Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Viết tiếp câu chuyện hợp tác Việt Nam – Đan Mạch bằng lòng tin và tri thức

Hà Nội (TTXVN 19/10/2026) Theo đặc phái viên TTXVN, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước Vương quốc Đan Mạch, chiều 19/10 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã phát biểu chính sách tại Đại học Copenhagen: “Từ câu chuyện cổ tích đến khung trời hợp tác Việt Nam – Đan Mạch trong kỷ nguyên mới”.

Tham dự có Chủ tịch Quốc hội Đan Mạch Henrik Frandsen; các đại biểu cấp cao Việt Nam và Đan Mạch; đông đảo các giáo sư, giảng viên, nhà khoa học, sinh viên và những người bạn thân thiết của Việt Nam.

* Câu chuyện về tình bạn được bồi đắp qua năm tháng

Phát biểu chính sách tại Đại học Copenhagen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh khoảng cách gần 9.000 km giữa Hà Nội và Copenhagen chưa bao giờ là rào cản khi hai dân tộc luôn dành cho nhau sự trân trọng và tình cảm chân thành. Cuộc gặp gỡ với các giáo sư, sinh viên và bạn bè Đan Mạch hôm nay mang ý nghĩa đặc biệt, nhằm chuyển hóa nền tảng hữu nghị đặc biệt thành một hình mẫu hợp tác mới trong giai đoạn mới.

Chia sẻ câu chuyện phát triển của Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam đặc biệt coi trọng bài học từ Đan Mạch về lòng tin xã hội, nền hành chính minh bạch, có trách nhiệm và chính sách ổn định. Nhận thấy nhiều điểm tương đồng và lợi thế bổ sung cho nhau, Việt Nam coi Đan Mạch là đối tác tin cậy, trọng nghĩa trọng tình để cùng chia sẻ kinh nghiệm, học hỏi và tạo ra giá trị mới cho chặng đường phía trước.

Bày tỏ câu chuyện về tình bạn được bồi đắp qua năm tháng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc lại năm 1971, giữa lúc Việt Nam còn chiến tranh và bị tàn phá nặng nề, Đan Mạch là một trong những nước phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao. Sự đồng hành quý báu ấy trong thời khắc khó khăn chính là minh chứng cho câu ngạn ngữ “Lúc khó khăn mới biết ai là bạn. Khi hoạn nạn mới biết bạn là ai”. Việt Nam luôn trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ chân thành của nhân dân Đan Mạch trong cuộc đấu tranh bảo vệ độc lập cũng như trong công cuộc tái thiết đất nước.

Từ những kết nối ban đầu, quan hệ hai nước đã từng bước mở rộng. Ngày nay, hơn 150 doanh nghiệp Đan Mạch đang hoạt động tại Việt Nam với nhiều dự án tiên phong, quy mô lớn. Sau 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, hợp tác song phương đã chuyển hóa từ hỗ trợ một chiều sang hợp tác đa chiều, cùng có lợi trên các lĩnh vực thương mại, đầu tư, giáo dục, y tế, giao lưu nhân dân và nay tiếp tục mở rộng sang năng lượng, khí hậu, công nghệ.

Từ chặng đường 55 năm hữu nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ có 2 bài học lớn được rút ra: Thứ nhất, mối quan hệ đã được thử thách qua thăng trầm lịch sử để tạo nên nền tảng tin cậy sâu sắc - nền móng vững chắc cho một chương phát triển mới. Thứ hai, nội hàm hợp tác cần linh hoạt chuyển đổi theo thời đại; tiếp nối Đối tác toàn diện (năm 2013) và Đối tác Chiến lược xanh (năm 2023), hai nước cần một “mô hình hợp tác mới” toàn diện, chiến lược hơn - nơi thế mạnh về khoa học, công nghệ, chuyển đổi xanh của Đan Mạch gặp gỡ quyết tâm chính trị và tiềm năng phát triển nhanh, bền vững của Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ Việt Nam và Đan Mạch tìm thấy điểm giao thoa cốt lõi: tinh thần tự chủ, tự cường; tôn trọng chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ; đề cao luật pháp quốc tế, chủ nghĩa đa phương và luôn giữ cánh cửa đối thoại, hợp tác rộng mở. Coi Đan Mạch là người bạn tin cậy và đối tác quan trọng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất nâng tầm hợp tác từ Đối tác Chiến lược xanh lên một khuôn khổ quan hệ chiến lược và toàn diện hơn. Đây là bước đi tất yếu nhằm đưa hợp tác song phương trở thành mô hình tiêu biểu giữa một quốc gia Đông Nam Á và một đối tác Bắc Âu, giúp hai nước trở thành cửa ngõ, đầu cầu chiến lược của nhau tại Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Liên minh châu Âu (EU).

Đổi mới phương thức hợp tác kinh tế, chuyển từ hỗ trợ sang đồng kiến tạo, tạo thêm giá trị mới cho hai nước. Việt Nam và Đan Mạch không chỉ bổ trợ cho nhau về thị trường, nguồn lực và công nghệ mà còn chia sẻ lợi ích tương đồng trong việc xây dựng chuỗi cung ứng an toàn và duy trì thương mại tự do. Trở thành đối tác ưu tiên của nhau về khoa học công nghệ, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng công bằng và ứng phó biến đổi khí hậu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Việt Nam theo đuổi tăng trưởng nhanh nhưng tuyệt đối không đánh đổi môi trường hay chịu tụt hậu công nghệ. Do đó, khoa học công nghệ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi năng lượng phải trở thành lĩnh vực đột phá mang tính biểu tượng cho quan hệ song phương.

Là quốc gia tiên phong thế giới về chuyển đổi xanh và năng lượng gió, Đan Mạch sở hữu kinh nghiệm quý báu về quy hoạch không gian và kinh tế biển. Trong khi đó, Việt Nam có đường bờ biển dài hơn 3.200 km cùng tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn hàng đầu khu vực. Sự kết hợp này không chỉ tạo ra một ngành công nghiệp mới và hình mẫu hợp tác năng lượng tái tạo đóng góp vào nỗ lực toàn cầu ứng phó biến đổi khí hậu, mà còn tạo tiền đề để Đan Mạch trở thành đối tác của ASEAN trong quy hoạch Lưới điện ASEAN.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị lấy kết nối con người, giáo dục và đào tạo, tăng cường giao lưu nhân dân làm nền tảng lâu dài của quan hệ song phương. Việt Nam có nhu cầu lớn về nhân lực chất lượng cao, trong khi Đan Mạch sở hữu nền tảng khoa học và giáo dục xuất sắc – tiêu biểu là Đại học Copenhagen. Nhằm thu hút và phát huy tài năng, Việt Nam đang nỗ lực xây dựng môi trường nghiên cứu coi trọng chất lượng, tính trung thực và kết quả đóng góp, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế cho các nhà khoa học trẻ. Hai nước cần phát triển các nhóm nghiên cứu chung, cùng hướng dẫn nghiên cứu sinh và chia sẻ hạ tầng để hình thành thế hệ trí thức gắn bó lâu dài. Đặc biệt, Việt Nam đề nghị Đại học Copenhagen nghiên cứu mở phân hiệu tại Việt Nam và cam kết tạo điều kiện thuận lợi nhất về thuế, đất đai để phục vụ sinh viên Việt Nam lẫn khu vực Đông Nam Á.

Cuối cùng, cộng đồng người Việt Nam tại Đan Mạch (đặc biệt là các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân và sinh viên) chính là cầu nối quan trọng thúc đẩy các cơ hội hợp tác và gắn kết thế hệ trẻ hai nước.

Chung tay đóng góp cho hòa bình, hợp tác và phát triển, cùng giải quyết các vấn đề khu vực và toàn cầu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, trong thế giới ngày nay, không quốc gia nào có thể đơn độc giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, an ninh lương thực, an ninh nguồn nước hay những biến động trật tự quốc tế. Là những thành viên tích cực và có trách nhiệm, Việt Nam và Đan Mạch cùng chia sẻ niềm tin vào chủ nghĩa đa phương, luật pháp quốc tế và phương thức giải quyết tranh chấp thông qua đối thoại.

Tại Đại học Copenhagen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc đến Niels Bohr, nhà khoa học đã gắn những khám phá lớn với trách nhiệm đối với hòa bình. Trong thư ngỏ gửi Liên hợp quốc năm 1950, ông kêu gọi một thế giới cởi mở hơn, nơi hợp tác và hiểu biết giúp ngăn ngừa những hiểm họa do chính tiến bộ công nghệ tạo ra. Thông điệp ấy thể hiện trách nhiệm đối với hòa bình, tinh thần ấy càng mang tính thời sự khi nhân loại đối mặt với sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới. Các quốc gia cần tăng cường đối thoại về trách nhiệm, sự an toàn và quyền lợi của cộng đồng và Việt Nam mong muốn cùng Đan Mạch đóng góp thiết thực vào nỗ lực này.

Bên cạnh đó, hai nước cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ tại Liên hợp quốc và các diễn đàn đa phương, đồng thời thúc đẩy quan hệ ASEAN - Đan Mạch và ASEAN – EU đi vào thực chất. Là những quốc gia biển, Việt Nam mong Đan Mạch ủng hộ các nỗ lực bảo đảm an ninh, an toàn và tự do hàng hải phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982. Khi cùng chia sẻ những giá trị chung ấy, quan hệ Việt Nam – Đan Mạch sẽ vượt qua khuôn khổ song phương để đóng góp tích cực cho một thế giới hòa bình, công bằng và phát triển bền vững.

* Xây dựng niềm tin sâu sắc, mở ra khung trời hợp tác mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nhìn lại 55 năm qua, từ sự đồng hành trong những năm tháng khó khăn, Việt Nam và Đan Mạch đã xây dựng nên niềm tin sâu sắc để mở ra một khung trời hợp tác mới. Người Đan Mạch có câu: “Khi nhiều người cùng chung vai, gánh nặng sẽ hóa nhẹ nhàng”. Người Việt Nam cũng có câu: “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”. Trước những biến động và thách thức toàn cầu, chính sự đồng lòng, chia sẻ tri thức và kề vai sát cánh sẽ giúp hai dân tộc biến mọi thách thức thành cơ hội. Trong hành trình đó, các bạn sinh viên ngồi đây chính là lực lượng tiên phong viết tiếp những chương mới rực rỡ hơn.

Gợi nhắc hình ảnh trong câu chuyện hạt đậu của Andersen, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng, nếu 55 năm qua là hành trình của những thế hệ gieo mầm đầu tiên, thì hôm nay là thời điểm để tiếp tục gieo những hạt giống mới. Câu chuyện tương lai giữa Việt Nam và Đan Mạch sẽ được viết tiếp không chỉ bằng phép màu cổ tích, mà bằng lòng tin, tri thức, ý chí và quyết tâm của cả hai dân tộc.

Sau khi kết thúc phát biểu chính sách, trả lời câu hỏi liên quan đến quá trình chuyển đổi xanh đóng vai trò gì trong mô hình phát triển mới của Việt Nam; việc hợp tác với các trường đại học quốc tế (như Đại học Copenhagen) nên tập trung vào những lĩnh vực nào để thúc đẩy chuyển giao tri thức và công nghệ, nâng cao năng lực, qua đó biến chuyển đổi xanh thành động lực cho tăng trưởng và năng lực cạnh tranh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ Việt Nam không coi chuyển đổi xanh là một cam kết môi trường hay một xu hướng nhất thời mà là động lực tăng trưởng của tương lai; xác định chuyển đổi xanh là một cấu phần cốt lõi trong mô hình phát triển mới của Việt Nam, gắn với mục tiêu tăng trưởng bình quân hai con số trong giai đoạn tới của đất nước.

Với vai trò đó, chuyển đổi xanh giúp nâng cấp mô hình kinh tế của Việt Nam, chuyển từ phát triển theo chiều rộng - dựa vào tài nguyên và lao động sang chiều sâu - dựa trên năng suất và công nghệ sạch; đồng thời là cánh cửa mở ra cơ hội phát triển những ngành kinh tế mới như năng lượng tái tạo, công nghệ lưu trữ năng lượng, kinh tế tuần hoàn, vật liệu xanh và nông nghiệp phát thải thấp.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng hợp tác với các trường đại học có thể tập trung vào những lĩnh vực sau: nghiên cứu chính sách và mô hình hóa chuyển đổi năng lượng; phát triển năng lượng tái tạo thế hệ mới; phát triển nông nghiệp bền vững; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trả lời câu hỏi liên quan đến việc Chính phủ Việt Nam đang triển khai những sáng kiến nào khác để vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa giúp tránh "bẫy thu nhập trung bình"; đặc biệt là thông qua việc chuyển đổi nền kinh tế từ định hướng sản xuất sang định hướng tiêu dùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết định hướng vượt qua bẫy thu nhập trung bình của Việt Nam dựa trên “ba chuyển dịch”: từ lao động giá rẻ sang năng suất và đổi mới sáng tạo; từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng xanh, số hóa và bao trùm; từ phụ thuộc chủ yếu vào xuất khẩu sang cân bằng giữa xuất khẩu và thị trường tiêu dùng trong nước. Nói cách khác cần cân bằng lại các động lực tăng trưởng theo các định hướng sau: chuyển từ tăng trưởng dựa vào vốn và lao động sang tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; Cải cách thể chế để trở thành nền tảng kiến tạo không gian phát triển; Đầu tư vào nguồn lực con người.

 

Việt Nam xác định giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục, gắn với nhu cầu của thị trường lao động, nhất là trong các ngành công nghệ chiến lược; phát triển kỹ năng số cho lực lượng lao động thông qua đào tạo lại và học tập suốt đời, để người lao động thích ứng với quá trình chuyển đổi số; thu hút và trọng dụng nhân tài trong và ngoài nước, thông qua cơ chế đãi ngộ cạnh tranh và môi trường làm việc thuận lợi; xây dựng nền kinh tế xanh, bao trùm và có khả năng chống chịu cao, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, phát triển năng lượng tái tạo và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, chuyển từ mô hình tăng trưởng thiên về sản xuất sang mô hình cân bằng hơn không có nghĩa là giảm vai trò của sản xuất hay xuất khẩu. Điều quan trọng là kết hợp năng lực sản xuất cạnh tranh với sức mua trong nước thông qua các biện pháp như phát triển thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và các mô hình kinh tế mới như kinh tế đêm, kinh tế sáng tạo, kinh tế bạc, kinh tế tầm thấp, công nghiệp văn hóa…/.

Nguyễn Hồng Điệp