Hà Nội (TTXVN 5/8/2025) Tiếp sau chuyến thăm cấp Nhà nước đến Cộng hòa Arab Ai Cập, Chủ tịch nước Lương Cường và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước Cộng hòa Angola từ ngày 6 đến 9/8/2025. Đây là chuyến thăm cấp cao nhất của lãnh đạo Việt Nam sau nhiều năm kể từ chuyến thăm Angola của Chủ tịch nước Trần Đức Lương (năm 2002) và của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh (năm 2008), diễn ra đúng thời điểm hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (12/11/1975-12/11/2025). Chuyến thăm góp phần thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai nước thời gian tới, mở ra một thời kỳ phát triển mới trong quan hệ hai nước.
* 50 năm quan hệ hữu nghị phát triển tốt đẹp
Việt Nam và Angola thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 12/11/1975. Việt Nam là nước thứ hai trên thế giới thiết lập quan hệ ngoại giao với Angola, chỉ một ngày sau khi quốc gia châu Phi này tuyên bố độc lập.
Mặc dù nằm ở hai châu lục khác nhau, nhưng hai nước vẫn duy trì mối quan hệ hợp tác chặt chẽ và hiệu quả, được hun đúc từ cuộc đấu tranh chung vì độc lập dân tộc và không ngừng được củng cố, phát triển trong nửa thế kỷ qua. Trên nền tảng chính trị vững chắc, hai nước đã xây dựng được một khuôn khổ hợp tác hiệu quả trên nhiều lĩnh vực.
Hai nước có quan hệ hữu nghị, hợp tác truyền thống tốt đẹp trên nhiều mặt, kể cả kênh đảng, chính phủ, nghị viện và giao lưu nhân dân. Hai nước dành cho nhau nhiều sự ủng hộ quý báu trong quá trình đấu tranh giành độc lập, thống nhất và xây dựng, phát triển đất nước cũng như trên các diễn đàn đa phương, nhất là trong khuôn khổ Liên hợp quốc, Phong trào Không liên kết.
Hai bên duy trì tiếp xúc và trao đổi đoàn thường xuyên, đặc biệt là ở cấp cao, qua đó góp phần tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, củng cố lòng tin chính trị và xác lập tầm nhìn chiến lược chung cho quan hệ song phương. Về phía Việt Nam, nổi bật là chuyến thăm Angola của: Đại tướng Võ Nguyên Giáp (tháng 12/1980); Chủ tịch nước Trần Đức Lương (tháng 10/2002); Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh (tháng 4/2008); Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trương Tấn Sang (tháng 7/2009); Đại tướng Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công an (tháng 7/2023); Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định tham dự Đại hội đồng lần thứ 147 của Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU-147) tổ chức tại Angola (tháng 10/2023); Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa thăm Angola (tháng 5/2024)…
Về phía Angola, đáng chú ý có chuyến thăm Việt Nam của: Chủ tịch Đảng Phong trào Nhân dân Giải phóng Angola (MPLA) (sau này là Tổng thống đầu tiên của Angola) A.Neto (tháng 8/1971); Chủ tịch Quốc hội R. de Almeida thăm và làm việc tại Việt Nam (tháng 10/2004); Phó Tổng thống Fernando da Piedade Dias dos Santos thăm chính thức (tháng 2/2012); Bộ trưởng Bộ Nội vụ Angelo de Barros Tavares thăm và làm việc tại Việt Nam (tháng 10/2014); Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Domingos Vieira Lopes dự Tham vấn Chính trị cấp Thứ trưởng (tháng 11/2022); Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng MPLA phụ trách đối ngoại Manuel Domingos Augusto thăm Việt Nam (tháng 8/2024); Ủy viên Bộ Chính trị đảng MPLA Jorge Inocêncio Dombolo dự Lễ kỷ niệm 50 năm Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (tháng 4/2025)…
Những hoạt động này không chỉ thể hiện sự tin cậy chính trị ngày càng được tăng cường, mà còn góp phần củng cố nền tảng cho mối quan hệ hữu nghị giữa hai nước.
Bên cạnh các hoạt động trao đổi đoàn, hai bên còn có cơ chế hợp tác Uỷ ban liên chính phủ, gần đây là Kỳ họp thứ 7 Ủy ban liên chính phủ Việt Nam-Angola diễn ra vào tháng 3/2024 tại thủ đô Luanda của Angola.
Hợp tác kinh tế-thương mại song phương có nhiều khởi sắc. Angola đã công nhận quy chế kinh tế thị trường đầy đủ của Việt Nam vào tháng 4/2008. Kim ngạch thương mại hai nước đạt gần 250 triệu USD. Dù kim ngạch trao đổi song phương còn khiêm tốn, nhưng đang có xu hướng gia tăng, chủ yếu tập trung vào các mặt hàng như máy móc, thiết bị, nông sản và dược phẩm. Việt Nam xuất khẩu sang Angola chủ yếu các mặt hàng gạo, hàng dệt may, cà phê, bánh kẹo, sản phẩm từ ngũ cốc… và nhập khẩu từ Angola mặt hàng gỗ, sản phẩm gỗ, khí hóa lỏng...
Về đầu tư, tính đến tháng 12/2024, Angola có 4 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng số vốn đầu tư đăng ký là 118,4 triệu USD. Việt Nam có 4 dự án đầu tư sang Angola với tổng số vốn đầu tư đăng ký là 2,98 triệu USD. Từ tháng 6/2024, Tập đoàn Xuân Thiện được Chính phủ Angola cấp phép đầu tư cho một số dự án quy mô lớn, thời gian hoạt động lâu dài tại Angola trong các lĩnh vực năng lượng, khoảng sản và nông nghiệp.
Angola hiện là quốc gia có cộng đồng người Việt lớn nhất tại châu Phi, với khoảng 6.000 người, đóng vai trò ngày càng rõ nét trong sự phát triển kinh tế-xã hội của nước sở tại. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang dành nhiều quan tâm đến thị trường Angola. Gần đây, một số doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước thâm nhập thị trường Angola, nổi bật trong các lĩnh vực dầu khí, xây dựng, hàng tiêu dùng và nông nghiệp. Đồng thời, doanh nghiệp Angola cũng thể hiện sự quan tâm tới việc tìm kiếm cơ hội hợp tác với Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực viễn thông và nông nghiệp công nghệ cao.
Hợp tác về y tế, giáo dục là một trụ cột trong quan hệ hai nước. Từ những năm 1980, Việt Nam đã cử nhiều chuyên gia giáo dục và y tế sang làm việc tại Angola. Chính quyền và người dân Angola đánh giá cao những đóng góp quý báu của các chuyên gia y tế và giáo dục Việt Nam.
Đại sứ Angola tại Việt Nam Fernando Miguel cho biết, các bác sĩ và giáo viên Việt Nam đã để lại nhiều ấn tượng tích cực trong cộng đồng sở tại ở Angola, không chỉ nhờ trình độ chuyên môn cao, mà còn bởi tinh thần trách nhiệm và sự tận tâm trong công việc.
Tại thủ đô Luanda của Angola có Đại lộ Hồ Chí Minh, dài khoảng 3,4km và là một trong những con đường đẹp nhất thủ đô. Nhiều cơ quan quan trọng của Angola như Đảng Phong trào Nhân dân Giải phóng Angola (MPLA), một số bộ, ngành, đài truyền hình quốc gia… có trụ sở nằm trên con đường mang tên Bác này.
Hội người Việt Nam tại Angola đã được thành lập và được Chính phủ Angola cấp phép hoạt động từ tháng 4/2016. Hội doanh nhân Việt Nam tại Angola được thành lập từ tháng 6/2024.
Những kết quả đạt được là minh chứng sống động cho mối quan hệ gắn bó giữa Angola và Việt Nam không chỉ trên phương diện chính trị-ngoại giao mà còn ở những lĩnh vực cụ thể, hướng tới sự phát triển bền vững và cùng có lợi.
Đánh giá về triển vọng quan hệ hai nước, Đại sứ Việt Nam tại Angola Dương Chính Chức cho biết Angola là đất nước nhiều tiềm năng phát triển, nhân lực trẻ, dồi dào, nhu cầu hàng hóa tiêu dùng cao, chính phủ đang tập trung thúc đẩy đa dạng hóa nền kinh tế, cải thiện năng lực sản xuất trong nước, nhất là về nông nghiệp, sản xuất hàng tiêu dùng, tập trung đầu tư cho cải thiện hệ thống giao thông, viễn thông. Trong khi đó, Việt Nam đang đẩy mạnh xuất khẩu hàng hóa ra thế giới, doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu vươn mạnh ra bên ngoài. Đây chính là thời điểm phù hợp nhất để hai nước tận dụng các thế mạnh để thúc đẩy quan hệ hợp tác.
* Mở ra chương mới trong quan hệ Việt Nam - Angola
Chuyến thăm Angola của Chủ tịch nước Lương Cường từ ngày 6 đến 9/8/2025 là một sự kiện có ý nghĩa quan trọng, diễn ra đúng dịp hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1975-2025).
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng, chuyến thăm nhằm triển khai đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa của Đảng và Nhà nước ta, đặc biệt là làm sâu sắc hơn quan hệ với các bạn bè truyền thống. Những năm trước, Việt Nam ít có điều kiện trao đổi đoàn cấp cao với các nước bạn bè châu Phi. Nhưng gần đây, quan hệ giữa Việt Nam với khu vực Trung Đông-châu Phi đang khởi sắc, với các chuyến thăm cấp cao diễn ra rất sôi động.
Trong bối cảnh kinh tế-thương mại thế giới đang diễn biến phức tạp, chuyến thăm Angola của Chủ tịch nước Lương Cường là bước đi quan trọng triển khai chủ trương đa dạng hóa thị trường, đối tác, nhất là các đối tác tiềm năng ở châu Phi, châu lục có dân số 1,5 tỷ người và tầng lớp trung lưu đang gia tăng, tài nguyên phong phú, có vai trò ngày càng quan trọng trong bản đồ kinh tế thế giới.
Hơn nữa, Angola là nước có vai trò, vị trí ngày càng quan trọng. Hiện Angola là Chủ tịch của Liên minh châu Phi (AU) gồm 54 quốc gia thành viên, lực lượng quan trọng tại Liên hợp quốc và các diễn đàn đa phương. Việt Nam đã trở thành quan sát viên của Liên minh châu Phi từ năm 2023.
Do đó, chuyến thăm Angola lần này của Chủ tịch nước Lương Cường thể hiện sự coi trọng của Việt Nam với Angola, vừa khẳng định quan hệ thủy chung, son sắt được hình thành và hun đúc trong thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc, vừa là dịp để hai nước trao đổi các phương hướng, biện pháp đưa quan hệ lên tầm cao mới theo hướng thực chất, hiệu quả, bền vững hơn, đáp ứng nhu cầu phát triển và hội nhập quốc tế trong tình hình mới của mỗi nước.
Dự kiến trong chuyến thăm này, Chủ tịch nước Lương Cường sẽ có bài phát biểu quan trọng tại Quốc hội Angola, qua đó truyền tải thông điệp chính sách về một Việt Nam mong muốn đóng góp lớn hơn vào nền chính trị thế giới, kinh tế toàn cầu và văn minh nhân loại như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng cho biết, chuyến thăm Angola lần này của Chủ tịch nước Lương Cường là cột mốc quan trọng, mở ra một chương mới trong quan hệ hai nước. Việc làm sâu sắc, thúc đẩy, nâng tầm quan hệ sẽ tạo khuôn khổ mới để Việt Nam cùng Angola củng cố hơn nữa tin cậy chính trị, ký kết thêm các hiệp định, thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm như chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, năng lượng, nông nghiệp, giáo dục, y tế, lao động, chống biến đổi khí hậu, du lịch và giao lưu nhân dân…
Đồng thời, chuyến thăm sẽ góp phần tạo thuận lợi hơn nữa, hỗ trợ các doanh nghiệp, nhà đầu tư Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực viễn thông, năng lượng hiện đang có mặt tại một số nước châu Phi mở rộng hơn nữa sự hiện diện và hoạt động hợp tác cùng có lợi. Điều này cũng phản ánh phương châm của công tác đối ngoại hiện nay là lấy doanh nghiệp, người dân làm trung tâm phục vụ.
Ngoài ra, Đại sứ Việt Nam tại Angola Dương Chính Chức cho biết chuyến thăm lần này của Chủ tịch nước Lương Cường tới Angola - nước đang là Chủ tịch luân phiên của Liên minh châu Phi - cũng là dịp quan trọng để tăng cường hợp tác giữa Việt Nam với Liên minh châu Phi, Angola và ASEAN; là dịp để hai bên phát huy vai trò cầu nối cho quan hệ hợp tác giữa ASEAN và Liên minh châu Phi.
Còn Đại sứ Angola tại Việt Nam Fernando Miguel thì cho rằng, chuyến thăm lần này mang thông điệp mạnh mẽ về sự coi trọng mà Việt Nam dành cho Angola; đồng thời là minh chứng sinh động cho tình hữu nghị truyền thống, bền chặt giữa hai nước - một mối quan hệ đã được các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp suốt nửa thế kỷ qua./.
Trọng Đức
