Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân thăm chính thức Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland:Tầm nhìn mới, xung lực mới cho quan hệ Việt Nam - Anh

Hà Nội (TTXVN 27/10/2025) Nhận lời mời của Thủ tướng Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland Keir Starmer, Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland từ ngày 28 đến 30/10/2025. Đây là chuyến thăm đầu tiên của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam tới Anh sau 12 năm, đúng vào dịp hai nước kỷ niệm 15 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược (2010-2025). Chuyến thăm góp phần đẩy mạnh quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Anh lên tầm cao mới, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới và nâng cao uy tín, vị thế đối ngoại của Việt Nam ở khu vực và trên thế giới.

* Quan hệ Đối tác chiến lược phát triển không ngừng

Ngày 11/9/1973, Vương quốc Anh là một trong những nước phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam trong bối cảnh Việt Nam vẫn đang tiến hành cuộc đấu tranh giành độc lập và thống nhất đất nước. Trải qua chiều dài lịch sử, đặc biệt kể từ khi hai nước quyết định nâng quan hệ lên “Đối tác chiến lược” vào năm 2010, quan hệ Việt Nam-Anh đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong khuôn khổ đa phương và song phương.

Năm 2020, nhân kỷ niệm 10 năm quan hệ Đối tác chiến lược, hai nước ra Tuyên bố chung về định hướng phát triển quan hệ Đối tác chiến lược trong 10 năm tới, tập trung làm sâu sắc hơn nữa 7 lĩnh vực ưu tiên gồm: Chính trị-ngoại giao; Thương mại-đầu tư và môi trường kinh doanh; Phát triển bền vững và hợp tác phát triển; Hợp tác giáo dục đào tạo, hướng nghiệp; Quốc phòng-an ninh và phòng chống tội phạm có tổ chức; Giao lưu nhân dân và các quyền bình đẳng; Các vấn đề quốc tế và khu vực.

Trong hợp tác chính trị-ngoại giao, hai nước duy trì thường xuyên các chuyến thăm cấp cao và các cấp. Về phía Việt Nam, thời gian gần đây có: Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự Hội nghị lần thứ 26 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP26), thăm và làm việc tại Vương quốc Anh (tháng 11/2021); Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng thăm và làm việc tại Vương quốc Anh (tháng 9/2025); Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng thăm làm việc tại Vương quốc Anh (tháng 10/2025); Bí thư Trung ương Đảng, Quyền Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung điện đàm với Bộ trưởng Ngoại giao Anh Yvette Cooper (ngày 18/10/2025)…

Về phía Anh có các chuyến thăm Việt Nam của: Bộ trưởng thứ nhất, Bộ trưởng Ngoại giao và Phát triển Anh Dominic Raab (tháng 9/2020, tháng 6/2021); Bộ trưởng Quốc phòng Ben Wallace (tháng 7/2021); Bộ trưởng Chính phủ Anh, Chủ tịch COP26 Alok Kumar Sharma (tháng 2/2022, tháng 8/2022); Bí thư Đảng Cộng sản Anh Robert Griffiths dự Lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Quốc khánh của Việt Nam (tháng 9/2025)...

Hai nước hiện duy trì cơ chế hợp tác song phương: Đối thoại chiến lược cấp Thứ trưởng Ngoại giao; Đối thoại chính sách quốc phòng thường niên cấp Thứ trưởng (lần thứ nhất vào năm 2018); Ủy ban hỗn hợp về Kinh tế-Thương mại (JETCO) (Kỳ họp JETCO lần thứ 14 được tổ chức tại London, Anh ngày 14/7/2025).

Hai bên cũng thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng-an ninh, duy trì Tham vấn Chính sách quốc phòng, Đối thoại di cư, tập trung vào hợp tác đào tạo gìn giữ hòa bình, phòng chống tội phạm có tổ chức, an ninh mạng và di cư bất hợp pháp. Gần đây, Kế hoạch hành động chiến lược giai đoạn 2024-2026 đang được triển khai hiệu quả, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên như chính trị, ngoại giao, kinh tế, tăng trưởng bền vững, khoa học công nghệ, giáo dục, phát triển nguồn nhân lực và hợp tác ứng phó biến đổi khí hậu.

Hai bên cũng đẩy mạnh phối hợp tác trong các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm tại các diễn đàn đa phương như Liên hợp quốc, khuôn khổ hợp tác ASEAN-Anh. Việt Nam tích cực hỗ trợ Anh trong tiến trình đàm phán gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Năm 2023 hai nước đã tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (11/9/1973-11/9/2023).

* Đối tác thương mại quan trọng lẫn nhau

Hợp tác thương mại-đầu tư là điểm sáng và cũng là trụ cột ưu tiên trong quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam-Anh. Hai bên đã ký Hiệp định thương mại tự do Việt Nam-Anh (UKVFTA) vào tháng 12/2020, được triển khai từ năm 2021, đã giúp kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng mạnh mẽ trong bối cảnh kinh tế toàn cầu khó khăn. Vương quốc Anh hiện là đối tác thương mại lớn thứ 3 tại thị trường châu Âu, còn Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Anh tại Đông Nam Á.

Kim ngạch thương mại song phương năm 2024 đạt 8,4 tỷ USD (tăng 18% so với năm 2023); 6 tháng năm 2025 đạt 4,3 tỷ USD (tăng gần 10% so với cùng kỳ năm 2024). Hai bên đặt mục tiêu sớm nâng con số này lên 10 tỷ USD trong thời gian tới.

 Về đầu tư, Anh hiện có 587 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký đạt 4,46 tỷ USD, đứng thứ 15/150 nước và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Các dự án đầu tư tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực tài chính-ngân hàng, công nghệ thông tin, sản xuất, năng lượng tái tạo và các ngành dịch vụ như giáo dục, y tế, vận tải, và bất động sản. Đây là các lĩnh vực Anh có thế mạnh và phù hợp với định hướng phát triển kinh tế, chuyển đổi xanh, và đổi mới sáng tạo của Việt Nam.

Hai bên dự kiến sẽ tổ chức Hội nghị thượng đỉnh doanh nghiệp Vương quốc Anh-Việt Nam 2025 vào ngày 5/11/2025 tới tại Thành phố Hồ Chí Minh, với trọng tâm thảo luận xoay quanh hai lĩnh vực chiến lược: phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) tại Việt Nam và năng lượng tái tạo. Đây là những lĩnh vực được cả hai quốc gia đặc biệt quan tâm, đồng thời là trụ cột trong định hướng hợp tác song phương thời gian tới.

Bà Alexandra Smith, Tổng Lãnh sự Anh tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, ngoài thương mại, Vương quốc Anh vẫn cam kết sâu sắc trong việc hỗ trợ các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam. Từ tài chính xanh, năng lượng tái tạo đến khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và giáo dục, chuyên môn của Anh hoàn toàn tương thích với các ưu tiên của Việt Nam về một lộ trình tăng trưởng có trách nhiệm với môi trường và xã hội. Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp Vương quốc Anh-Việt Nam 2025 sẽ tập trung làm nổi bật những cơ hội hợp tác này.

Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Iain Frew cho biết, hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực Khí hậu và Chuyển đổi Xanh cũng phát triển rất mạnh mẽ. Sau cam kết lịch sử của Việt Nam tại Hội nghị COP26 năm 2021 hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, hai nước đang hợp tác chặt chẽ thông qua Quan hệ Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Công bằng (JETP).Anh hiện là điều phối viên và tích cực hỗ trợ Việt Nam triển khai Thỏa thuận Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) giữa Việt Nam và Nhóm Đối tác quốc tế (IPG). 

Về hợp tác phát triển, Anh là một trong những nhà tài trợ hàng đầu của Việt Nam thông qua Quỹ Thịnh vượng, Quỹ Newton, Chương trình Hành động khí hậu vì một châu Á bền vững (CARA)…  

Hợp tác giáo dục-đào tạo và khoa học-công nghệ giữa Việt Nam và Anh cũng là một điểm sáng trong quan hệ hai nước với nhiều bước tiến quan trọng trong những năm gần đây. Hai bên đã ký Bản ghi nhớ hợp tác giáo dục từ năm 2019 với sự phối hợp mạnh mẽ giữa các trường đại học hàng đầu của Anh và Việt Nam trong liên kết đào tạo, giảng dạy, nghiên cứu khoa học và trao đổi học thuật. Anh cũng tích cực hỗ trợ nâng cao năng lực đào tạo tiếng Anh tại Việt Nam và mở rộng học bổng cho sinh viên Việt Nam theo học tại Anh. Hiện có khoảng 12.000 du học sinh Việt Nam đang học tập tại Anh. Một số trường đại học lớn của Anh đã và đang mở phân hiệu tại Việt Nam (như BUV, Southampton).

Hai bên hiện triển khai khoảng 50 dự án nghiên cứu chung trong lĩnh vực khoa học-công nghệ và một số hoạt động hợp tác khác. Hợp tác địa phương và giao lưu nhân dân luôn được tăng cường. Hai bên hiện có 7 cặp quan hệ cấp địa phương; các tổ chức hữu nghị tích cực thúc đẩy trao đổi văn hóa, giáo dục, thanh niên...

Cộng đồng người Việt tại Anh có khoảng 100.000 người, nhìn chung sống ổn định, hòa nhập tốt với sở tại, có những hoạt động tích cực, góp phần củng cố đoàn kết cộng đồng và đóng góp tích cực cho quan hệ hai nước.

* Tạo xung lực mới cho quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Anh

Trong bối cảnh hai nước thúc đẩy hợp tác nhiều mặt thông qua khuôn khổ Đối tác chiến lược phát triển hết sức tốt đẹp trong những năm qua, chuyến thăm chính thức Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland từ ngày 28 đến 30/10/2025 của Tổng Bí thư Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng, đặc biệt là trong việc đẩy mạnh, nâng tầm quan hệ lên tầm cao mới trong giai đoạn tới.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng, chuyến thăm nhằm khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, vì hòa bình, hợp tác và phát triển, đồng thời đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, trở thành bạn, đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng đánh giá, Anh là một cường quốc toàn cầu, Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, đồng thời là một trong những quốc gia đi đầu thế giới về khoa học-công nghệ, quốc phòng-an ninh, tài chính và đổi mới sáng tạo. Đây đều là những lĩnh vực phù hợp với nhu cầu phát triển và định hướng chiến lược của Việt Nam hiện nay, khi đất nước đang nỗ lực đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế toàn cầu. Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm được kỳ vọng sẽ tạo ra những đột phá mới trong hợp tác giữa hai nước, đặc biệt trong các lĩnh vực có tiềm năng và thế mạnh bổ trợ lẫn nhau. Qua đó, góp phần triển khai hiệu quả các nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị về phát triển khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện, hoàn thiện thể chế, phát triển khu vực kinh tế tư nhân, thúc đẩy giáo dục-đào tạo, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, phù hợp với tầm nhìn phát triển bền vững và chiến lược dài hạn của Việt Nam, hướng tới một kỷ nguyên phát triển mới, năng động và sáng tạo.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Anh Đỗ Minh Hùng, trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư Tô Lâm dự kiến sẽ có cuộc hội đàm với Thủ tướng Anh Keir Starmer, hội kiến Lãnh đạo Quốc hội để trao đổi, thống nhất các biện pháp đẩy mạnh quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước; tham dự và phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị kinh tế cấp cao với nhiều doanh nghiệp lớn của Anh nhằm tăng cường hợp tác về tài chính-ngân hàng, năng lượng, khoa học - công nghệ và phát triển xanh.

Tổng Bí thư Tô Lâm dự kiến cũng sẽ có bài phát biểu chính sách quan trọng về tầm nhìn cho khuôn khổ quan hệ Việt Nam-Anh và công cuộc đổi mới, định hướng phát triển của Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc tại Đại học Oxford - trung tâm nghiên cứu đào tạo hàng đầu của Anh…

Đại sứ Việt Nam tại Anh Đỗ Minh Hùng cho biết, tiềm năng hợp tác giữa hai nước được đánh giá còn rất lớn, nhất là trong các lĩnh vực thế mạnh của Anh và phù hợp các mục tiêu phát triển của Việt Nam là chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, hợp tác tài chính - ngân hàng, đặc biệt là dự án Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam, năng lượng bền vững, phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học. Hai bên nhất trí các lĩnh vực hợp tác trên sẽ là những động lực mới cho quan hệ hợp tác nhiều mặt trong giai đoạn phát triển mới.

Việt Nam coi trọng đổi mới sáng tạo, công nghệ cao là động lực phát triển mới, chú trọng phát triển các ngành công nghệ mới như chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ xanh, chuyển đổi năng lượng, tài chính, trong khi Anh là trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo hàng đầu, sở hữu hệ sinh thái công nghệ và thị trường tài chính phát triển. Do đó, Đại sứ Đỗ Minh Hùng cho biết, thời gian tới hai bên cần mở rộng các chương trình trao đổi học thuật, phát triển các dự án nghiên cứu liên ngành và tổ chức hội thảo chuyên sâu nhằm chia sẻ tri thức và kinh nghiệm thực tiễn, đồng thời tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua chương trình liên kết đào tạo, trao đổi sinh viên và chuyên gia giữa các trường và tổ chức giáo dục.

Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam Iain Frew đánh giá, việc duy trì lòng tin và đối thoại ở cấp cao nhất sẽ giúp hai nước cùng thúc đẩy lợi ích chung - từ tự do thương mại, an ninh toàn cầu đến ứng phó với các thách thức quốc tế trong bối cảnh thế giới nhiều diễn biến phức tạp./.

An Ngọc