WHO đạt thỏa thuận lịch sử về tăng cường năng lực ứng phó đại dịch trong tương lai

Hà Nội (TTXVN 16/4/2025) Sau hơn 3 năm đàm phán liên tục và phiên họp thống nhất ngày 15/4, các quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đạt được nhất trí chung về văn bản thỏa thuận toàn cầu đầu tiên nhằm nâng cao khả năng ngăn ngừa, chuẩn bị và ứng phó với các đại dịch trong tương lai. Đây là bước đi được kỳ vọng sẽ khắc phục những hạn chế từng bộc lộ trong cuộc khủng hoảng đại dịch COVID-19.

Kết thúc cuộc họp tại trụ sở của WHO tại Geneva (Thụy Sĩ) vào 2h00 sáng ngày 16/4 theo giờ địa phương, các đại biểu của WHO đã hoàn thiện văn kiện cuối cùng dài 32 trang với sự đồng thuận tuyệt đối về mọi điều khoản trong thỏa thuận.

Phát biểu sau sự kiện trên, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh tầm vóc lịch sử của thỏa thuận. Theo ông, việc các quốc gia đồng thuận về thỏa thuận ứng phó đại dịch không chỉ thể hiện cam kết chung nhằm tăng cường an toàn y tế toàn cầu, mà còn cho thấy chủ nghĩa đa phương vẫn đang hiện hữu và phát huy hiệu quả.

Thỏa thuận sẽ được trình lên kỳ họp Đại hội đồng Y tế thế giới dự kiến diễn ra vào tháng 5 để chính thức phê chuẩn. Thỏa thuận được kỳ vọng sẽ cung cấp các công cụ hiệu quả hơn cho việc đối phó với các đợt bùng phát dịch bệnh trong tương lai.

Trước đó trong quá trình đàm phán, các bên từng vấp phải không ít bất đồng, đặc biệt về Điều 11 liên quan đến việc chuyển giao công nghệ sản xuất sản phẩm y tế phục vụ ứng phó đại dịch nhằm hỗ trợ các nước đang phát triển và Điều 13 về bảo đảm quyền tiếp cận không bị cản trở đối với các sản phẩm y tế trong những tình huống không phải là đại dịch hay khủng hoảng nhân đạo. Điều 13 nhằm đảm bảo rằng các quốc gia đang chịu lệnh trừng phạt quốc tế vẫn có thể tiếp cận vaccine, bộ xét nghiệm và các phương pháp điều trị thiết yếu. Bên cạnh đó, việc Mỹ cắt giảm viện trợ nước ngoài và khả năng sẽ áp thuế cao đối với các sản phẩm dược cũng tạo tâm lý hoài nghi và thận trọng trong quá trình đàm phán.

Các bên đạt được nhất trí về nội dung thỏa thuận trong bối cảnh đang có nhiều mối đe dọa y tế, từ cúm gia cầm H5N1 đến sởi, đậu mùa khỉ (mpox) và Ebola, cho thấy nhu cầu cấp thiết về một cơ chế phối hợp toàn cầu. Ông Tedros khẳng định: “Virus là kẻ thù nguy hiểm nhất – thậm chí còn hơn cả chiến tranh”. Mặc dù các biện pháp phòng ngừa và chuẩn bị có thể tiêu tốn nhiều nguồn lực nhưng theo ông, “cái giá của việc không hành động sẽ lớn hơn nhiều”./.

 Hoàng Châu