Hà Nội (TTXVN 14/4/2025) Nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Phu nhân, Thủ tướng nước Cộng hòa Dân chủ Liên bang Ethiopia Abiy Ahmed Ali và Phu nhân thăm chính thức Việt Nam và tham dự Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Đối tác vì Tăng trưởng xanh và Mục tiêu toàn cầu (P4G) lần thứ tư, từ ngày 14 đến 17/4/2025. Chuyến thăm có ý nghĩa quan trọng, diễn ra trong bối cảnh hai nước đang hướng tới kỷ niệm 50 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao trong năm 2026 (23/2/1976-23/2/2026). Chuyến thăm nhằm thúc đẩy hợp tác và tăng cường quan hệ giữa Việt Nam với Ethiopia-quốc gia thuộc vùng Sừng châu Phi.
* Quan hệ chính trị-ngoại giao phát triển tốt đẹp
Việt Nam có quan hệ truyền thống, hữu nghị tốt đẹp với Ethiopia. Hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 23/2/1976. Hiện nay, Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania đang kiêm nhiệm Ethiopia, còn Đại sứ quán Ethiopia tại Hàn Quốc kiêm nhiệm Việt Nam.
Hai nước đã thực hiện trao đổi một số đoàn cấp cao và các cấp. Có thể kể đến như: Phó Chủ tịch nước Nguyễn Hữu Thọ (năm 1978); Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (tháng 12/1980); Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng Nguyễn Văn Chính dự lễ thành lập nước CHDC Ethiopia (tháng 9/1987); Thứ trưởng Ngoại giao Lê Lương Minh (tháng 4/2012); Chủ tịch nước Trần Đại Quang thăm cấp Nhà nước đến Ethiopia (tháng 8/2018); Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính gặp Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed nhân dịp tham dự Hội nghị các nhà lãnh đạo Nhóm BRICS mở rộng tại Kazan (Liên bang Nga) (ngày 23/10/2024); Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng đồng chủ trì Kỳ họp thứ nhất Tham vấn Chính trị Việt Nam-Ethiopia, tổ chức tại Ethiopia (tháng 2/2025)...
Về phía Ethiopia, có các chuyến thăm Việt Nam của: Thứ trưởng Nông nghiệp Wondirad Madefero (tháng 10/2012); Phó Thủ tướng Demeke Mekonnen Hassen (tháng 11/2014); Bộ trưởng Doanh nghiệp công Demitu Hambisa Bonsa (tháng 4/2016)...
Gần đây, nhân dịp tham dự Hội nghị các Nhà lãnh đạo Nhóm BRICS mở rộng tại Kazan (Liên bang Nga), ngày 23/10/2024, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có cuộc gặp Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed. Tại cuộc gặp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh hai nước chia sẻ nhiều điểm tương đồng về con đường đấu tranh giải phóng dân tộc; khẳng định Việt Nam mong muốn củng cố hơn nữa quan hệ hợp tác nhiều mặt với Ethiopia, một trong những đối tác quan trọng của Việt Nam ở khu vực châu Phi; đề xuất hai bên tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực nhiều tiềm năng như thương mại, đầu tư và nông nghiệp.
Về phần mình, Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed khẳng định coi trọng quan hệ với Việt Nam và rất ấn tượng với những thành tựu phát triển kinh tế-xã hội của Việt Nam; đánh giá cao vị trí và vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế; nhất trí hai bên cần thúc đẩy hơn nữa quan hệ hợp tác song phương trong thời gian tới; bày tỏ mong sớm được đón Lãnh đạo cấp cao Việt Nam sang thăm Ethiopia.
Hai bên có mối quan hệ chặt chẽ và luôn tích cực hỗ trợ, ủng hộ lẫn nhau tại các cơ chế, diễn đàn đa phương. Việt Nam luôn coi trọng và mong muốn mở rộng hợp tác cùng có lợi với các nước châu Phi, trong đó có Ethiopia. Việt Nam đánh giá cao những thành tựu ấn tượng mà nhân dân Ethiopia đạt được trong xây dựng và phát triển đất nước và coi trọng những đóng góp tích cực của Ethiopia cho hòa bình, ổn định và hợp tác tại châu Phi. Đồng thời sẵn sàng làm cầu nối cho Ethiopia vào thị trường trong nước nói riêng và ASEAN nói chung.
Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ Ethiopia trong việc ứng cử vị trí Tổng giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) năm 2022. Trong khi đó, Ethiopia đã từng ủng hộ Việt Nam trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trước đây. Ethiopia luôn ủng hộ và phối hợp tốt với Việt Nam trên các diễn đàn quốc tế, ủng hộ Việt Nam ứng cử Hội đồng Chấp hành UNESCO (nhiệm kỳ 2015-2019), Hội đồng Kinh tế-xã hội Liên hợp quốc (ECOSOC) (nhiệm kỳ 2016-2018), Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (nhiệm kỳ 2020-2021)…
* Hợp tác kinh tế-thương mại có nhiều tiềm năng
Hợp tác về kinh tế-thương mại giữa hai nước trong 3 năm gần đây đạt trung bình khoảng 10-15 triệu USD/năm. Riêng năm 2024, kim ngạch song phương đạt 13,1 triệu USD (trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt 7,11 triệu USD và nhập khẩu đạt 6,06 triệu USD). Chính phủ Ethiopia đã công nhận quy chế kinh tế thị trường cho Việt Nam vào tháng 4/2014, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quan hệ thương mại giữa hai nước.
Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu của Việt Nam sang Ethiopia gồm máy móc thiết bị phụ tùng, xơ, sợi dệt, sản phẩm hóa chất; và nhập khẩu chủ yếu từ Ethiopia các mặt hàng nguyên phụ liệu dệt may, da giày, cà phê...
Về đầu tư, tính đến hết tháng 1/2025, Ethiopia có 1 dự án đầu tư (còn hiệu lực) tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư 10.000 USD. Trong khi đó, Công ty MK Group là doanh nghiệp Việt Nam có dự án đầu tư liên doanh trong lĩnh vực sản xuất thẻ thông minh tại Ethiopia.
Việt Nam và Ethiopia đã ký kết được một số thỏa thuận hợp tác như: Hiệp định khung về hợp tác văn hóa và Hiệp định khung về hợp tác kinh tế, khoa học và kỹ thuật (năm 1978), MoU hợp tác giữa Phòng Thương mại Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Phòng Thương mại và Công nghiệp Ethiopia (năm 2009); Hiệp định miễn thị thực cho người mang hộ chiếu ngoại giao và công vụ (năm 2018); MoU hợp tác giữa hai Bộ Ngoại giao (năm 2018); MOU hợp tác giữa Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam và Ủy ban Đầu tư Ethiopia (năm 2018)…
Đánh giá về triển vọng hợp tác thời gian tới, tại Kỳ họp thứ nhất Tham vấn Chính trị giữa hai nước tổ chức tại Addis Ababa (Ethiopia) do Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng và Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Ethiopia Mesganu Arga đồng chủ trì (tháng 2/2025), hai bên đều nhất trí cho rằng còn nhiều tiềm năng, dư địa để phát triển quan hệ song phương. Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng cho rằng Việt Nam và Ethiopia cùng chia sẻ khát vọng, mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, dành ưu tiên cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số. Thứ trưởng đề nghị hai bên xác định mục tiêu khả thi để phấn đấu nâng cao kim ngạch trao đổi thương mại song phương, thúc đẩy hợp tác đầu tư trong các lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh như viễn thông, chuyển đổi số, cung ứng dịch vụ số, nông nghiệp, du lịch. Thứ trưởng cũng đề nghị hai bên thúc đẩy đàm phán các hiệp định, thỏa thuận quan trọng trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, vận tải hàng không, khoa học và công nghệ, nông nghiệp, an ninh mạng.
Trong khi đó, Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Ethiopia Mesganu Arga bày tỏ mong muốn phát triển mạnh mẽ hơn nữa hợp tác với Việt Nam trên các lĩnh vực, theo đó Ethiopia mong các doanh nghiệp Việt Nam trao đổi, tìm kiếm cơ hội hợp tác, chuyển giao công nghệ, kỹ thuật trong các lĩnh vực nông nghiệp, chế biến nông sản, dược phẩm, du lịch, công nghệ thông tin, an ninh mạng…
Hai bên nhất trí nghiên cứu khả năng thúc đẩy hợp tác trong một số lĩnh mực tiềm năng như chế biến thực phẩm, thủy hải sản, dược phẩm, sản phẩm Halal, sản phẩm dệt may… Hai bên cũng thống nhất tăng cường phối hợp, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn đa phương, quốc tế và khu vực, nhất là trong khuôn khổ Liên hợp quốc, Phong trào Không liên kết, hợp tác giữa Việt Nam với Liên minh châu Phi, giữa Ethiopia với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)…
* Tạo xung lực phát triển quan hệ Việt Nam-Ethiopia
Trong bối cảnh còn nhiều triển vọng phát triển quan hệ song phương, chuyến thăm chính thức Việt Nam và tham dự Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn Đối tác vì Tăng trưởng xanh và Mục tiêu toàn cầu (P4G) lần thứ tư của Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed Ali và Phu nhân từ ngày 14 đến 17/4/2025 sẽ góp phần tạo cơ hội phát triển hơn nữa mối quan hệ tốt đẹp giữa Việt Nam và Ethiopia, đồng thời thúc đẩy những tiềm năng hợp tác giữa hai nước.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Tanzania kiêm nhiệm Ethiopia Vũ Thanh Huyền, chuyến thăm lần này là dấu mốc đặc biệt, không chỉ thể hiện sự trân trọng của hai bên đối với mối quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác tốt đẹp đã được gìn giữ và vun đắp trong gần nửa thế kỷ qua, mà còn thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược và mong muốn của hai nước nhằm nâng tầm và làm sâu sắc hơn quan hệ song phương trong giai đoạn phát triển mới.
Đại sứ Vũ Thanh Huyền cho biết, chuyến thăm cũng là dịp quan trọng để hai bên cùng rà soát toàn diện các lĩnh vực hợp tác, đánh giá những kết quả đã đạt được, đồng thời trao đổi phương hướng, định hình các khuôn khổ hợp tác thực chất và hiệu quả hơn trong thời gian tới.
Đặc biệt, việc kết hợp chương trình thăm song phương với tham dự Hội nghị thượng đỉnh P4G thể hiện sự coi trọng của Ethiopia đối với vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong các cơ chế đa phương, cũng như mong muốn cùng Việt Nam thúc đẩy các sáng kiến toàn cầu về ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng trưởng xanh, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Đây cũng là minh chứng sinh động cho tinh thần hợp tác chủ động, trách nhiệm và cùng phát triển vì lợi ích chung của cộng đồng quốc tế.
Chuyến thăm được kỳ vọng sẽ tạo xung lực mới nâng tầm quan hệ Việt Nam-Ethiopia phát triển sâu rộng và thực chất hơn, đồng thời thúc đẩy đàm phán các hiệp định, thỏa thuận quan trọng trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, vận tải hàng không, khoa học và công nghệ, nông nghiệp, an ninh mạng, nâng cao sự hiện diện và hình ảnh của Việt Nam tại khu vực châu Phi nói chung và Ethiopia nói riêng.
Đặc biệt, theo Đại sứ Vũ Thanh Huyền, cả hai quốc gia đều là thành viên của Diễn đàn Đối tác vì tăng trưởng xanh và mục tiêu toàn cầu (P4G). Ethiopia từng tham dự Hội nghị thượng đỉnh P4G tại Colombia vào năm 2023. Sự hiện diện của Thủ tướng Abiy Ahmed tại Hội nghị thượng đỉnh P4G 2025 do Việt Nam đăng cai tiếp tục nhấn mạnh vai trò quan trọng của cả hai quốc gia trong thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững./.
Phước An (tổng hợp)
