Dấu ấn Việt Nam tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23: Việt Nam khẳng định vai trò chủ động trong kiến tạo hòa bình và phát triển

Hà Nội (TTXVN 1/6/2026) Sau 3 ngày thảo luận với 6 phiên toàn thể và 3 phiên đặc biệt, Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 đã bế mạc tại Singapore ngày 31/5/2026. Một trong những điểm nhấn được giới quan sát đặc biệt chú ý là dấu ấn của Việt Nam tại diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á năm nay.

Lần đầu tiên tham dự Đối thoại Shangri-La trên cương vị người đứng đầu Đảng và Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu dẫn đề quan trọng, thu hút sự quan tâm rộng rãi và đánh giá cao của giới học giả, chuyên gia và truyền thông quốc tế.

Việt Nam khẳng định tầm nhìn kiến tạo tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23

Đối thoại Shangri-La là diễn đàn an ninh, quốc phòng có ảnh hưởng hàng đầu khu vực châu Á-Thái Bình Dương do Viện Nghiên cứu Chiến lược quốc tế (IISS) có trụ sở tại London (Anh) tổ chức. Diễn đàn này được tổ chức lần đầu vào năm 2002 và đã trở thành sự kiện thường niên có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh khu vực và quốc tế. Việt Nam tham dự Đối thoại Shangri-La ở cấp Bộ trưởng từ năm 2009 và đều có bài phát biểu tại Phiên toàn thể.

Đối thoại Shangri-La 2026 là đối thoại lần thứ 23 được tổ chức tại Khách sạn Shangri-La (Singapore) từ ngày 29 đến 31/5/2026 với sự tham dự của hơn 550 đại biểu đến từ các viện nghiên cứu, cơ quan an ninh và quốc phòng của 44 quốc gia, trong đó có 54 đại biểu cấp bộ trưởng. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm có bài phát biểu dẫn đề tại phiên khai mạc.

Đối thoại năm nay có tổng cộng 6 phiên họp toàn thể và 3 phiên họp đặc biệt, tập trung thảo luận các vấn đề như nguy cơ an ninh, trật tự an ninh hàng hải, hòa bình cho châu Á-Thái Bình Dương qua chiến lược của Mỹ và sự hợp tác của Trung Quốc, cũng như các biện pháp quản lý căng thẳng và xây dựng lòng tin giữa các quốc gia.
Sau 3 ngày thảo luận, Đối thoại Shangri-La 23 đã khép lại, ghi nhận sự đồng thuận rộng rãi về nhu cầu củng cố lòng tin, duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và tăng cường hợp tác để ứng phó các thách thức an ninh đang nổi lên. Nhiều đại biểu tham dự diễn đàn đã nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do hàng hải, tôn trọng chủ quyền quốc gia, quản trị các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và tăng cường đối thoại nhằm ngăn ngừa xung đột.

Bên lề diễn đàn, nhiều sáng kiến hợp tác cũng được thúc đẩy, trong đó có việc 17 quốc gia công bố khuôn khổ hợp tác bảo vệ hạ tầng trọng yếu dưới biển (GUIDE), đồng thời Nhật Bản và Hàn Quốc nhất trí nối lại cuộc diễn tập chung về tìm kiếm cứu nạn sau nhiều năm gián đoạn.

Nhìn chung, giới quan sát đánh giá thông điệp xuyên suốt của diễn đàn Shangri-La năm nay là nhu cầu cấp thiết phải tăng cường đối thoại, xây dựng lòng tin và thúc đẩy hợp tác trong một thế giới ngày càng phức tạp.

Đặc biệt trong bức tranh toàn cảnh đó, Việt Nam được đánh giá là một trong những điểm sáng nổi bật của diễn đàn năm nay, với những đề xuất và thông điệp nhận được sự quan tâm, chia sẻ rộng rãi, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò và tiếng nói ngày càng được coi trọng trong các vấn đề khu vực và quốc tế.

Tham dự Đối thoại Shangri-La 23 theo lời mời của Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) Bastian Giegerich, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La, đồng thời trả lời câu hỏi của các đại biểu tham gia Đối thoại vào ngày 29/5/2026. Phát biểu dẫn đề là bài phát biểu quan trọng nhất của diễn đàn tại Đối thoại Shangri-La, thể hiện sự coi trọng và đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với vai trò, vị thế và uy tín ngày càng tăng của Việt Nam và vai trò, uy tín của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.     

Với chủ đề “Chủ động kiến tạo hòa bình-ổn định-phát triển trong một thế giới nhiều biến động”, bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu những bất ổn hiện nay phản ánh ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau. Đó là khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh ba cuộc khủng hoảng nêu trên đang hội tụ rõ nét tại châu Á-Thái Bình Dương. Chính vì là nơi hội tụ thách thức, châu Á-Thái Bình Dương cũng phải là nơi khởi phát lời giải. Từ cách nhìn đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ một số định hướng để cùng nhau kiến tạo một châu Á-Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, phát triển, tự cường và có năng lực giảm thiểu rủi ro từ sớm, từ xa.

Thứ nhất, phải làm cho luật lệ và đối thoại trở thành phương tiện hữu hiệu giảm thiểu rủi ro thực sự. Thứ hai, cần kiến tạo một cấu trúc khu vực mở, bao trùm và lấy ASEAN làm trung tâm. Thứ ba, cần đặt an ninh con người và năng lực chống chịu xã hội vào trung tâm của an ninh bền vững. Thứ tư, cần kiến tạo các chuẩn mực trách nhiệm đối với công nghệ mới và công nghiệp quốc phòng. Thứ năm, cần củng cố nền tảng xã hội và khả năng chống chịu; bảo vệ không gian thông tin và nâng cao nhận thức. Thứ sáu, cần nâng cao năng lực ngoại giao phòng ngừa, hoà giải và trung gian trong khu vực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: Hòa bình, ổn định và phát triển là mẫu số chung của mọi quốc gia và dân tộc. Nhưng chỉ có ý nghĩa khi được chuyển hoá thành hành động cụ thể, kiềm chế trước bất đồng, đối thoại khi khác biệt gia tăng, hợp tác khi thách thức vượt qua biên giới, và xây dựng những cơ chế giảm thiểu rủi ro có thể vận hành trong thực tế.

Với tinh thần đó, Việt Nam sẵn sàng cùng các quốc gia trong và ngoài khu vực củng cố luật lệ, bồi đắp lòng tin, thúc đẩy đối thoại, tăng cường hợp tác, giảm thiểu rủi ro và cùng nhau kiến tạo một châu Á-Thái Bình Dương an toàn hơn, tự cường hơn và thịnh vượng hơn.

Quốc tế đánh giá cao bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 đã được dư luận quốc tế đặc biệt quan tâm khi phản ánh những thách thức nổi bật mà thế giới đang đối mặt, đồng thời đưa ra định hướng quan trọng để cùng nhau kiến tạo một châu Á-Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, phát triển, tự cường và có năng lực giảm thiểu rủi ro từ sớm, từ xa.

Trong bối cảnh diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á diễn ra vào thời điểm cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, xung đột và bất ổn xuất hiện ở nhiều khu vực trên thế giới, những thông điệp mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra được đánh giá không chỉ phản ánh quan điểm của Việt Nam mà còn chạm tới những mối quan tâm chung của khu vực và cộng đồng quốc tế.

Theo đánh giá của nhiều học giả, nhà ngoại giao và chuyên gia quốc tế, sự hiện diện của người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam không chỉ phản ánh vị thế ngày càng nâng cao của Việt Nam trên trường quốc tế, mà còn cho thấy vai trò ngày càng tích cực của Việt Nam trong các vấn đề hòa bình, an ninh và phát triển của khu vực.

Theo các học giả, thông điệp nổi bật trong bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cùng nhau giải quyết cuộc khủng hoảng niềm tin chiến lược, củng cố trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, đồng thời tiếp tục đề cao vai trò trung tâm của Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trong việc xử lý các vấn đề khu vực và toàn cầu. Những quan điểm này được đánh giá là phù hợp với yêu cầu cấp thiết hiện nay khi thế giới đang đứng trước nguy cơ phân cực và gia tăng đối đầu.

Tiến sĩ Bastian Giegerich, Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, đơn vị tổ chức Đối thoại Shangri-La, nhận định bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra đúng vào thời điểm khu vực và thế giới đang phải đối mặt với nhiều thách thức phức tạp. Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên như một chủ thể chiến lược mà nhiều đối tác mong muốn tìm hiểu và hợp tác nhằm thúc đẩy ổn định, an ninh và thịnh vượng ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Giáo sư Mễ Lương, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Đông Nam Á, Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh (Trung Quốc) đánh giá, bài phát biểu quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 là một trong những bài phát biểu có sức ảnh hưởng nhất tại hội nghị, tạo ra sự hưởng ứng mạnh mẽ. Giáo sư Mễ Lương cho biết Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lần đầu tiên có bài phát biểu quan trọng tại Đối thoại Shangri-La trên cương vị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam, đánh dấu sự chuyển mình của Việt Nam từ một nước tuân thủ luật lệ sang một nước tham gia tích cực vào các vấn đề nghị sự, thông qua diễn đàn đa phương để đề cao “vai trò trung tâm của ASEAN”, để đoàn kết các tiếng nói trong khu vực chống lại áp lực đơn phương.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Neak Chandarith - Viện trưởng Viện Nghiên cứu quốc tế và chính sách công (IISPP), Đại học Hoàng gia Phnom Penh (RUPP) cho rằng 6 đề xuất do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu lên tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 phản ánh tầm nhìn của một nhà lãnh đạo xuất sắc, đóng góp quan trọng vào tiến trình xây dựng một cấu trúc an ninh khu vực bền vững, bảo vệ vị thế, lập trường của các quốc gia nhỏ và vừa khác. Tiến sĩ Neak Chandarith cho rằng bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phản ánh rõ ràng rằng Việt Nam định vị mình một cách vững vàng trong vai trò “chủ thể tích cực trong kiến tạo hòa bình và ổn định” giữa một thế giới đang biến động nhanh chóng và khó đoán định.

Theo nhà nghiên cứu lịch sử và quốc phòng Đông Nam Á tại Malaysia, Enzo Sim Hong Jun, bài phát biểu quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 đã chuyển tải một thông điệp mạnh mẽ về sự kết hợp giữa đối ngoại chủ động và tầm nhìn phát triển quốc gia toàn diện. Theo ông Enzo, các chủ đề chính của bài phát biểu đã khéo léo cân bằng giữa các mối quan ngại về an ninh khu vực với một chương trình nghị sự kinh tế đầy tham vọng của Việt Nam, được xây dựng dựa trên 3 trụ cột cốt lõi, bao gồm: tự chủ chiến lược, khát vọng vươn mình của dân tộc và ngoại giao kinh tế-công nghệ. Trong đó, chính sách ngoại giao tiếp tục được khẳng định như một cam kết về đường lối đối ngoại độc lập, không chọn bên trong cuộc cạnh tranh giữa các siêu cường, đồng thời nhấn mạnh việc thượng tôn luật pháp quốc tế và vai trò trung tâm của ASEAN.

Đặc biệt, nhà nghiên cứu Enzo cho rằng tầm nhìn mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trình bày trước diễn đàn toàn cầu liên kết chặt chẽ sự ổn định của khu vực châu Á-Thái Bình Dương với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 thông qua tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ. Nhà nghiên cứu Enzo khẳng định bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La 2026 không chỉ thể hiện một kỷ nguyên ngoại giao tự tin mà còn nhấn mạnh sự tham gia toàn cầu là công cụ then chốt để đảm bảo sự phát triển của Việt Nam trong tương lai…

Ngoài giới học giả, nghiên cứu, truyền thông quốc tế cũng đánh giá ấn tượng về bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23. Tân Hoa xã của Trung Quốc đặc biệt chú ý tới những nội dung liên quan đến vai trò trung tâm của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Theo Tân Hoa xã, nhà lãnh đạo Việt Nam đã nhấn mạnh khu vực châu Á-Thái Bình Dương “có lợi ích chung trong hòa bình, kết nối và phát triển; có kinh nghiệm hợp tác đa tầng”, đồng thời khẳng định ASEAN tiếp tục đóng vai trò “như một cấu trúc đối thoại và cân bằng”. Tân Hoa xã nhấn mạnh ý của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng vai trò trung tâm của ASEAN không phải là điều mặc nhiên tồn tại, mà cần được duy trì bằng đoàn kết, tự chủ chiến lược và khả năng định hình chương trình nghị sự chung của khu vực. 

Tờ The New York Times (Mỹ) cho rằng phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thể hiện hình ảnh mới cho Việt Nam - không chỉ là một quốc gia có chính sách đối ngoại linh hoạt mà còn là một lực lượng chủ động trong các vấn đề toàn cầu và là trung tâm sản xuất có khả năng chống chịu cao, mong muốn góp phần định hình chính sách và quan hệ đối tác trong khu vực Đông Nam Á.

Báo Kontan của Indonesia nhận định điểm nhấn nổi bật trong bài phát biểu là cảnh báo về 3 cuộc khủng hoảng lớn có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, gồm khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng của các mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược giữa các quốc gia. Tờ báo nhấn mạnh việc đặt vấn đề “khủng hoảng lòng tin” ngang hàng với các thách thức về an ninh và phát triển cho thấy cách tiếp cận toàn diện của Việt Nam đối với những biến động toàn cầu hiện nay.

Trong khi đó, kênh tin tức truyền hình và kỹ thuật số CNA (Singapore) nhấn mạnh đến thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng “ba cuộc khủng hoảng của thế giới hôm nay không phải là điều tất yếu mà chúng ta buộc phải chấp nhận”. Phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kêu gọi củng cố luật pháp quốc tế, thúc đẩy các mô hình tăng trưởng bao trùm và bền vững, đồng thời tăng cường đối thoại, minh bạch và hợp tác giữa các quốc gia nhằm ngăn chặn xu hướng bất ổn ngày càng gia tăng…

Nhìn chung, nhiều ý kiến cho rằng bài phát biểu đã thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Việt Nam về thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và xây dựng lòng tin giữa các quốc gia nhằm ứng phó hiệu quả với những thách thức ngày càng phức tạp của thế giới hiện nay./.

Trọng Đức (tổng hợp)