, củng cố vững chắc cho nền tảng chính trị của Quan hệ hai Đảng, hai nước.

Quan hệ chính trị tốt đẹp đã góp phần tạo động lực và nền tảng quan trọng cho việc hợp tác phát triển kinh tế, đặc biệt là phát triển thương mại song phương. Hai bên duy trì thường xuyên các cơ chế hợp tác kinh tế-thương mại song phương, đưa hợp tác kinh tế-thương mại song phương phát triển ngày càng ổn định theo hướng cân bằng, bền vững hơn.

Trong những năm qua, hợp tác thương mại luôn là điểm sáng trong quan hệ hai nước. Việt Nam duy trì trong nhiều năm là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và hiện đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ 4 của Trung Quốc trên thế giới (sau Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc). Kim ngạch thương mại song phương Việt Nam-Trung Quốc năm 2024 đạt 205,2 tỷ USD; 7 tháng năm 2025 đạt 136,47 tỷ USD.

Về đầu tư, tính lũy kế đến hết tháng 1/2025, tổng vốn FDI đăng ký của Trung Quốc tại Việt Nam là 31,26 tỷ USD với 5.195 dự án còn hiệu lực, đứng thứ 6/149 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Riêng năm 2024, Trung Quốc đứng đầu về số dự án cấp mới với 955 dự án, đứng thứ 3/110 đối tác đầu tư vào Việt Nam về số vốn với 4,73 tỷ USD (tăng hơn 3,05%); 7 tháng năm 2025, Trung Quốc đứng đầu về số dự án đầu tư mới với 695 dự án và đứng thứ 2 về tổng số vốn đăng ký với 2,27 tỷ USD (chỉ sau Singapore).

Về du lịch, năm 2024 Việt Nam đón 3,74 triệu lượt khách Trung Quốc, tăng 114% so với năm 2023, chiếm 21,26% tổng lượt khách quốc tế đến Việt Nam, đứng thứ 2 sau Hàn Quốc. Trong 7 tháng năm 2025, Việt Nam đón hơn 3,1 triệu lượt khách Trung Quốc đến Việt Nam, chiếm 25,5% tổng lượt khách quốc tế đến Việt Nam, đứng đầu về tổng lượt khách quốc tế đến Việt Nam.

Ngoài ra, giao lưu nhân dân, hợp tác giáo dục, văn hóa giữa hai nước thời gian qua diễn ra sôi động. Nhân kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và “Năm giao lưu nhân văn Việt-Trung 2025”, các bộ, ngành, địa phương hai bên tích cực tổ chức các hoạt động giao lưu. Hợp tác giữa hai nước trên các diễn đàn quốc tế cũng được mở rộng.

Trong bối cảnh quan hệ hai Đảng, hai nước Việt Nam-Trung Quốc đang phát triển sâu sắc, thực chất và toàn diện như hiện nay, chuyến công tác của Chủ tịch nước Lương Cường là sự kiện quan trọng mang nhiều ý nghĩa.

Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ cho biết, Chủ tịch nước Lương Cường dự kiến sẽ có các cuộc hội đàm, hội kiến với lãnh đạo chủ chốt Trung Quốc. Đây là dịp để lãnh đạo hai nước tiếp tục củng cố và hiện thực hóa nhận thức chung cấp cao về tăng cường hơn nữa tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác thực chất cùng có lợi trên các lĩnh vực giữa hai nước, cũng như đóng góp cho sự phát triển chung của khu vực và trên thế giới.

Ngoài ra, trong khuôn khổ chuyến công tác, Chủ tịch nước Lương Cường dự kiến sẽ có các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo các nước, các tổ chức quốc tế cùng tham dự Lễ kỷ niệm. Đây cũng là dịp quan trọng để Việt Nam trao đổi, thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác thiết thực, nhiều mặt với các đối tác quan trọng ở khu vực và quốc tế, truyền tải hình ảnh, thông tin rộng rãi về thành tựu phát triển kinh tế-xã hội sau 80 năm thành lập nước, qua đó lan tỏa thông điệp tích cực, tin cậy về đất nước và con người Việt Nam./.

Trọng Đức